To the other side

Het unieke orgelspel van toetsenist Ray Manzarek was minstens zo bepalend voor het psychedelische geluid vanThe Doors als de stem van Jim Morrison.

Het was vrijwel zeker de Damstraat waar Jim Morrison, frontman van The Doors, op 15 september 1968 zo veel drugs kreeg toegestopt van vrijgevige Amsterdamse bewonderaars dat hij bij het vallen van de avond niet meer in staat was tot optreden in het Concertgebouw en naar het ziekenhuis werd gebracht.

Zo kreeg Nederland die avond een optreden van de psychedelische rockband uit Los Angeles voorgeschoteld dat allicht niet was wat de fans zich er op voorhand van hadden voorgesteld, maar dat wel een beroemd moment in de Nederlandse concerthistorie werd: The Doors zónder frontman Jim Morrison, met leadzang van de bebrilde toetsenist Ray Manzarek, die eerst netjes aan de toeschouwers had gevraagd of ze met die oplossing konden leven.

Nu zijn beide hoofdrolspelers van die rare dag in Amsterdam dood. Bijna 42 jaar na Morrison overleed Ray Manzarek maandag in een kliniek in het Duitse Rosenheim aan de gevolgen van kanker. Hij was 74. Zijn vrouw Dorothy en zijn broers waren bij hem.

Morrison en de in Chicago opgegroeide Manzarek (de juiste spelling van zijn Poolse familienaam was overigens Manczarek) raakten in 1965 toevallig met elkaar in gesprek in Los Angeles, waar ze allebei net met succes de UCLA-filmacademie hadden doorlopen.

Morrison las Manzarek wat poëzie en songteksten voor, waarna ze samen The Doors oprichtten. Gitarist Robbie Krieger en drummer John Densmore zouden de band completeren, maar naast Morrisons bronstige voordracht was toch vooral het grensverleggende en uit duizenden herkenbare orgelspel van Manzarek geluidsbepalend. Zijn tollende, psychedelische spel op een Vox Continental in Light My Fire (1967) is wellicht de beroemdste orgelpartij uit de rockhistorie. Manzarek liet zich bij het schrijven ervan beïnvloeden door Johann Sebastian Bach, zou hij later verklaren.

Break On Through (To The Other Side), The End, People Are Strange, When The Music's Over (waarin Manzarek een Fender Rhodes bespeelde): het zijn slechts enkele klassiek geworden Doorscomposities die je je nauwelijks kunt voorstellen zonder het karakteristieke orgelgeluid van Ray Manzarek, altijd zwanger van elementen uit blues en vooral jazz. De band verkocht meer dan honderd miljoen albums.

In The Doors fungeerde Manzarek de facto als bassist. Een echte basgitarist had de groep niet (een zeldzaamheid in de rocktraditie), maar Manzarek nam de baspartijen voor zijn rekening op toetsen, vaak de Fender Rhodes.

Manzarek was, behalve geluidsbepalend bespeler van Vox Continental, Fender Rhodes of Hammond C-3, ook de kalme bemiddelaar in een band die bekend stond als buitengewoon explosief. Met regelmaat moest hij vrede stichten, hemel en aarde bewegen om Morrison aan boord te houden, relletjes sussen rond optredens of inpraten op politie en ordediensten.

Daarbij had hij ongetwijfeld zijn uiterlijk mee: met zijn bril en keurige blonde haar oogde Manzarek niet als een rockster. Hij gold als de tegenpool van de provocatieve, vaak onhandelbare Morrison.

Nadat Morrison in juli 1971 dood was aangetroffen in een Parijs appartement, besloten de drie overlevende bandleden zonder hun frontman verder te gaan, met Krieger en Manzarek als vocalisten. Na twee weinig succesvolle platen, Other Voices (1971) en Full Circle (1972) viel het doek in 1973.

Manzarek zou altijd actief blijven als muzikant. Tussen 1974 en 1983 nam hij drie soloalbums op onder zijn eigen naam, waaronder Carmina Burana, Manzareks interpretatie van het beroemde werk van Carl Orff. In 1977 richtte hij de band Nite City op, die albums uitbracht in 1977 en 1978. In 2011 bracht hij nog een plaat uit met gitarist Roy Rogers: Translucent Blues.

In 1978 verscheen nog éénmaal een onder oude fans niet onomstreden album van The Doors: op An American Prayer zetten Manzarek, Krieger en Densmore nagelaten poëzie van Jim Morrison op muziek. Het was de laatste officële studioplaat van de groep.

In later jaren zou het gebruik van de bandnaam tot juridische geschillen leiden. Veertig jaar na de dood van Morrison wilden Manzarek en Krieger op tournee gaan als The Doors 21st Century, maar dat kwam ze op een claim van anderhalf miljoen dollar te staan van de erven-Morrison en de niet meespelende Densmore.

Manzarek en Krieger gingen toch op tournee, onder de naam Manzarek-Krieger en later Ray Manzarek & Robbie Krieger of The Doors. Onder die naam traden ze in 2010 nog op op het Bospopfestival in Weert.

Gitarist Robbie Krieger reageerde bedroefd op de dood van zijn bandmakker: 'Ik ben blij dat ik de afgelopen tien jaar nog Doorssongs met hem heb kunnen spelen. Ray was een belangrijk deel van mijn leven en ik zal hem altijd missen.'

undefined

Meer over