Toelating juristen tot advocatuur leidt tot conflict

Juristen in dienst van rechtsbijstandsverzekeraars zullen voorlopig niet tot de advocatuur toetreden. De verzekeraars zijn het niet eens met de eisen die de Orde van Advocaten stelt aan hun toelating....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

De minister zal beide partijen horen voordat zij een beslissing neemt over de toelatingseisen. Het is niet uitgesloten dat daarna vernietiging volgt van de passages die betrekking hebben op de rechtsbijstandsverzekeraars.

Als het zover komt, zijn volgens mr. F. Heemskerk van de Orde van Advocaten de verzekeraars buitenspel gezet. Heemskerk verwacht echter dat partijen op korte termijn opnieuw zullen onderhandelen over de toetredingsvoorwaarden. Maar de deken van de orde, mr. J. Huydecoper, zei donderdag: 'Van ons kan niet veel tegemoetkoming meer worden verwacht.'

Sinds 1 mei heeft de advocatuur nieuwe concurrenten. Vanaf die datum bestaat de mogelijkheid dat bedrijfsjuristen, overheidsjuristen, juristen werkzaam bij verzekeringsmaatschappijen, bureaus voor rechtshulp en ideële organisaties als de Consumentenbond zich als advocaat laten inschrijven. Tot nu toe mochten dergelijke juristen niet optreden in procedures bij de rechtbanken of hogere gerechten.

De nieuwkomers moeten een beroepsopleiding volgen (45 dagdelen) en drie jaar stage lopen bij een advocaat-patroon voordat zij als advocaat mogen optreden.

Kern van het geschil tussen de verzekeraars en de Orde van Advocaten is het moment waarop de verzekerde de keuze heeft om een extern advocaat of een advocaat in dienst van de verzekeraar in te schakelen. Volgens de verordening van de orde dient de keuzevrijheid te ontstaan zodra duidelijk is dat er moet worden geprocedeerd of een procedure redelijkerwijs te verwachten is.

De verzekeraars houden vast aan de regeling die in de Wet Toezicht Verzekeringsbedrijf staat. Die komt erop neer dat de rechtszoekende pas vrije keuze heeft wanneer de verzekeraar de vereiste specialistische kennis niet in huis heeft of wanneer sprake is van verplichte procesvertegenwoordiging door een advocaat.

De eisen van de orde leiden er volgens de verzekeraars toe dat hun kosten explosief zullen stijgen, wat in de premies tot uitdrukking zal komen. 'Dit komt doordat advocaten in het algemeen duurder werken dan rechtsbijstandsverzekeraars. 'Naar verwachting zullen nogal wat verzekerden een extern advocaat kiezen in de gevallen waarin nu de verzekeraar de zaak zelf behandelt. Nu besteden de verzekeraars ongeveer 5 procent van de zaken uit aan een advocaat. Als de verordening wordt toegepast, zal ongeveer 90 procent moeten worden uitbesteed', aldus het Verbond van Verzekeraars. 'De verzekerde is uiteindelijk de verliezer.'

De Orde van Advocaten vindt dat aan de toetreding van verzekeringsjuristen extra eisen moeten worden gesteld, omdat die een dubbele loyaliteit hebben: aan hun cliënten en aan hun werkgever. Om de onafhankelijkheid van de rechtshulpverlener te bewaken, moeten verzekerden volgens de orde in een zo vroeg mogelijk stadium vrije advocatenkeuze hebben.

De boze verzekeraars zeggen dat de orde voornamelijk oog heeft voor een eigen belang: het buiten de deur houden van concurrenten. 'De onafhankelijkheid van de verzekeringsjurist wordt in de wet gegarandeerd en in de polis herbevestigd. Bovendien hoeft de advocatuur niet bang te zijn voor een gigantische concurrentie', aldus het Verbond van Verzekeraars.

Uit een onderzoek in opdracht van het ministerie van Economische Zaken blijkt dat het omzetverlies voor de advocatuur zich door toetreding van de nieuwkomers zal beperken tot 3 à 4 procent. De grootste dreiging gaat niet uit van de rechtsbijstandsverzekeraars, maar van bedrijfsjuristen en juristen in dienst van overheden en belangenorganisaties.

Meer over