Theater: Ich Schau dir in die Augen *****

De Duitse theatermaker René Pollesch en de acteur Fabian Hinrichs verzorgden in Rotterdam een formidabele opening van De Internationale Keuze.

KARIN VERAART

Ich schau dir in die Augen, gesellschaftlicher Verblendungszusammenhang! Door Volksbühne am Rosa-Luxemburg-Platz.

Rotterdamse Schouwburg, 16 september.

Zitzakken! Daar waar zich normaliter strenge rijen stoelen uitstrekken in de grote zaal van de Rotterdamse Schouwburg, zoekt het publiek vrijdagavond giechelend een plaats laag bij de grond. Het is de officiële openingsavond van De Internationale Keuze van de Rotterdamse Schouwburg, en in een korte rede voorafgaand aan de voorstelling had scheidend artistiek leider Annemie Vanackere al een tipje van de sluier opgelicht. Ich schau dir in die Augen, gesellschaftlicher Verblendungszusammenhang! zoals het stuk van de Duitse theatermaker René Pollesch heet, is een beetje anders dan we van hem gewend zouden kunnen zijn. Maar dat van die zitzakken had ze er niet bij verteld.

Enfin, toepasselijk zíjn ze. Ich schau dir, een overrompelende soloperformance van acteur Fabian Hinrichs, begint met (en komt met regelmaat terug op) het fenomeen van het interactieve theater, een vorm van 'terreur' uit vervlogen tijden waarbij het publiek op allerlei manieren dicht op de voorstelling zat en erbij betrokken werd. Of het nu wilde of niet.

Hinrichs haalt die tijd meesterlijk voor de geest, en laat het Rotterdamse publiek grif samen zuchten en meezingen terwijl het zich toch net zo ongemakkelijk voelt als tijdens die periode die Hinrichs nu naar hartelust beschimpt. Het is namelijk gewoonweg onmogelijk hem iets te weigeren. Fabian Hinrichs is een fenomeen.

En Pollesch' tekst is aan hem gewaagd, dat ook. Uiteraard gaat het niet alleen over die 'gezellige' theatertijd; heel soepel stuurt hij de monoloog naar een verhandeling over verwachtingen, over patronen, binnen het theater en erbuiten, over de verhouding tussen mensen onderling, tussen 'zichzelf' en hun 'lichaam', tussen het dode lichaam en het levende.

Ich schau dir verschilt van eerdere Pollesch-voorstellingen, als Pablo in der Plusfiliale (Keuze 2004) of Hallo Hotel...!. Heftige, geëngageerde stukken waarmee hij zijn naam vestigde bij de Berlijnse Volksbühne, die veelal draaiden om ongegeneerd, zielloos consumentisme; waarin personages - vaak vrouwen - zich vertwijfeld door de voorstelling heen schreeuwden met een tekst waar soms alleen gevoelsmatig enige greep op te krijgen was; boeiend en hysterisch tegelijk.

Pollesch' Ich schau dir is milder en intiemer, met alleen deze muze op de speelvloer. Hinrichs is een performer die praat met zijn hele lichaam, handen, armen, benen, zijn hele gezicht, zijn hoofd, zijn haar zelfs. Hij schakelt van schavuit naar voorganger, van muzikant naar acrobaat, van gevatte goochelaar naar eenzame ziel en verloren zoon, en in alles ben je met hem mee; zo zet dit duo een festivalbegin van formaat neer.

Heel strikt genomen was dat al net daarvoor gemaakt, door het kleine maar dappere en actuele Lessons in revolting, een productie van de Vlaamse Ruud Gielens, de Egyptische Laila Soliman en een groep Egyptische artiesten, die nauw betrokken waren bij de opstanden tegen het regime van Mubarak op het Tahrirplein in Caïro.

Lessons is geen 'af' stuk; het verschilt per voorstelling en groeit mogelijk nog. Het is een collage van videofragmenten uit de revolutietijd, zang, dans en teksten. Voelbaar wordt in eerste instantie vooral de angst en verwarring die met een dergelijke volksopstand gepaard gaan. Gaat het leger over tot geweld, of kiest het onze kant? Zijn we morgen weer met genoeg mensen? Waar zijn onze vrienden?

Mooi zijn de beelden van al die vrouwen die het woord 'vreedzaam' scanderen. Mooi, de glimp van geloof in een rechtvaardige afloop, daar op het plein. En ontroerend hoe de artiesten op speelvloer hun trots laten voelen. Soms wat te lang, niet vlekkeloos in de overgangen, maar niettemin een spannende keuze van de Schouwburg.

Lessons in Revolting van Ruud Gielens & Laila Soliman.

deinternationalekeuze.nl

t/m 2 oktober

undefined

Meer over