NIEUWSNAVO

Topadviseurs aan bondgenootschap: ‘Navo moet zich meer op China richten’

Het Navo-bondgenootschap moet het vizier veel meer dan voorheen op China gaan richten. Dat schrijven tien gezaghebbende experts in een advies over de veranderende rol van de alliantie.

Soldaten van het Chinese Volksbevrijdingsleger bij een militaire parade in 2017.  Beeld REUTERS
Soldaten van het Chinese Volksbevrijdingsleger bij een militaire parade in 2017.Beeld REUTERS

‘De Navo moet veel meer tijd, politieke middelen, en actie besteden aan de veiligheidsuitdagingen gesteld door China – gebaseerd op een inschatting van zijn nationale capaciteiten, economische kracht, en de verklaarde ideologische doelen van zijn leiders’, luidt een van de aanbevelingen. China is momenteel geen militaire dreiging voor het Euro-Atlantische verdragsgebied, maar heeft ‘zijn bereidheid getoond geweld te gebruiken tegen zijn buren, en hanteert economische dwang en intimiderende diplomatie ver buiten het gebied van de Indische en Stille Oceaan’.

De komende tien jaar zal China waarschijnlijk steeds meer een uitdaging vormen voor het vermogen van de Navo om ‘collectieve veerkracht’ te tonen, kritieke infrastructuur veilig te stellen, om te gaan met nieuwe en opkomende technologieën als 5G en gevoelige sectoren van de economie te beschermen, inclusief toeleveringsketens. Op de langere duur, aldus de auteurs, is het waarschijnlijk dat China ook mondiaal zijn militaire macht kan gebruiken, ook in het verdragsgebied.

Het rapport is, op verzoek van secretaris-generaal Jens Stoltenberg, geschreven door experts van buiten de Navo, onder wie de Duitse oud-minister Thomas de Maizière, de voormalige Franse buitenlandminister Hubert Védrine en de Nederlandse bestuursvoorzitter van PostNL Herna Verhagen. Het maakt deel uit van een herbezinning van de alliantie op zijn rol in de komende tien jaar. Het rapport is voor sommigen ook een antwoord op de analyse van de Franse president Macron dat de Navo ‘hersendood’ is. ‘De Navo is springlevend zowel in zijn hersenfunctie als in het spierweefsel’, aldus de Amerikaanse buitenlandexpert A. Wess Mitchel, een van de auteurs van het rapport.

Opvallend is dat het rapport vooral de politieke rol van het bondgenootschap onderstreept – intern en extern – én teruggrijpt naar de rol tijdens de Koude Oorlog. Sindsdien heeft de Navo zich enkele malen succesvol aangepast aan wijzigende omstandigheden – na de terroristische aanvallen van 11 september 2001, na de Russische annexatie van de Krim en inzake de opkomst van hybride en cyberdreigingen. ‘Maar in sommige aspecten’, aldus de auteurs, lijkt de toekomstige politieke rol van de Navo ‘meer op de periode voor 1989 toen het een democratisch bolwerk was tegen een autoritaire uitdager’.

Het rapport gaat niet direct in op bijvoorbeeld de ontwikkeling van Turkije als steeds onstuimiger regionale macht die keer op keer in botsing komt met wezenlijke belangen van zijn bondgenoten – en in eigen land uitblinkt in aantallen mensenrechtenschendingen. Maar met des te meer nadruk wordt gewezen op het toegenomen belang van ‘politieke cohesie’ in ‘een tijdperk van strategische gelijktijdigheid, waarin de alliantie geconfronteerd wordt met talrijke onderling verbonden dreigingen’ – en waarbij niet alle dreigingen door alle bondgenoten hetzelfde worden ingeschat.

Tweespalt in de alliantie is ook gevaarlijk ‘omdat dit externe spelers, en vooral Rusland en China, in staat stelt dit uit te buiten en te profiteren van de opstelling van individuele bondgenoten op manieren die de collectieve belangen en de veiligheid in gevaar brengen’.

Het is geen toeval dat het rapport verwijst naar een illustere voorganger, het zogeheten Harmel-rapport uit 1967, toen de Navo ook in een crisis was beland. Ook dat benadrukte het belang van de politieke rol van de alliantie. ‘De Navo moet zich aanpassen aan een tijdperk van strategische rivaliteit met Rusland en China, de terugkeer van geopolitieke wedijver’, aldus Mitchell, ‘en dat heeft een militaire dimensie, maar ook een politieke.’

Het rapport van de ‘onafhankelijke reflectiegroep’ is dinsdag tijdens een bijeenkomst van Navo-ministers van Buitenlandse Zaken gepresenteerd. Naar verwachting zal de aanbeveling het tien jaar oude strategisch concept van de alliantie aan te passen aan de ‘zeer veranderde strategische omgeving’ op weinig bezwaar stuiten. Overigens gaat secretaris-generaal Stoltenberg nog met de lidstaten en met een groep jonge experts in gesprek voordat hij komend jaar met zijn eigen aanbevelingen komt aan de lidstaten.

Lees ook

De Navo heeft China in het blikveld
China is een ‘snel groeiende militaire en economische macht, die snel dichterbij komt en ook wapens ontwikkelt met een mondiaal bereik’. Nadat de alliantie er lang muisstil over was, luidde Navo-chef Jens Stoltenberg in juni al de noodklok over de opkomst van China.

Verenigde Naties vieren 75ste verjaardag in kritieke toestand
Het had een min of meer feestelijk jubileumjaar moeten worden. Maar de 75-jarige Verenigde Naties worstelen met het coronavirus, ‘op dit moment de grootste bedreiging van de veiligheid in de wereld’, aldus secretaris-generaal António Guterres. En dat is niet het enige probleem.

Meer over