Nieuws

Timmermans kop van Jut bij aftrap Sloveens EU-voorzitterschap

Over de stekeligheden die donderdag in Brdo werden uitgewisseld tussen kopstukken van de Europese Commissie en de premier van Slovenië, tijdelijk EU-voorzitter, kreeg de internationale pers vrijdag meer te horen.

De Sloveense premier Janez Jansa verwelkomt donderdag voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie. Slovenië is het komend half jaar tijdelijk EU-voorzitter.  Beeld AFP
De Sloveense premier Janez Jansa verwelkomt donderdag voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie. Slovenië is het komend half jaar tijdelijk EU-voorzitter.Beeld AFP

De Sloveense premier Janez Jansa zegt het zonder een spoortje ironie. Hij had ‘helemaal niet gemerkt’ dat Europees Commissaris Frans Timmermans als teken van protest had geweigerd met hem op de foto te gaan. ‘Ik hoorde dat pas vandaag. Er staan ook zoveel mensen op het podium voor de familiefoto.’

Onbewogen grijpt Jansa vrijdagochtend een persgesprek met EU-journalisten aan om de vete met de Europese Commissie te verscherpen. Hij beticht Timmermans van kinderlijk gedrag. Een uur eerder suggereerde zijn minister van Binnenlandse Zaken Ales Hojs dat hij Timmermans een ‘varken’ zou willen noemen, iets waar hij later van terugkomt. Het begin van het Sloveense EU-voorzitterschap deze week had harmonieuzer gekund.

De vlam slaat donderdagmiddag in de pan, tijdens een feestelijk bedoelde lunch van de voltallige Commissie met de Sloveense regering in Brdo (nabij Ljubljana), als aftrap van het Sloveense EU-voorzitterschap. Jansa zegt tijdens die lunch dat hij geen rechters wil met een partijkleur die hem niet zint. Commissievoorzitter Von der Leyen is ontstemd, Timmermans ronduit pissig. Hij weigert de traditionele familiefoto met Jansa.

Vrijdagochtend stelt Jansa niet alleen dat Timmermans afwezigheid hem ontgaan is, hij zegt dat de Nederlandse eurocommissaris zich volwassener had moeten gedragen. ‘Als je een probleem hebt met Slovenië, pak dan de telefoon of stuur een brief.’ Om te vervolgen: ‘Als Timmermans zich aangevallen voelt, wel: wij zijn deze kwestie niet begonnen. Als hij niet tegen de waarheid kan, is dat zijn probleem.’

De premier zegt fan te zijn van ‘een stevig debat’, maar hij wenst niet dat zijn land als ‘tweederangs EU-lid, als EU-kolonie’ door Brussel de les wordt gelezen. Dat heeft hij eerder meegemaakt: toen Slovenië deel uitmaakte van Joegoslavië en daar niets te zeggen had.

Rechters uit hun functie

Volgens Jansa gedraagt de Commissie zich als club van hooghartige, eenzijdig geïnformeerde bureaucraten. ‘Hier in Slovenië voeren rechters op zondag politieke campagne en maandag vellen ze weer hun vonnissen. De rechterlijke macht is niet onafhankelijk.’ Dat hij rechters uit hun functie wil ontzetten, is om de rechtsstaat te versterken.

Ook over mediavrijheid heeft hij uitgesproken ideeën. Als antwoord op de kritiek dat hij het Sloveense persagentschap STA financieel afknijpt, toont hij een 16 minuten durende video over de Sloveense media. Het is een aaneenrijging van ‘voorbeelden’ van hoe vorige ‘linkse’ regeringen de media gekneveld hebben. Met harde aanvallen ook op journalisten die nu woordvoerder of politicus zijn voor een partij die hem niet bevalt. Dat hij vroeger zelf journalist was, wuift Jansa weg: dat waren andere tijden.

Het grootste gevaar voor de EU is het hanteren van ‘dubbele standaarden’ voor de lidstaten, zegt Jansa. Zijn land, maar ook dat van zijn vriend Viktor Orbán, de Hongaarse premier, wordt aangesproken op zaken waarmee andere EU-landen vrijuit gaan. Gedram over de Hongaarse en Sloveense rechtsstaat, de mediavrijheid en recent over de mogelijkheid voor jongeren zich te kunnen informeren over een andere seksuele geaardheid dan die van de heteroman en -vrouw, het kan volgens Jansa de EU de kop kosten. EU-landen verschillen, behandel ze gelijk en met respect, zegt Jansa. ‘Anders kiest de EU voor de snelweg naar ineenstorting’.

Na de video over ‘de echte media-onvrijheid’ in zijn land erkent Jansa dat de beelden de Commissie niet zullen overtuigen. ‘Die illusie heb ik ook niet. Maar blijf kritisch over mijn land.’

Luister ook onze politieke podcast De kamer van Klok

Sigrid Kaag legt de lat hoog, maar komt er zelf ook niet altijd overheen. Hoe terecht is de felle kritiek op de leider van D66? Luister onze politieke podcast met columnist Sheila Sitalsing, hoofdredacteur Pieter Klok, chef politiek Raoul du Pré, politiek verslaggever Natalie Righton en presentator Gijs Groenteman.

Meer over