Tony Blairs missie

'EEN BAKEN in de wereld' en 'de modelnatie van de 21ste eeuw'; dat moet het 'Nieuwe Brittannië' van Tony Blair worden....

De eerste sociaal-democratische bewoner van Downing Street 10 sinds achttien jaar heeft redenen om trots te zijn. Niet alleen kreeg zijn partij in mei een grote meerderheid en steeg zijn eigen populariteit tot recordhoogte. Blair is er, in de korte tijd dat hij regeert, ook in geslaagd zijn visioen (van een modern land dat meetelt in de wereld) op enkele punten te concretiseren.

Dat geldt om te beginnen voor de decentralisering (devolution) van het Verenigd Koninkrijk. Met Blairs zegen kozen Schotland en Wales voor meer autonomie in eigen huis. In de netelige Noord-Ierse kwestie heeft de regering-Blair de knellende band met de Unionisten doorgesneden, die de Conservatieven zo weinig speelruimte liet.

Een modern Brittannië was ook de leidraad bij Blairs pogingen om de dreigende crisis van de monarchie na de dood van prinses Diana af te wenden. Hij wist de juiste toon te vinden en de vorstin met zachte dwang te overreden rekening te houden met de stem des volks. Zonder dit ingrijpen zou de Britse monarchie mogelijk in een ivoren toren aan haar doodsstrijd zijn begonnen.

In zijn rede in Brighton concentreerde Tony Blair zich op het hoofdpunt van zijn moderniseringsprogramma: het tot stand brengen van een samenleving met kansen en verantwoordelijkheden voor alle burgers. Daarbij ziet hij een hoofdrol weggelegd voor het onderwijs.

Net als eerder Bill Clinton beloofde Blair ieder schoolkind in 2002 een computer. Zijn minister van Financiën Brown had een dag tevoren New Labours ideaal van volledige werkgelegenheid uiteengezet, te bereiken via een flexibele arbeidsmarkt en veel nadruk op scholing.

Blairs concept van een dynamisch harmoniemodel (geen klassenstrijd, geen etatisme, maar ook geen laissez-faire) vertoont gelijkenis met dat van Clinton en van 'Paars' in Nederland. Vergeleken met Clinton heeft Blair het grote voordeel dat rond hem niet de geur hangt van corruptie- of seksschandalen. Ook hoeft hij het niet op te nemen tegen een dwarsliggend Congres en gaat hij niet gebukt onder zware internationale verplichtingen.

Toch ligt er juist op internationaal vlak een mogelijk obstakel voor Blairs ambitie om een historische rol te vervullen. Want daarvoor zal hij meer klaarheid moeten brengen in de ambivalente Britse relatie met Europa. De lastige keuzes op dat punt (de EMU, onder meer) schuift hij nog even voor zich uit.

Of Tony Blair erin slaagt 'een groot, radicaal hervormer' te worden? Het begin is er. Zijn bevlogenheid slaat aan. Zijn roep om de toekomst onbevreesd, met een druk op de fast forward-knop, tegemoet te gaan, is balsem op de zo lang door traditionalisme en nostalgie bevangen Britse ziel.

Meer over