Tot het uiterste gegaan, maar toch met lege handen

VAN ONZE VERSLAGGEVER JOHN VOLKERS

Het jaar 2011 was een rampjaar voor het Nederlandse vrouwenturnen. De Olympische Spelen van Londen raakten door een mislukt WK verder uit het zicht dan gedacht, de ziekenboeg puilde uit en vier oud-turnsters plus hun ouders zetten in het magazine Helden alle vuile was buiten.

Als slotakkoord was er het ver van de kudde afgedwaalde schaap dat zich liet horen. Verona van de Leur, de afgebladderde sportvrouw van het jaar 2002, had amper de gevangenis (72 dagen voor afpersing) verlaten of ze zocht de publiciteit toen ze zich aan een site met schaars geklede dames wenste te verhuren.

Van het juk van de topsport naar de boeien van de vrouwenhandel, het is niet erg bevorderlijk wat het turnen met de geest van de jonge vrouw doet.

De kleinemeisjessport, want dat is turnen op het allerhoogste niveau, lijkt niet gemaakt voor de Nederlandse vrouw. Die is gemiddeld de langste van de wereld: 1 meter 71. In turnen wordt de dienst evenwel uitgemaakt door de kleinste meisjes van de wereld. Als iemand heel lang lijkt, zoals de Roemeense diva Catalina Ponor, dan blijkt ze maar 1.56 te zijn. Een dreumes op een Hollands schoolplein.

De Nederlandse jonge vrouw moet, om mee te doen in de wereldtop, dertig uur per week werken. 31,5 uur om precies te zijn, zo verbeterde Joy Goedkoop mij tijdens een interview in de aanloop naar de WK in Tokio. En als ze er 50 uur voor moest trainen, deed ze het ook, sprak ze stoer.

Tegenwoordig zit Goedkoop, de nummer twee van Nederland, in de ziekenboeg. Voet en triceps deden het niet meer. Haar deelname aan de laatste kans van de nationale vrouwenploeg op olympische kwalificatie, de OTE in Londen op 11 januari, is zo komen te vervallen.

Goedkoop heeft in de revalidatieruimte plaatsgenomen naast Céline van Gerner, de nummer één van het land. Die was nog veel harder voor zichzelf. Bij de WK in Tokio beet ze door de pijn heen die bij thuiskomst veroorzaakt bleek door een gebroken wortelbeen in de linkervoet. Ze is geopereerd en weet dat de OTE zonder haar zullen plaatsvinden. Er zijn beelden op YouTube, waarbij je Van Gerner, been in het gips, aan de brug ongelijk ziet hangen. Dat is het turnregime, altijd tot het uiterste gaan.

Trainers hebben daarin een functie, vroeger van drijver tot voorbij de pijngrens, nu als hoeder van de gezondheid. Volgens bondscoach Gerben Wiersma is het 'Nieuwe Turnen' meer gebaseerd op respect voor het jonge sportkind. Turnsters zijn rond de 16 jaar oud als ze hun kortstondige top bereiken.

In Helden werd in twee afleveringen de pijn van vier topturnsters uit het vorige decennium geschetst: Rense Endel, Suzanne Harmes, Gabriella Wammes en Verona van de Leur. De trainers van die tijd, Frank Louter en Gerrit Beltman, werden met de grond gelijkgemaakt door hun ex-pupillen die destijds te onmondig waren om een eind te maken aan de praktijken van hun coaches.

'Turnterrorisme', noemde het blad de cultuur onder Louter en Beltman. De oudere, begripvolle Rus Boris Orlov kwam er goed af in de reportages, ook bij de ouders die verblind door de ambitie van kind, zichzelf en sportbond (KNGU), nooit hadden ingegrepen. Daar hadden ze veel spijt van.

Turnen, meer dan 200duizend meisjes doen het in Nederland, verdient een bond die verder kijkt dan de prijzenkast. Ook dat werd opnieuw duidelijk in 2011, een rampjaar na de rotjaren 2009 en 2010 toen het vooral over Yuri van Gelder en zijn cocaïnegebruik ging.

undefined

Meer over