Theater: Saltimbank ****

VINCENT KOUTERS

Toneelschuur Haarlem, 19/10

Saltimbank, van Herman Heijermans door Generale Oost en TG 42, regie: Joerie Vos. Tournee t/m 25/11. tg42.nl

Clowns irriteren. Hoewel het hun bedoeling is leuk te zijn, bereiken ze met hun rode neus en geforceerde grapjes vaak het tegengestelde effect. Dat maakt ze Vincent Kouters tot tragische figuren. Herman Heijermans maakte daar dankbaar gebruik van toen hij in 1904 Saltimbank schreef: een eenakter over circusclowns met relatieproblemen.

Theatermaker Joeri Vos (als kind actief in het circus), zijn eigen theatergroep TG 42 en productiehuis Generale Oost maakten vorig jaar een drastisch gerenoveerde en daadwerkelijk grappige bewerking van dit oude clownsdrama. Nu gaat de voorstelling op tournee.

Of Heijermans het zo bedoeld had, is de vraag, maar Vos' Saltimbank is een ongecompliceerde komedie. De originele tekst wordt niet erg serieus genomen. Voortdurend onderbreken de acteurs elkaar met grapjes. Ze praten met overdreven Franse en Duitse accenten, verhaspelen expres zinnen en lachen elkaar uit als het een beetje te sentimenteel wordt.

Het doet vaak denken aan het meer slapstickachtige werk van theatergroep Dood Paard, met opperclown Kuno Bakker. Ook zij verminken graag repertoireteksten met het betere gooi- en smijtwerk. Onlangs nog in The Jew, dat begon met het opbouwen van een eiland, om dit met veel geweld weer af te breken.

Saltimbank vangt aan met vijf aandachtszieke clowns die gezamenlijk een flinke circustent opbouwen. Deze zetten ze vol met lampen, een schminktafel, koffers, een drumstel en allerlei andere circusattributen waarover het makkelijk struikelen is.

Na een jolig kwartiertje met ladders en touwen, slaat de stemming om als de jaloerse clown August (Noël S. Keulen) zijn flirterige vrouw (Isil Vos) in elkaar slaat tot het bloed uit haar rode neus loopt. Vervolgens proberen hun immer schmierende collega's het ruziënde artiestenechtpaar een uur lang nader tot elkaar te brengen, opdat hun act gewoon door kan gaan.

Niet alles is leuk. Maar door de overdaad aan flauwe grapjes ontstaat een melige stemming die uiteindelijk zelfs de grootste clownhater niet onberoerd laat. Slim gedaan, want het einde is zo onverwacht droevig, als een verslagen August beseft dat hij voor altijd met deze hysterische lolbroeken zit opgescheept.

undefined

Meer over