Nieuws

Toegangstestbedrijven dreigen locaties te sluiten vanwege nieuwe financiering

Bedrijven die toegangstesten uitvoeren zeggen locaties in met name dunner bevolkte regio’s te zullen sluiten. Omdat zij over een maand niet meer voor beschikbare capaciteit, maar per verrichte test worden betaald, zijn die teststraten volgens hen niet meer rendabel.

Een commerciële teststraat in Oldenzaal, deze zomer. Na een storm van kritiek worden de testbedrijven niet meer gefinancierd op capaciteit, maar per test. Dat zou ertoe kunnen leiden dat onrendabele locaties sluiten. Beeld Marcel van den Bergh
Een commerciële teststraat in Oldenzaal, deze zomer. Na een storm van kritiek worden de testbedrijven niet meer gefinancierd op capaciteit, maar per test. Dat zou ertoe kunnen leiden dat onrendabele locaties sluiten.Beeld Marcel van den Bergh

Zeven van de elf huidige aanbieders hebben hierover vorige week een brief gestuurd naar de Stichting Open Nederland, die Testen voor Toegang organiseert. Directeur Xander Schurink van Hestia, het grootste toegangstestbedrijf, bevestigt dat na berichtgeving van het AD.

De testbedrijven krijgen nu betaald voor de beschikbare capaciteit, ook als er amper tests worden verricht, zoals de afgelopen maanden het geval was. Daarop kwam kritiek, omdat de testbedrijven miljoenen euro’s kregen zonder veel uit te voeren. De huidige contracten lopen tot 10 oktober. Daarna krijgen testbedrijven een vergoeding per daadwerkelijk uitgevoerde test: 12,77 euro voor een sneltest.

Hestia bestiert zo’n twintig testlocaties in de regio’s Rijnmond, West-Brabant en Zeeland. In die laatste provincie is het bedrijf de enige aanbieder van toegangstests. ‘Onder de nieuwe voorwaarden kunnen we het ons niet permitteren de locaties daar in de lucht te houden’, zegt Schurink. ‘Waarschijnlijk kan alleen onze locatie in Rotterdam, de drukste van Nederland, nog uit.’

Gevoelig moment

Het dreigement komt op een gevoelig moment, omdat door de bredere inzet van de coronapas per 25 september een grotere vraag naar toegangstesten valt te verwachten. Wie niet gevaccineerd is of bewezen corona heeft doorstaan, heeft vanaf die datum een negatieve sneltestuitslag nodig om bijvoorbeeld een café binnen te komen. Schurink: ‘Terwijl door het nieuwe beleid meer capaciteit nodig is, maakt de de nieuwe manier van financieren dit juist onzeker.’

Het ministerie van VWS heeft voor de periode oktober-december 630 miljoen euro gereserveerd voor toegangstesten, uitgaande van scenario’s tot bijna 364 duizend tests per dag. ‘De verwachting is dan ook dat de fijnmazigheid van locaties verder zal toenemen’, schreef minister Hugo de Jonge eerder deze week aan de Tweede Kamer. ‘Echter, omdat de markt zelf bepaalt waar er een testlocatie open gaat, kan het mogelijk zijn dat in bepaalde regio’s minder testcapaciteit aanwezig is. Dan kan worden verkend of er aanvullende testcapaciteit georganiseerd dient te worden.’

Testcapaciteit

Afgelopen week werden er 60 duizend toegangstests verricht. Daarmee wordt gemiddeld 40 procent van de toegangstestcapaciteit benut. Zelfs als dat percentage door invoering van de coronapas stijgt naar 80 procent, zoals de Stichting Open Nederland (SON) verwacht, is het volgens Schurink moeilijk locaties rendabel te houden. Op Vlieland, Schiermonnikoog, in Zuidoost-Groningen en de Achterhoek zijn nu al amper tot geen testlocaties.

‘Ik voorzie dat bedrijven de krenten uit de pap gaan halen, met bijvoorbeeld locaties in studentensteden. Terwijl je een fijnmazige testinfrastructuur in deze tijd als een nutsvoorziening moet zien. Dat kan alleen als er een zekere basisfinanciering is.’

Of er een run op toegangstests komt, valt nog te bezien. De meeste mensen krijgen de benodigde QR-code, omdat ze gevaccineerd zijn. De vaccinatiegraad onder volwassenen ligt momenteel op bijna 82 procent. De koepel van GGD’s liet woensdag weten een toename van het aantal prikafspraken te zien, mogelijk vanwege de aankondiging van de inzet van de coronapas.

Een indicatie vormt ook de Formule 1 van Zandvoort. Op een totaal van 200 duizend bezoekers waren maar 11 duizend toegangstests nodig. De rest van de bezoekers was gevaccineerd of had kort geleden bewezen corona doorstaan.

Tarieven

Volgens een woordvoerder van de Stichting Open Nederland zijn de nieuwe tarieven ‘marktconform’. ‘Wij vertrouwen erop dat er voldoende aanbod zal zijn.’ Hij wijst op de ervaring met vakantietesten, waarvoor ruim 800 testlocaties in aanmerking kwamen, bijna acht keer zoveel als er nu Testen voor Toegang-locaties zijn (110 locaties).

Het nieuwe systeem is volgens SON bovendien flexibeler: testaanbieders kunnen zelf locaties op- en afschalen. ‘Als gaandeweg toch blijkt dat er op bepaalde plekken structureel te weinig aanbod is, kan alsnog worden verkend of er aanvullende testcapaciteit georganiseerd dient te worden, maar dit is nu dus niet onze verwachting.’

Directeur Schurink van testbedrijf Hestia ziet vooral risico’s bij de toetreding van nieuwe aanbieders, die anders dan eerder geen adelbrieven meer hoeven te overleggen met bijvoorbeeld een minimaal aantal in het verleden uitgevoerde tests. ‘Met de lagere tarieven moet het uit de lengte of de breedte komen. Straks kan elke fysiotherapeut toegangstests gaan aanbieden. Hoe kan daar toezicht op gehouden worden?’

Meer over