Tintelende nuances welbesteed aan trouwe Marathon-gangers

Openingsavond JazzMarathon. De Oosterpoort, Groningen. 16 oktober. Radio 4: vanavond, 20.02 uur...

MUZIEK

Er was goed nieuws en slecht nieuws vrijdagavond voor de bezoekers van de JazzMarathon in Groningen. Het blije nieuws betrof de geboorte van Kosmo, de eerste zoon van altsaxofonist Paul van Kemenade, precies een uur voor aanvang van het programma. 'Dit is de mooiste avond van mijn leven', liet de saxofonist via presentator Kees van Boven vanuit Tilburg weten, waarop het minder verheugende nieuws van zijn afzegging volgde. Met rondgedeelde beschuiten met muizen en een spontaan applaus voor de negen pond wegende Kosmo had de feestvreugde weer snel de overhand.

In weerwil van de vrolijke stemming viel toch niet te ontkennen dat de JazzMarathon - in elk geval op papier - wel eens een sterkere openingsavond heeft gehad. De JazzMarathon was ooit een podium voor 'vernieuwende' muziek, maar van die formule heeft de organisatie afstand genomen.

Dat is niet ten onrechte misschien, gezien de devaluatie van de avant-garde. De nieuwe koers leidde dit jaar echter tot minder scheutige subsidiënten, met als gevolg dat uiteindelijk flink wat groepen werden geboekt die deze week toch al in Nederland optreden (John Scofield, Joe Morris, Dave Douglas); geen gelukkige zet voor een festival met landelijke pretenties.

Nu kan dit mede door de NPS-radio georganiseerde festival wel een stootje hebben, zoals het voorval met Van Kemenade illustreert. De charme van de Marathon schuilt ook in zijn trouwe, toegewijde aanhang en de plezierige wisselwerking tussen podium en publiek.

Het openingsconcert van slagwerker John Engels en contrabassist Harry Emmery kreeg bijvoorbeeld een extra dimensie, doordat in de gespannen meeluisterende zaal opviel hoe zelfs de fijnste nuances van timbre en timing bij Engels tintelen van leven. Een onaangekondigd optreden met basklarinettist David Murray maakte dit kleine, maar rijke concert compleet.

Een tegenovergesteld effect bereikte de New Yorkse trompettist Dave Douglas met zijn Sanctuary, een curieuze bezetting met tweemaal trompet, tweemaal elektronica, twee contrabassen, slagwerk en saxofoon. Douglas, een trouwe gast op de Marathon, realiseert in Sanctuary een ongemakkelijke mengeling van akoestische en kunstmatige geluiden.

De combinatie van pastorale blazerslijnen met nerveus wroetende elektronica en zich bliksemsnel door het collectief verplaatsende improvisaties pakte soms sterk uit, maar Douglas was zo lang van stof en propte zo veel tweeslachtige ideeën bij elkaar, dat Sanctuary uiteindelijk vooral een overvolle, incoherente indruk maakte.

Bij het kwintet van Paul van Kemenade kon het publiek op adem komen met melodieuze, zich kalm ontvouwende thema's op een vriendelijk wiegende ritmiek. De vreedzame stemming werd versterkt door drie Zuidafrikaanse gasten (trompettist Feya Faku, gitarist Louis Mhlanga en saxofonist Sydney Mnisi), die afgeronde soli speelden met een diepe, warme gloed. Van Kemenade zelf ontbrak, maar het kostte weinig fantasie zijn altsax hoog boven de andere stemmen te horen juichen en jubelen.

Erik van den Berg

Meer over