Tilburg krijgt eerste Nederlandse mall, als alles doorgaat

Grootste winkelcentrum van Nederland...

Van onze verslaggever Peter de Graaf

TILBURG Het is een beetje oorlog in Brabant, met als inzet: wel of geen ‘shopping mall’ bij Tilburg. Den Bosch en Breda staan op hun achterste benen en ook de Tilburgse winkeliers roeren zich duchtig. De tegenstanders vrezen omzetderving. Het gemeentebestuur van Tilburg aarzelt nog. Het heeft beloofd in september de knoop door te hakken.

‘De Tilburg Mall is een heel nieuwe vorm van winkelen’, zegt directeur Karin Laglas van projectontwikkelaar OVG, die de mall samen met de Amerikaanse partner MDG wil ontwikkelen. ‘Het is een dagje uit, een attractie. De omringende landen kennen het al, Nederland nog niet. Dit wordt de eerste mall in Nederland.’

Het wordt het grootste winkelcentrum van Nederland, met een oppervlakte van 100 duizend vierkante meter en 200 à 250 winkels. De investering bedraagt circa 400 miljoen euro en levert 2.000 tot 3.000 banen op. Maar elke winkel krijgt ook de ruimte om de producten mooi uit te stallen. De mall krijgt een luxe uitstraling.

‘Neem de trendy modeketen Zara’, zegt Laglas. ‘Ze willen graag meer winkelruimte, maar kunnen die niet krijgen in Nederland. De meeste winkels in de stad hebben maar een beperkte oppervlakte. In de mall hanteren we grote unit-maten, zodat de winkel het hele aanbod kwijt kan. Ook Zara Home, voor woninginterieur, kan er worden gehuisvest, of een grote vestiging van WE, met café.’

OVG hoopt ook gerenommeerde internationale winkelformules te trekken die nu Nederland nog links laten liggen, zoals Urban Outfitters (‘een internationale hippe Hema’) en Abercromby & Fitch (mode en persoonlijke verzorging voor jongeren). ‘Alle aantrekkelijke winkelformules bij elkaar, een volledig winkelaanbod, dat wordt de kracht van de mall’, aldus Laglas. ‘Voor een beperkt aantal boodschappen ga je er niet heen. De klant zal er gemiddeld een halve dag vertoeven.’

Want behalve eindeloos shoppen kan de bezoeker er ook voor ander vertier terecht.

Naast veel horeca is er ruimte voor modeshows, productpresentaties, tijdelijke en permanente exposities, conferenties, media-activiteiten, sportfaciliteiten en -activiteiten. Ook wordt gedacht aan een openluchttheater, een meertje met strand, een kinderboerderij en hotel.

De recreatieve faciliteiten reiken dus veel verder dan de afgedraaide draaimolen voor de kinderen. Ook de vormgeving wijkt af van het traditionele winkelcentrum. ‘De mall wordt geen vierkante, dichte doos met airconditioning’, aldus Laglas. Het dak bestaat uit een groen, heuvelachtig gebied, met wandelpaden en speelvelden: ‘Dat biedt ook de mogelijkheid om de mountainbike of de golfclub uit de sportwinkel uit te proberen.’

De projectontwikkelaar gaat voor duurzaamheid. Het winkelcentrum krijgt een ‘klimaatvriendelijk’ontwerp, dat zo veel mogelijk gebruikmaakt van natuurlijke ventilatie (via luchtgaten in het groene plafond), daglicht en alternatieve energie-opwekking. ‘Het wordt een groen icoon en een internationaal voorbeeldproject’, aldus Laglas.

Juist daarom vindt ze het ‘heel jammer’ dat de Tilburgse binnenstad en omliggende steden zo heftig in opstand zijn gekomen tegen de mall. OVG-woordvoerder Hans Weijel spreekt van een soort pavlovreactie: ‘Het is nieuw, eng, niet doen.’ Laglas: ‘Draai het eens om. Wij komen naar Brabant en dan laten Den Bosch en Breda onderzoek doen, waaruit blijkt dat je zoiets beter in de Randstad kunt neerzetten. En dan roepen ze in koor: doe het niet hier, doe het in de Randstad. Dat vind ik vreemd. Dit is een innovatie in de detailhandel. Tien jaar geleden kende niemand H & M, en nu domineert het de winkelstraten.’

OVG noemt de mall ‘een nieuwe laag in de detailhandel’. In de loop der eeuwen zijn steeds nieuwe vormen van winkelen geïntroduceerd. Eerst ging de marskramer met zijn waren langs de deur. Toen verscheen de markt, met meerdere kraampjes. Weer later kwam de winkel, als een permanente vestiging van de marktkraam. Eind 19de eeuw werd het warenhuis geïntroduceerd, met alle producten op één plaats. Daarna verscheen de supermarkt. ‘Nog steeds bestaan markt, winkelstraat, warenhuis en supermarkt naast elkaar. En daar komt nu dus een nieuwe vorm, een nieuwe laag, bij: de mall’, aldus Laglas.

Natuurlijk komt er concurrentie tussen mall en binnenstad, zoals er ook concurrentie is tussen supermarkt en kruidenier of markt en warenhuis. Maar iedere winkelplek heeft zijn eigen kracht. ‘Historische binnensteden met hun gezellige pleinen en zwerfstraatjes kunnen we niet namaken. Dat is hun kracht en daar zullen mensen op blijven afkomen. De mall biedt een andere vorm van winkelen, die complementair is’, aldus Laglas.

Uit begin deze maand gepubliceerde onderzoeken is gebleken dat winkels in de Tilburgse binnenstad en omliggende steden flink wat omzet zullen derven door de komst van de mall. De Bredase wethouder Oomen waarschuwde al voor ‘het schrikbeeld van een desolate binnenstad’. Pikant is dat OVG eerder bij Breda is langs geweest met het mall-plan. De voorganger van Oomen reageerde positief. Maar de bestuurlijke en ambtelijke molens draaiden volgens OVG zo traag in Breda, dat de projectontwikkelaar uiteindelijk Tilburg koos. ‘Burgemeester Vreeman is een man van: niet lullen, maar poetsen’, prijst woordvoerder Weijel.

‘Desolate binnensteden zijn niet in ons belang’, meent Laglas. Zo’n vaart zal het volgens haar ook niet lopen. Zij meent dat een winkelhart in de stad en een mall buiten de stad heel goed samen kunnen gaan. ‘We versterken de positie van de Brabantse detailhandel. We kunnen in de mall ook gezamenlijk promotie maken voor Tilburg en Brabant.’

Ook is OVG het niet eens met de conclusie van onderzoeker Gianotten dat het verzorgingsgebied in Brabant te klein is voor zo’n luxe mall, die toch mikt op het midden-en hoge segment van de detailhandel. ‘Gianotten gaat uit van bezoekers die op maximaal 30 autominuten van de mall wonen. Dat is te beperkt. De mall kan worden beschouwd als een dagje uit, waarbij mensen ook uit Rotterdam, Amsterdam, Arnhem en Antwerpen zullen komen. Ze kunnen het in een weekeinde met overnachting bijvoorbeeld combineren met een dagje Efteling. Waarom zouden we alle economische trekkers in de Randstad willen? Brabant onderschat zijn kracht en potentie.’

Meer over