Toezegging blijkt geen kabinetsbeslissing Voorhoeve belooft VS inzet fregat in Golf

Minister Voorhoeve van Defensie heeft de Verenigde Staten beloofd dat er op korte termijn een Nederlands fregat naar het Golfgebied wordt gestuurd....

Van onze verslaggevers

Oscar Garschagen

Ewoud Nysingh

WASHINGTON/DEN HAAG

Staatssecretaris Gmelich Meijling van Defensie maakte dinsdag in Washington het - symbolische - aanbod bekend op de Nederlandse ambassade in Washington. De staatssecretaris zei te verwachten dat het Nederlandse fregat binnen een week tot veertien dagen in de Golf zal aankomen.

Het zou gaan om de Hr. Ms. Abraham van der Hulst, een zogeheten multi-purpose fregat dat deel uitmaakt van de NAVO-vloot in de Middellandse Zee. Het fregat wordt waarschijnlijk onder Amerikaans commando geplaatst.

Premier Kok zei gisteravond dat Meijling 'een beetje voor zijn beurt heeft gepraat'. Vrijdag neemt het kabinet pas een besluit. Maar Kok gaf toe dat er over een militaire deelname van Nederland wordt overlegd. Dat had hij maandag nog ontkend. Bronnen rond Kok zeggen dat de premier tijdens zijn telefoongesprek met Clinton zondagavond wel degelijk over een Nederlandse militaire bijdrage heeft gesproken. Hij zou echter niets hebben aangeboden.

Meijling zei dat de Amerikaanse regering uitsluitend een algemeen verzoek om steun heeft gedaan en dat Voorhoeve vervolgens een besluit heeft genomen. Voorhoeve wenste gisteravond niet te reageren, maar hij ontkende niet dat hij fregat heeft aangeboden. Hij liet alleen weten dat hij het afgelopen weekeinde in München een gesprek onder vier ogen heeft gehad met zijn Amerikaanse ambtgenoot Cohen. Zijn woordvoerder zei niet te weten of de minister vooraf met Kok overleg heeft gehad.

De fractievoorzitters van de vier grote partijen waren niet in het geheim op de hoogte gesteld. Minister Pronk voor Ontwikkelingssamenwerking vindt dat voor militair ingrijpen een nieuwe resolutie van de V-raad nodig is. De kans daarop lijkt klein. 'Ik wist er niets van dat het fregat is aangeboden', zegt Pronk.

VVD en CDA eisen van de regering een duidelijker stellingname voor het dreigen met geweld van de VS. De PvdA en D66 zijn behoedzamer en pleiten voor meer diplomatieve druk op Irak. Zij verweten VVD-leider Bolkestein gisteren het kabinet om politieke redenen onder druk te zetten.

PvdA-woordvoerster Verspaget is gisteren door haar fractie teruggefloten. Zij had gepleit voor steun voor de Fransen, die geweld uitsluiten.

GroenLinks, dat sterk gekant is tegen militair ingrijpen, zal vandaag een plenair debat aanvragen. Fractieleider Rosenmöller zei dat premier Kok 'op zijn minst een geloofwaardigheidsprobleem heeft' omdat hij heeft gezegd dat uitspraken over 'wapengekletter' van VVD-leider Bolkestein veel te vroeg komen.

Het Nederlandse gebaar werd gisteren toegejuicht door minister Albright van Buitenlandse Zaken, die in de Amerikaanse Senaat de militaire toezeggingen van Argentinië, Australië, Canada, Duitsland en Nederland prees. Ook president Clinton liet zich, zonder de landen met name te noemen, tevreden uit over de groeiende internationale steun voor een militair ingrijpen in Irak.

Het Nederlandse aanbod leidde ertoe dat staatssecretaris Meijling in 'een heel open en bijzonder prettige sfeer' werd ontvangen op het Pentagon. Meijling is in de VS om voor het Nederlandse bedrijfsleven het pad te effenenen naar de grote vliegtuig- en wapenfabrikanten Lockheed Martin-Marietta en Boeing/Northtrop. Hoewel de regering en de Tweede Kamer er pas na de verkiezingen een beslissing over zullen nemen, gaat Meijling ervan uit dat Nederland vanaf 2010 de F-16 zal vervangen door de Joint Strike Fighter (JSF).

Zie ook pagina 4

Meer over