'Tien jaar durende openhartoperatie' voor de Amsterdamse Zuidas

Een tien jaar durende openhartoperatie, zo typeert de projectleider de verbouwing van de A10 ter hoogte van de Zuidas. De infrastructuur rondom het Amsterdamse zakencentrum wordt het komende decennium intensief verbouwd terwijl het almaar drukker wordende verkeer rond de hoofdstad moet blijven stromen.

Tjerk Gualthérie Van Weezel
De Zuidas in Amsterdam. Beeld anp
De Zuidas in Amsterdam.Beeld anp

De bouw ging dinsdag officieel van start nadat Zuidplus, een aanneemcombinatie van Fluor, Hochtief en Heijmans, het contract tekende. Zij verrichten de megaklus voor 990 miljoen euro. De combinatie bood in een tweestrijd met een ander consortium niet alleen een 10 procent lagere prijs maar had volgens de opdrachtgevers van Rijkswaterstaat, Amsterdam, ProRail en NS bovendien het beste plan om de overlast tijdens het project zo veel mogelijk te beperken.

Ingeklemd tussen de glanzende kantoren liggen nu vier autorijstroken in beide richtingen, vier treinsporen en nog eens vier metrosporen. Dat is te weinig voor het groeiende zakencentrum waar 700 bedrijven zijn gevestigd, en tienduizenden mensen wonen en werken. Regelmatig staat de ring vast tot in de parkeergarages van de banken en advocatenkantoren. Fietsenstallingen puilen uit en op de smalle perrons van station Zuid/WTC - ooit slechts een halte voor stoptreinen - is het rond de spits vaak gevaarlijk razend druk. Bovendien heeft het station volgens de opdrachtgevers niet de 'grandeur' die je zou mogen verwachten op de chique Zuidas.

(Tekst gaat verder onder de afbeelding)

Minister Melanie Schultz van Haegen bekijkt de plannen voor de Zuidas. Beeld anp
Minister Melanie Schultz van Haegen bekijkt de plannen voor de Zuidas.Beeld anp

Omdat er nu boven de grond geen plek is voor meer rijstroken en bredere perrons, is er besloten de ringweg onder de grond te brengen en daar te verbreden. In beide richtingen komen er zes rijstroken waarvan vier zijn afgescheiden voor doorgaand verkeer. Passanten kunnen in geval van drukte op de Zuidas dus gewoon doorrijden, en er zijn minder in- en uitvoegers die met hun manoeuvres nu vaak files veroorzaken.

Bij Zuid/WTC is er dan ruimte voor een extra spoor voor de Noord-Zuidlijn en om in de toekomst nog een extra spoor aan te leggen. Het station zelf wordt in de woorden van het projectteam 'met internationale allure vormgegeven' - met ruimere passages vol natuursteen en glas en 'middels gebruik van daglicht'.

En dat dus allemaal terwijl het rond de hoofdstad zo veel mogelijk door moet blijven rijden. De komende twee jaar zal dat zeker meevallen. Dan wordt het werk voorbereid, vergunningen aangevraagd, bomen gekapt en werkplaatsen neergelegd. Maar in de vijf jaar daarna wordt de tunnel gegraven en aan het station begonnen. Vanaf dat moment zullen er met name tijdens de nacht en weekends zo nu en dan rijstroken of de hele weg worden afgesloten of treinen niet rijden.

Tunneltrauma

Gebruikers van de Zuidas uitten afgelopen tijd zorgen over de bouwoverlast, die zou de allure van het gebied het komende decennium aantasten. De bouwers denken de 'kritische' de Zuidasbevolking met het huidige zo veel mogelijk tegemoet te komen. Onder meer door palen te boren in plaats van te heien, en damwanden te drukken in plaats van te trillen.

Met de Noord-Zuidlijn heeft Amsterdam een redelijk tunneltrauma. Dat project liep jaren vertraging op en kostte uiteindelijk 3,1 miljard in plaats van de begrote 1,3 miljard. Dit keer denken het Rijk en de stad hun zaakjes strakker voor elkaar te hebben, bovendien is er bij kostenoverschrijdingen voor Amsterdam een maximumbijdrage afgesproken van ongeveer 60 miljoen.

Meer over