Tochtje op niveau

In een onderzoek naar de leefbaarheid scoorde Rotterdam deze zomer in weekblad Elsevier uitzonderlijk slecht: van de tien laagste plekken werden er zeven ingenomen door buurten in Rotterdam-Zuid. Paul Onkenhoutbracht er, stevig doorstappend, een dag door. Niks mis mee,Rotterdam-Zuid.

1. Kop van Zuid

Hotel New York is een onverwoestbare klassieker geworden.

Aankomst: 10 uur

Oud en (veel) nieuw, en natuurlijk de vergezichten op de stad en al dat water: de Kop van Zuid is het best denkbare startpunt voor een (wandel)tocht in een stadsdeel waar net zoveel mensen, zo'n tweehonderdduizend, wonen als in Groningen of Eindhoven.

Toen in 1993 een hotel-restaurant op de Wilhelminapier de deuren opende, in het oude directiegebouw van de Holland-Amerika Lijn (HAL), werden de initiatiefnemers geprezen om hun moed. Dat was niet zo gek. Meer dan een aftandse zooi was het immers niet, dit gedeelte van de stad op de zuidelijke Maasoever. Vanuit het centrum was Hotel New York alleen via een grote omweg te bereiken, via een havengebied waar het 's avonds verlaten was - en bepaald niet pluis. Eind goed, al goed. Vooral na de opening van de Erasmusbrug in 1996 werd de zuidoever door steeds meer mensen ontdekt. Eindelijk werden plannen in de praktijk gebracht. Hotel New York werd een onverwoestbare klassieker en een belangrijk stadsbaken.

Bijna twintig jaar na de opening is alles veranderd op de Kop van Zuid, behalve Hotel New York. Een metrostation, Wilhelminaplein, heeft dit deel van de stad nog beter bereikbaar gemaakt. Verder staan er veel hoge en tamelijk spannende gebouwen; érg hoge gebouwen, zoals de woontoren Montevideo. Onveranderd is het formidabele uitzicht op de Maas. Beste plek: het terras, Maaskant.

Ook leuk om te weten: Anouk schreef hier de liedjes van een van haar succesvolste cd's, Hotel New York uit 2004.

2. Donkere Kamer

Het Nederlands Fotomuseum exposeert foto's van schoolklassen over de hele wereld.

Aankomst: 11 uur

Vijftig meter verderop, in het voormalige pakhuis Las Palmas, zijn in het Nederlands Fotomuseum nog tot 2 september de foto's te zien die de Britse topfotograaf Julian Germain maakte van schoolklassen over de hele wereld. Motto: 'We leave school, but school never leaves us.'

Dringend advies: snel naar het museum, al was het maar omdat de expositie de bezoeker onherroepelijk terugvoert naar de klaslokalen van vroeger.

The Future is ours/Classroom portraits is een bijzondere tentoonstelling in een bijzonder museum, waar de Nederlandse fotografie op stijlvolle wijze wordt geëerd. Dat is het best zichtbaar in De Donkere Kamer, een permanente presentatie over de geschiedenis van de Nederlandse fotografie.

Goede koffie ook hier, en een omvangrijk aanbod aan fotoboeken in de museumwinkel. Op naar de Hoerenloper, op naar Katendrecht dat sinds kort via een korte wandeling bereikbaar is.

3. Katendrecht

Via de Hoerenlopernaar De Matroos en het Meisje en de hippe buurtwinkel Warmoesmarkt.

Aankomst: 12 uur

Officieel heet de verbinding voor voetgangers en fietsers tussen de Wilhelminapier en Katendrecht de Rijnhavenbrug, maar de Rotterdammers verzonnen een betere naam die getuigt van historisch besef: de Hoerenloper. Op 'De Kaap' wemelde het immers ooit van de hoeren en van matrozen.

Het Zeemanskwartier, Chinatown, de hoerenbuurt van Rotterdam, het is allemaal voorbij. Dat geldt ook, voor een groot deel, voor de sociale problemen die Katendrecht teisterden. Niet lang geleden was De Kaap een no-go-area. Tegenwoordig heeft Tattoo Bob in de Delistraat 'letterencafé' Tsjechov & Co als buren. Elders in de straat zijn een kookstudio, een 'duurzaam warenhuis' en 'Table d'hôtes' De Matroos en het Meisje gevestigd. Huizen zijn opgeknapt of gesloopt en vervangen door nieuwbouw. Katendrecht is tegenwoordig het 'Deliplein' en de hippe buurtwinkel Warmoesmarkt. Hier drinken bakfietsmoeders koffie, worden de lekkerste scones verkocht en maken reclamejongens hun eigen broodjes klaar.

4. Grande Dame

De SS Rotterdam lijkt elk moment te kunnen wegvaren.

Aankomst: 13 uur

De SS Rotterdam op de kop van De Kaap is een kolossaal cruiseschip; een niet varend cruiseschip weliswaar, maar dat is niet te zien. De SS Rotterdam lijkt elk moment te kunnen wegvaren. Alles werkt, behalve de motoren.

Een deel van het schip, in gebruik als hotel en congrescentrum, is ook zonder toegangskaart of tour te bezichtigen. Dat is ook het deel waar het formidabele terras is te vinden, met kinderzwembad en ligstoelen en een weergaloos uitzicht op de Maashaven en de rest van de wereld.

La Grande Dame kostte een paar centen - de renovatiekosten liepen op tot 250 miljoen euro - maar dan heb je ook wat. En net zoals in de oude tijd is er een cruise director, Yvonne Keeley, die verantwoordelijk is voor het entertainmentprogramma voor de passagiers. Behalve zangeres (If I had words met Scot Fitzgerald!) is Yvonne Keeley de zus van Patricia Paay, maar dit terzijde.

5. Art & Food

RAAF biedt experimentele kunst van regionaal talent.

Aankomst: 14 uur

Kunstenaars zijn niet bang voor Rotterdam-Zuid en dat zijn ze ook nooit geweest. Wat dat betreft is Rotterdam niet anders dan Berlijn of een andere grote stad met multiculturele besognes en wijken die een achterstand hebben opgelopen.

Rotterdam Art Adventure Food, kortweg RAAF, heette voorheen Kunstplatform De Kapsalon. Na de sloop van de Bloemfontijnstraat elders in Feijenoord kwam RAAF dankzij woningcorporatie Vestia in februari terecht op de rand van de Afrikaanderwijk.

Wat RAAF is, naar eigen zeggen?

'Met een samenwerking van lokaal en regionaal talent staat RAAF nog steeds voor experimentele kunst met een mix van exposities, workshops, performance, muziek en meer.'

Zoiets, dus. Het 'Food' van de F van RAAF is overigens ook de moeite waard.

6. Marktdag

De markt op het Afrikaanderplein is weelderig, zonder aanstellerij.

Aankomst: 15 uur

De Afrikaanderwijk staat dus in de top-10 van slechtste buurten, maar op een zonnige zaterdag in augustus kun je het slechter treffen dan hier. Zaterdag is marktdag, dat scheelt natuurlijk.

Een markt is maar een markt, maar deze, de op twee na grootste van Nederland die elke woensdag en zaterdag wordt gehouden, is weelderiger dan de Albert Cuyp, en tegelijkertijd minder aanstellerig. Toeristenfuiken zijn niet te ontdekken. Hier wordt niet gekeken, hier wordt gekocht, in een sfeer die zonder gewetensbezwaren buitenlands kan worden genoemd. Hier wordt getoond dat ruim 70 procent van de bewoners van Rotterdam-Zuid jonger is dan 18 jaar en dat ruim 60 procent van buitenlandse afkomst is.

Drie Turkse meisjes met hoofddoekjes verkopen vis in een kraam die vol hangt met rood-wit-blauwe vlaggetjes. Patat zonder én met kost bij de snackkar van Ronald van Klaveren slechts 1,50 euro en iets verderop kopen twee vrouwen met rollators onderbroeken die, geloof het of niet, 50 cent per stuk kosten.

7. Kunst in gemaal

Gemaal op Zuid toont werken van 60 kunstenaars uit Rotterdam-Zuid.

Aankomst: 16 uur

Iets verderop staat het Gemaal op Zuid, een podium voor kunst en cultuur dat zich richt op Rotterdam-Zuid. Het is een initiatief van Museum Rotterdam, TENT en Kosmopolis Rotterdam en het is, niet verrassend, een oud gemaal. Ooit kochten Rotterdammers hier hun gasmuntjes, nu hangt er een foto van het achterste van een zeg maar gerust voluptueuze vrouw, met daarbij een uitvergrote briefkaart met de schitterende tekst: 'Schat, ik zal 't maar gelijk zeggen, ik heb een ander wijf, Leo'. In de expositieruimte is tot 1 september een Zomersalon gevestigd met schilderijen, sculpturen en foto's van zestig kunstenaars uit Rotterdam-Zuid. Vrolijk stemmend is 'De wijkkeuken van Zuid'. Elke woensdag en zaterdag bereiden buurtbewoners met kooktalent maaltijden. De wijk verandert, ten goede. Wel bestaat er lichte angst dat het karakter van de Afrikaanderwijk te veel zal worden aangetast en de huidige bewoners zullen worden verdreven. Het mag hier niet worden zoals De Pijp in Amsterdam, zegt Marcha van den Hurk. Ze kijkt erbij alsof dat een van de ergste dingen is die Rotterdam-Zuid kan overkomen.

undefined

Meer over