Teruglezen - Leven in Parijs onder hoogspanning, twee dagen na aanslagen

De Franse president Francois Hollande heeft het parlement gevraagd om de noodtoestand in Frankrijk met drie maanden te verlengen. De Franse en Belgische politie speuren naar de voortvluchtige verdachte Abdeslam Salah. Ondertussen staat het leven in Parijs onder hoogspanning. Lees hieronder het liveblog terug over al het nieuws rond de aanslagen in Parijs, twee dagen na de terreurdaden.

Franse politie op het Place de la Republique nadat er paniek uitbrak. Beeld anp
Franse politie op het Place de la Republique nadat er paniek uitbrak.Beeld anp

Er zijn beelden opgedoken van de Franse bommenwerpers die vandaag twintig bommen hebben gegooid op de Syrische stad Raqqa, de 'hoofdstad' van IS.

Ook bij tennistoernooi ATP World Tour Finals werd vandaag stilgestaan bij de aanslagen in Parijs, getuige onderstaande tweet van Judy Murray, de moeder van de Schotse toptennisser Andy Murray.

Volgens de Amerikaanse krant The New York Times hebben de daders van de aanslagen in Parijs gecommuniceerd met IS-strijders in Syrië. De krant baseert zich op Franse en Amerikaanse bronnen. Dit zou erop wijzen dat de terreurgroep daadwerkelijk hielp bij het coördineren van de aanslagen en niet enkel een inspiratiebron was voor de daders.

Ook in Amerika domineren de aanslagen in Parijs het nieuws. In een van de populairste sporten van het land, American football, is momenteel een speelronde aan de gang. Rond alle wedstrijden wordt er stilgestaan bij de aanslagen. Zo lopen spelers het veld op met een Franse vlag, vliegen adelaars rond met rouwlinten en houden toeschouwers borden omhoog waarmee ze hun medeleven aan de Fransen betuigen. Voor elk duel wordt een minuut stilte gehouden.

De Franse journalist Julien Pearce overleefde het bloedbad in concertzaal Bataclan. Hij vertelt zijn verhaal aan de Engelstalige Franse zender France24.

Het Franse leger heeft opnieuw bombardementen uitgevoerd op doelen van terreurgroep Islamitische Staat in Syrië. Dat meldt het Franse persbureau AFP.

Zeker tien Franse vliegtuigen waren vandaag betrokken bij bombardementen op de Syrische stad Raqqa, de 'hoofdstad' van IS. Er zouden twintig bommen zijn gegooid. De bommen zouden onder meer terecht zijn gekomen op een commandocentrum, rekruteringscentrum, munitiedepot en een trainingskamp van IS.

De Franse president François Hollande wil de noodtoestand verlengen met zeker drie maanden. Hij heeft het Franse parlement gevraagd om de wet hierover te wijzigen. Dat meldt de Franse krant Le Figaro.

Sinds zaterdag middernacht geldt de noodtoestand voor het hele land. Volgens de Franse grondwet moet het parlement beslissen over de verlenging van deze maatregel.

De Iraakse veiligheidsdiensten hebben leden van de coalitie die strijdt tegen IS vrijdag gewaarschuwd voor op handen zijnde aanslagen. Dat schrijft persbureau AP op basis van anonieme bronnen.

In het bericht van de Iraakse veiligheidsdiensten zou staan dat IS-leider Al-Baghdadi de aanvallen hoogstpersoonlijk zou hebben bevolen. De aanvallen zouden gericht moeten zijn op de landen in de coalitie, inclusief Iran, Rusland en Frankrijk, 'met bomaanslagen of op andere manieren in de komende dagen'. Verdere details ontbraken. Iemand die verbonden is aan de Franse veiligheidsdienst zegt tegen AP dat inlichtingendiensten deze informatie 'voortdurend' en 'iedere dag' krijgen.

132 mensen kwamen om doordat terroristen vrijdagnacht het vuur openden op het uitgaansleven van Parijs. Terrassen, restaurants, het voetbalstadion, een concertzaal, op deze plekken schoten de indringers hun geweren leeg en bliezen zichzelf op. Wie namen zij in hun kamikaze mee de dood in? Lees hier korte portretjes van een aantal slachtoffers.

De bioscooppremière in Los Angeles van het laatste deel van de populaire filmreeks The Hunger Games is vanwege de aanslagen in Parijs afgelast. Dat meldt de distributeur van de film, Lionsgate. De distributeur zou met het afgelasten van het evenement het zekere voor het onzekere nemen. Het première-evenement zou maandag plaatsvinden. De Amerikaanse tv-zender ABC7 Eyewitness News bracht nieuws via Twitter.

Ook Gouda brengt met gekleurde lichten een eerbetoon aan Parijs. Kamerlid Mohammed Mohandis deelt een foto van het stadhuis in rood-wit-blauw op twitter. In de hele wereld worden gebouwen en landmarks verlicht met de kleuren van de Franse vlag. Bekijk hier de fotoreeks.

Ook een journalist van het Engelstalige Franse medium France24 kwam om het leven vrijdag.

Het Paleis op de Dam is vanavond verlicht in de kleuren van de Franse vlag. Tweede Kamerlid Vera Bergkamp van D66 deelt een foto van het paleis op twitter.

De musea en culturele instellingen in Parijs gaan morgenmiddag weer open voor publiek. Dat heeft het ministerie bekendgemaakt. De instellingen bleven dit weekend gesloten na de aanslagen van afgelopen vrijdag.

Ook het Louvre was dicht dit weekend Beeld epa
Ook het Louvre was dicht dit weekendBeeld epa

Drie slachtoffers die sinds vrijdag in kritieke toestand in het ziekenhuis verbleven, zijn overleden. Dat melden Franse media. Het totale dodental van de aanslagen in Parijs is daarmee gestegen naar 132.

Channel 4 is aanwezig op het Place de la Republique als er paniek uitbreekt. Het lijkt loos alarm. Mogelijk ontstaat de paniek door vuurwerk dat afgaat. De rust is inmiddels teruggekeerd.

NRC-correspondent Peter Vermaas twittert dat 'alles weer normaal is' op het Place de la Republique. Het lijkt erop dat de paniek onder de honderden rouwende mensen spontaan uitbrak. Persbureau Reuters bericht dat mensen dachten schoten te horen. De honderden aanwezigen op het plein renden plotseling alle kanten op.

Mensen verzamelen zich in groten getale op Place de la Republique, daags na de bloedige aanslagen in Parijs Beeld anp
Mensen verzamelen zich in groten getale op Place de la Republique, daags na de bloedige aanslagen in ParijsBeeld anp

De politie heeft het Place de la Republique in Parijs ontruimd, melden Franse media. Op het plein zijn honderden rouwende mensen bijeen. Zojuist brak paniek uit op het plein toen politieagenten verschenen met getrokken wapens. Waarom het plein is ontruimd, is niet bekend.

De Franse politie schakelt het publiek in om de voortvluchtige Abdeslam Salah te vinden. Hij zou een van de daders zijn van de aanslagen van vrijdag. Een internationaal arrestatiebevel is tegen hem uitgevaardigd.

De 26-jarige man is geboren in Brussel. Naar verluidt is hij de broer van een van de terroristen die vrijdag omkwamen bij de aanslagen. Een derde broer wordt vastgehouden in België, het is nog onduidelijk of hij een van de daders was. Franse media berichten dat de broers de Franse nationaliteit hebben.

De Franse politie roept mensen op meteen te reageren als ze informatie hebben over waar hij zich bevindt. De politie waarschuwt tegelijkertijd dat Salah gevaarlijk is en mensen niet zelf moeten ingrijpen als ze hem zien.

Een van de mensen die de aanslag in het Parijse poppodium Bataclan overleefden, is verrast door hoe jong sommige daders waren.
Julien Pierce, journalist bij radiozender Europe 1, was vrijdag aanwezig bij het concert van de rockband Eagles of Death Metal. Toen de aanval begon zocht Pearce met zijn vrienden dekking in een piepklein kamertje naast het podium en kon vanaf die plek een van de daders zien. 'Hij zag er erg jong uit', zei Pearce. 'Dat is wat me opviel. Zijn kinderlijke gezicht, zeer vastberaden, koud, kalm, angstaanjagend.'

Toen de daders hun wapens herlaadden zagen Pearce en zijn vrienden kans naar een nooduitgang te rennen en een gewonde vrouw mee naar buiten te nemen.

Een gewone uitgaangsavond in Parijs veranderde in een bloedbad. Hier nog meer verslagen van ooggetuigen.

Quote

Dat is wat me opviel. Zijn kinderlijke gezicht, zeer vastberaden, koud, kalm, angstaanjagend

Julien Pierce, journalist bij radiozender Europe 1

Op YouTube is een video verschenen waarop te zien is hoe een zwaar geëmotioneerde Madonna het publiek toespreekt. 'Ik ben al de hele dag verontrust en het is moeilijk om door te gaan met deze show omdat ik op zo veel manieren verscheurd ben door het nieuws. Waarom sta ik hier te zingen en plezier te maken, terwijl veel mensen verdriet hebben na het verlies van een geliefde?', aldus Madonna met een van emotie overslaande stem.

Ze zegt dat ze nog heeft overwogen om de show in Stockholm niet door te laten gaan. 'Maar, dat is precies wat deze mensen willen. Ze willen ons de mond snoeren en stil krijgen. En dat laten we niet gebeuren. Dat laten we nooit gebeuren!'

Na een stilte die Madonna inlast om de slachtoffers te gedenken, zet ze toepasselijke uitgeklede versie van Like a Prayer in (vanaf minuut 7:50).

Quote

Waarom sta ik hier te zingen en plezier te maken, terwijl veel mensen verdriet hebben na het verlies van een geliefde?

Madonna

'Ik stel vast dat er bijna altijd een link met Molenbeek is, dat is een gigantisch probleem', zei de Belgische premier Charles Michel zondag.

Zo verbleef ook Ayoub el-Khazzani in Molenbeek in de maanden voordat hij afgelopen augustus bewapend met een kalasjnikov de Thalys in Brussel instapte met als vermoedelijke doel passagiers te doden. Ook Mehdi Nemmouche, de vermoedelijke dader van de aanslag op het Joods Museum in Brussel vorig jaar, woonde in Molenbeek. Volgens de Belgische minister van Veiligheid Jan Jambon is de situatie in de Brusselse wijk op dit moment 'niet onder controle'.

Molenbeek, officieel Sint-Jans-Molenbeek, ligt in het westen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Er wonen naar schatting 95.000 mensen. Molenbeek groeide in de 19e eeuw uit van landbouwdorp tot industriële randgemeente van Brussel. In de jaren zestig werden veel flats bijgebouwd die de Brusselse gemeente nu kenmerken.

Molenbeek staat bekend als een typische migrantenwijk. Een groot deel van de inwoners is van Marokkaanse afkomst, maar de gemeente telt onder anderen ook veel Spanjaarden, Italianen, Polen en Roemenen. De werkloosheid in Molenbeek, waar veel jongeren wonen, is hoog en de inkomens gemiddeld laag.

'Jihadsteden' veel groter probleem in België dan in Nederland. Waarom heeft België zo veel jihadi's? Daarvoor zijn drie verklaringen. Lees hier de analyse.

Belgische premier Charles Michel Beeld anp
Belgische premier Charles MichelBeeld anp
Quote

Ik stel vast dat er bijna altijd een link met Molenbeek is, dat is een gigantisch probleem

Belgische premier Charles Michel

Drie broers zouden betrokken zijn bij de aanslagen, een van hen is mogelijk nog op de vlucht, schrijft AP.

In de dagen na de aanslagen komt beetje bij beetje informatie naar buiten over de daders. Dit is wat we tot nu toe weten over de daders.

Zeker drie van de zeven daders komen uit Frankrijk, dit meldt persbureau AP op basis van de Franse en Belgische autoriteiten. Net als een van de zeven verdachten die werden opgepakt in België.

Een van de daders werd geïdentificeerd met gehulp van een stukje huid. Hij woonde in een banlieu van Parijs. Twee anderen kwamen wel uit Frankrijk, maar woonde in Brussel.

'Ik kan niet geloven dat we levend naar buiten zijn gekomen. Terwijl we ons verstopten was er een pauze tussen de schoten door van zo’n 20 minuten, maar er werd veel geschreeuwd. Een getuige die we laten spraken zei dat mensen werden gemarteld en neergestoken op dat moment’, zei de Schotse Mariesha Payne in The Daily Record.

Ze was samen met haar vriendin Christine Tudhope aanwezig bij het concert van Eagles of Death Metal. De vrouwen stonden vooraan maar maakte in alle paniek de verkeerde keuze door niet links de nooduitgang in te gaan, maar rechts richting kelder. ‘Daar waren geen uitgangen meer, maar wel een kelder. We realiseerden ons dat we gevangen zaten en er geen weg meer naar buiten was’, zei Tudhope bij terugkomst op het vliegveld van Edinburgh tegen Sky News.

‘Opeens vloog de deur open. We dachten: nu gaan we er aan. Maar het waren nog twee andere concertgangers. We hebben onszelf opgesloten, de lichten uitgedaan en de deur gebarricadeerd. We hebben drie uur opgesloten gezeten, luisterend naar wat er allemaal gebeurde.’

Quote

Een getuige die we laten spraken zei dat mensen werden gemarteld en neergestoken op dat moment

Mariesha Payne, concertbezoeker Bataclan

Frankrijk en België hebben een gezamenlijk team in het leven geroepen om de aanslagen in Parijs en de Belgische invalshoek te onderzoeken. Dat heeft een bron bij de Belgissche autoriteiten gezegd tegen persbureau AP.

De bron zei dat Franse onderzoekers inmiddels in Brussel zijn. Eerder werd al bekend dat twee van de aanslagplegers in een voorstad van Brussel woonden. Een van hen woonde in de gemeente Sint-Jans-Molenbeek, die te boek staat als een broedplaats van extremisme en een plek waar relatief veel mensen zich bij de gewapende strijd in Syrië hebben gevoegd.

Er zijn nieuwe beelden opgedoken van de aanslag tijdens het concert van Eagles of Death Metal in Bataclan. Een politieagent filmt bij de ingang van de zaal. Op de grond liggen lichamen, tegen de muren zitten mensen. Het gehuil en gekreun gaat door merg en been.

Bekijk de video hier, let op: bevat schokkende beelden

In de nasleep van de aanslagen in Parijs gaven de Belgische premier Charles Michel en de minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon toe de situatie in Molenbeek niet onder controle te hebben. Ook pleiten ze voor een betere opsporing van teruggekeerde Syriëstrijders.

'Ik zie dat we de zaken niet onder controle hebben. In Molenbeek heb je een heel grote concentratie, daar ligt de essentie van de zaak. We moeten daar een tandje bijsteken en de zaken bijsturen. De burgemeester is daar vragende partij voor en de korpschef is van goede wil. We moeten nu de krachten bundelen en het laatste deel van het werk opkuisen', zei Jambon in het Belgische tv- programma De zevende dag.

Quote

We moeten nu de krachten bundelen en het laatste deel van het werk opkuisen

Jan Jambon, Belgische minister van Binnenlandze Zaken

Groot-Brittannië heeft in reactie op de aanslagen in Parijs de grenscontrole geïntensiveerd en brengt daarvoor meer politie op de been. Dat heeft minister Theresa May van Binnenlandse Zaken zondag gezegd.

De Britse regering ziet vooralsnog geen aanleiding om het dreigingsniveau te verhogen, zei May. Het huidige niveau komt overeen met dat van Nederland, hetgeen inhoudt dat een aanslag reëel is. 'Mensen moeten waakzaam blijven', aldus de minister.

'Laten we met de basis beginnen: ik ben nooit in Parijs geweest, ben een sikh met een tulband en ik woon in Canada', twitterde Veerender Jubbal. Een bewerkte foto van hem ging rond op social media waarbij gespeculeerd werd dat Jubbal een van de daders zou zijn van de aanslagen in Parijs.

De foto waarop Veerender te zien is met een iPad voor een grote spiegel werd zo gephotoshopt dat het lijkt alsof de iPad een Koran is. Ook heeft hij op de bewerkte foto een bomgordel om.

'En leer het verschil tussen een moslim en een sikh', aldus Jubbal.

Maandag om 12:00 uur wordt in de hele Europese Unie een minuut stilte gehouden voor de slachtoffers. De NS heeft aangekondigd hieraan mee te doen: om 12.00 wordt er niets omgeroepen op de stations en worden reizigers gevraagd een minuut lang stil te zijn. Ook de publieke televisie- en radiozenders in Nederland houden maandag om 12.00 uur een minuut stilte.

De Australiër John Leader was samen met zijn zoon Oscar aanwezig in concertzaal Bataclan, toen drie terroristen er het vuur openden en tientallen mensen stierven. Ze vertellen wat ze hebben gezien: 'Ik lag naast een dode'

Lees hier meer verslagen van ooggetuigen.

Bewegende beelden van de eerste schoten tijdens het concert van Eagles of Death Metal in theaterzaal Bataclan zijn op sociale media verschenen. Een bezoeker die de aanslag heeft overleefd plaatste het filmpje zaterdag op Instagram.

De politie is nog op jacht naar in ieder geval één man die betrokken zou zijn bij de aanslagen, meldt BFM-tv op basis van politiebronnen.

Een Fransman zou de Volkswagen Polo hebben gehuurd die gezien is bij de concertzaal Bataclan. Deze man zat niet bij de zeven omgekomen daders of bij de zeven opgepakte verdachten in België.

De Franse regering heeft besloten om het aantal militairen te verhogen naar tienduizend. Daarvan zullen er zo'n vijfduizend in Parijs gestationeerd worden.

Twee van de omgekomen daders van de aanslagen in Parijs zijn geïdentificeerd als Fransen die in de Brusselse randgemeente Molenbeek woonden, dit heeft het federaal parket bekendgemaakt.

Molenbeek kwam in beeld bij de onderzoekers in Parijs door de vondst van twee auto's met een Belgisch kenteken. Een werd gevonden bij het theater Bataclan, de ander bij het bekende kerkhof Père-Lachaise.

Dat tweede voertuig zou zijn gebruikt bij een van de aanslagen bij een restaurant. De auto's zouden zijn gehuurd door twee broers uit Molenbeek, aldus de Belgische omroep VRT. Een van hen stond bekend als Syriëstrijder.

Die broers reisden zaterdag in gezelschap van een derde man terug vanuit Frankrijk naar België. In Molenbeek pakte de politie afgelopen nacht vijf mensen op. Het is niet bekend of de drie mannen tot die arrestanten behoren.

Lees hier alles wat we tot nu toe weten over de daders.

In België zijn in totaal zeven mensen opgepakt die gelinkt worden aan de de aanslagen in Parijs, dit meldt persbureau AP. De Belgische autoriteiten hebben zaterdag huiszoekingen gedaan en arrestaties gedaan rond Brussel. Twee van de verdachten zijn Fransen die in Brussel wonen. Een van de personen die zaterdag in de Brusselse deelgemeente Molenbeek is aangehouden, was vrijdagavond in Parijs.

'Jihadsteden' zijn een veel groter probleem in België dan in Nederland. Daarvoor zijn drie verklaringen, lees hier de analyse.

Gesloten winkels in de straten van Molenbeek Beeld AFP
Gesloten winkels in de straten van MolenbeekBeeld AFP

Op 20 november zullen de EU-ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken bijeenkomen om de Europese reactie op de aanslagen in Parijs te bespreken. Hiertoe heeft Luxemburg, EU-voorzitter op dit moment, zondag na overleg in Brussel besloten.

De vergadering vindt plaats op verzoek van de Franse regering. ‘Europa is één met Frankrijk, geconfronteerd met deze barbarij en daden van terrorisme, zo staat in een verklaring.

EU-president Donald Tusk heeft de G20, die nu bijeen is in Turkije, opgeroepen concrete stappen te nemen tegen het internationale terrorisme. 'Frankrijk verwacht daden', zei Tusk zondag in de Turkse badplaats Belek. Daar zijn dit weekeinde de leiders van de twintig belangrijkste economieën bijeen.

'Dit kan niet een gewone top zijn', zei Tusk. 'Woorden zijn niet genoeg. De tijd is gekomen om te handelen.' Volgens de EU-chef heeft de G20 een bijzondere verantwoordelijkheid om de internationale financiering van het terrorisme aan te pakken.

Burgemeester Ahmed Aboutaleb van Rotterdam wil dat de bezuinigingen van politie, defensie en inlichtingendiensten van tafel gaan. ‘Dat is nodig om het niveau van scherpte en alertheid te behouden. Die diensten moeten op orde blijven', zei hij zondag in het tv-programma Buitenhof naar aanleiding van de terreurgolf in Parijs.

Hij vindt dat er alles aan gedaan moet worden om zo snel mogelijk de ‘magneet' van IS weg te nemen. Aboutaleb zegt dat de aantrekkingskracht van de terreurorganisatie, in het bijzonder op jongeren, dient te verdwijnen om nieuwe aanslagen te voorkomen.

Op zaterdagavond sprak Aboutaleb al met de plaatselijke moslimorganisaties in zijn stad. In een verklaring riepen de organisaties 'alle Rotterdammers op om elkaar op te zoeken en dicht bij elkaar te blijven om onze vreedzame samenleving te bewaken en te beschermen.'

De Franse regering heeft zondag opgeroepen tot een buitengewone vergadering van de EU-ministers van Binnenlandse Zaken. Parijs wil op de bijeenkomst de aanslagen van vrijdag in de Franse hoofdstad bespreken en de Europese aanpak van het terrorisme.

Na de aanslagen in Parijs kleurden Twitter en Facebook dit weekend rood, wit, blauw; de kleuren van de Franse vlag, als teken van solidariteit.

Eén van de meest gedeelde symbolen was het 'Peace for Paris'-symbool van de 32-jarige ontwerper Jean Jullien, waarop de Eiffeltoren en het vredesteken te zien zijn.

De in Londen woonachtige Fransman Jullien tekende het symbool spontaan toen hij van de aanslagen hoorde, vertelt hij aan persbureau AFP. ‘Ik wilde iets doen dat nuttig kon zijn voor mensen.’ Jullien zette de tekening op zijn website en op Twitter.

Binnen een paar uur was de afbeelding 45 duizend keer gedeeld en 76 duizend keer geretweet, onder andere door kunstenaar Bansky. ‘Ik ben overweldigd dat zoveel mensen het gebruikt hebben.’ Jullien maakte eerder ook al een populaire cartoon over Charlie Hebdo.

De Franse journalist Joachim Roncin maakte hetzelfde mee na de aanslag op de redactie van het tijdschrift Charlie Hebdo, afgelopen januari in Parijs. Hij ontwierp de slogan ‘Je Suis Charlie’ in witte letters op een zwarte achtergrond.

Nadat hij het online had gezet, werd de slogan overal ter wereld opgepikt. Hij postte de slogan op zijn eigen twitteraccount een halfuur na de aanslag. Al diezelfde dag was het een van de meest gebruikte hashtags en de dag erna werd het zelfs 6.500 keer per minuut gebruikt.

Het populaire symbool van Jean Jullien. Beeld Jean Jullien
Het populaire symbool van Jean Jullien.Beeld Jean Jullien
De slogan van Joachim Roncin. Beeld Joachim Roncin
De slogan van Joachim Roncin.Beeld Joachim Roncin

De Franse autoriteiten hebben inmiddels 103 dodelijke slachtoffers geïdentificeerd die omkwamen bij de aanslagen in Parijs. Voor de overige 26 slachtoffers is nog geen formele identificatie uitgevoerd. Dat maakte de Franse premier Manuel Valls zondag in Parijs bekend.

Eén van de daders van de aanslagen in Parijs, de 29-jarige Ismaël Omar M, was een ‘kleine crimineel’ die tussen 2004 en 2010 acht keer werd veroordeeld voor lichte vergrijpen. Dit werd zondag bekend. M. zat echter nooit voor lange tijd vast in de cel.

M. blies zichzelf vrijdag op bij de concertzaal Bataclan. Hij werd geïdentificeerd door middel van een vingertopje dat in de concertzaal werd gevonden.

De 29-jarige man werd in Frankrijk geboren en kwam uit de Parijse voorstad Courcouronnes. M. was van Algerijnse afkomst. Bij de politie stond hij bekend als geradicaliseerd. Hij zou in de winter van 2013-2014 enkele maanden in Syrië zijn geweest.

De drie Nederlandse gewonden van de aanslagen in Parijs, twee mannen en een vrouw, liggen nog in het ziekenhuis. Een van hen mag zondagavond naar huis. 'Hun situatie is onveranderd. Ze worden goed verzorgd', aldus een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken zondag.

Een van de drie is lichtgewond, de andere twee zwaar. Over de aard van hun verwondingen, is nog niets bekend. Volgens de Nederlandse ambassadeur in Parijs, Ed Kronenburg, zijn beide zwaargewonden aanspreekbaar. Ze raakten gewond op straat toen ze vanuit een auto werden beschoten door terroristen.

Het licht gewonde slachtoffer was in de buurt van concertzaal Bataclan en raakte ook op straat gewond. De Nederlandse ambassade en het ministerie staan de slachtoffers en hun families bij. In totaal zijn er meer dan 350 personen gewond geraakt bij de aanslagen en de paniek die volgde. Een flink deel is zwaargewond.

Na de aanslagen konden bezorgde Nederlanders een nummer van de ambassade in Frankrijk bellen om informatie te krijgen. Dit nummer is zaterdag volgens het ministerie erg veel gebeld. 'Er is veel beroep op gedaan. Tegen de avond werd het wel rustiger.'

In de tweede vluchtauto die door de Franse politie is gevonden, een zwarte Seat Leon, zijn drie Kalasjnikovs aangetroffen. De auto werd gevonden in Montreuil, een voorstad van Parijs. Waarschijnlijk betekent dit dat een van de drie terroristenteams heeft weten te ontkomen.

De gevonden auto is volgens de Franse justitie vrijdagavond door de terroristen gebruikt om mensen op terrassen in Parijs en voor restaurants neer te schieten.

De man wiens Syrische paspoort werd aangetroffen op één van de terroristen bij het stadion Stade de France, was afgelopen maand in Servië. Hij vroeg politiek asiel in het land. Dit heeft het Servische ministerie van Binnenlandse Zaken zondag bekendgemaakt.

‘Hij werd geregistreerd bij de grensovergang Presevo op 7 oktober’, aldus het ministerie in een verklaring over de 25-jarige Ahmad A. ‘Daar vroeg hij asiel aan. Onderzoek heeft uitgewezen dat zijn gegevens overeenkomen met de persoon die op 3 oktober in Griekenland was.’

Op zaterdag werd al bekend dat het paspoort kon worden gelinkt aan een man die in oktober via Griekenland Europa was binnengekomen. Hij zou zich langs de zogenaamde ‘Balkan-route’ hebben verplaatst. De Servische krant Blic publiceerde zaterdag een fotokopie van het document.

Volgens CNN kreeg A. op 2 oktober op het Griekse eiland Leros een noodpaspoort. Volgens een Franse senator, die op de hoogte is van het onderzoek, komen de vingerafdrukken in het paspoort overeen met die van de zelfmoordterrorist bij het Stade de France.

'Het merendeel van de slachtoffers van de aanslagen in Parijs was muziekfan. Dit is de eerste directe aanslag op muziek sinds we het over de War on Terror hebben. Het is afschuwelijk’, zei U2-zanger Bono in een interview op de radio.

De Ierse band heeft twee uitverkochte shows in Parijs afgezegd. U2 zou eigenlijk zaterdag en zondag optreden. De bandleden hebben bloemen gebracht nabij concertzaal Bataclan.

Op het moment van de aanslag in Bataclan, waar de band Eagles of Death Metal optrad, repeteerde U2 slechts een paar kilometer verderop. Bono: ‘Dit zijn onze mensen. Het had mij op dat podium kunnen zijn. Het is een erg herkenbare situatie. Onze gedachten gaan uit naar alle fans van Eagles of Death Metal.’

Leden van U2, onder wie Bono, bezoeken de bloemenzee bij concertzaal Bataclan. Beeld ANP
Leden van U2, onder wie Bono, bezoeken de bloemenzee bij concertzaal Bataclan.Beeld ANP

Bij de aanslag op het Parijse theater Bataclan is toch een crewlid om het leven gekomen van de Amerikaanse band Eagles of Death Metal. De Brit Nick Alexander, die merchandise verkocht, zou zijn doodgeschoten. De familie van Alexander heeft zijn overlijden bevestigd, meldden Britse media.

‘Nick was niet alleen onze broer, zoon en oom. Hij was de beste vriend van iedereen', aldus zijn nabestaanden.

Een Amerikaanse expat, die zelf in haar benen werd geschoten, vertelde de Britse krant The Telegraph vanuit het ziekenhuis hoe ze tevergeefs probeerde Alexander in leven te houden. Hij stierf uiteindelijk in haar armen.

Lees hier een profiel van de uit Californië afkomstige band Eagles of Death Metal.

De komende drie dagen zet de Franse regering 3.000 extra soldaten in om allerlei strategische plekken in het land te bewaken. De maatregel is een uitvloeisel van de noodtoestand die president François Hollande heeft uitgeroepen.

De geüniformeerde eenheden worden onder andere ingezet bij Parijse stations, havens, belangrijke straten en autosnelwegen. Ook de grenscontroles worden verder verscherpt. De regering heeft zijn Europese partners verzocht trein- en luchtreizigers richting Frankrijk extra scherp te controleren.

De eenheden die nu worden ingezet, komen bovenop de 30.000 politieagenten, gendarmen en soldaten die al sinds enige maanden kwetsbare plekken in Frankrijk extra controleren, aldus het ministerie van Binnenlandse Zaken zondag.

Franse soldaten op patrouille in Parijs. Beeld epa
Franse soldaten op patrouille in Parijs.Beeld epa

De Israëlische inlichtingendienst ziet een verband tussen de aanslagen in Beiroet van donderdag, de aanslagen in Parijs van vrijdagavond en de aanslag op de Russische Airbus op 31 oktober op het Egyptische schiereiland Sinaï. Dat meldt het Israëlische televisiestation Channel Two, op basis van een hoge, anonieme Israëlische functionaris.

Volgens Israëlische media helpen de inlichtingendiensten Frankrijk aan informatie over de IS-strijders die de aanslagen in Parijs claimen te hebben gepleegd. Jeruzalem zou Parijs waardevolle inlichtingen hebben gegeven.

Israël houdt militante groeperingen in Irak en Syrië in de gaten, en komt op die manier aan de informatie. Ze hadden vooraf geen aanwijzingen over de aanslagen in Parijs.

Bloemen bij concertzaal Bataclan. Beeld afp
Bloemen bij concertzaal Bataclan.Beeld afp

Franse onderzoekers hebben ten oosten van Parijs een tweede vluchtauto gevonden, die door de daders van de aanslagen van vrijdagavond is gebruikt. Waarschijnlijk betekent dit dat een van de drie terroristenteams heeft weten te ontkomen.

De gevonden zwarte Seat is volgens de Franse justitie door de terroristen gebruikt om mensen op terrassen en voor restaurants neer te schieten. Wanneer de vluchtauto is gevonden, is nog niet bekendgemaakt door de autoriteiten.

Ook zijn beelden opgedoken van de eerste schoten die vrijdag werden gelost tijdens het concert in theater Bataclan.

Volgens de Russische onderminister voor Buitenlandse Zaken Sergei Ryabkov lijkt het erop dat de NAVO-landen na de aanslagen in Parijs meer begrip hebben 'voor de strijd tegen terrorisme'. Dat maakt hij onder andere op uit het Syrië-overleg dat nu wordt gehouden in Wenen.

De onderminister zei dit tegen journalisten op de G20-top in Turkije. De Russische regering heeft altijd gezegd, net als het Syrische regime, dat Damascus sinds 2011 vecht tegen 'terroristen'. Behalve op Islamitische Staat en de tak van Al Qaida in Syrië, Al Nusra, doelt de regering van president Assad ook op pro-westerse rebellengroepen.

‘De wereld verandert, en de gebeurtenissen in Parijs, deze shock, zouden de prioriteiten van onze collega’s in Washington en andere NAVO-hoofdsteden wellicht kunnen veranderen’, zei Ryabkov toen hem werd gevraagd of de aanslagen in Parijs Rusland en de VS dichter bij elkaar zouden brengen.

Franse burgers en Japanners rouwen bij de Franse ambassade in Tokio. Beeld ap
Franse burgers en Japanners rouwen bij de Franse ambassade in Tokio.Beeld ap

Langzaam komen er meer details naar buiten over de slachtoffers van de aanslagen in Parijs. Tot dusver zijn er slachtoffers uit veertien landen geïdentificeerd, meldt The Guardian.

De informatie komt van het persbureau AP en andere bronnen.

Onder de geïdentificeerde slachtoffers bevinden zich twee personen uit Algerije, drie Belgen, twee Brazilianen, één Brit, twee Chilenen, elf Fransen, twee Mexicanen, een Marokkaan, twee Portugezen, twee Roemenen, een Spanjaard, een Zweed, twee Tunesiërs en één Amerikaan.

Een deel van de slachtoffers van de aanslagen in Parijs. Beeld CNN
Een deel van de slachtoffers van de aanslagen in Parijs.Beeld CNN

De chef van de Duitse binnenlandse veiligheidsdienst, Hans-Georg Maassen, sluit niet uit dat terroristen meereizen met de vluchtelingenstroom naar Europa. Maassen zei zondag in Duitse media echter het niet erg waarschijnlijk te vinden.

Een van de daders zou volgens diverse berichten met andere vluchtelingen, via Griekenland, Europa zijn binnengekomen. Volgens de Duitse veiligheidschef zou het ‘ongebruikelijk’ zijn dat mensen met een gevechtsmissie de levensgevaarlijke oversteek van Turkije naar Griekenland wagen.

Maassen betoogde dat radicale moslims proberen de vluchtelingencrisis in Duitsland aan te grijpen om meer aanhangers te rekruteren. Islamisten zouden actief vluchtelingen benaderen. ‘We kennen al meer dan honderd gevallen', aldus de Duitse veiligheidschef.

Herdenking in Amsterdam van de slachtoffers van de aanslagen. Beeld ANP
Herdenking in Amsterdam van de slachtoffers van de aanslagen.Beeld ANP

Moskeeën en synagogen in Amsterdam staan vanmiddag stil bij de aanslagen in Parijs. Om 14.15 uur begint bij de moskee Al Kabir in de Pijp een demonstratie. De tocht Nieuwkomers in Mokum', met verhalen van vluchtelingen en migranten, was al gepland, maar door de ‘grimmige actualiteit’ heeft de organisatie het programma aangepast.

Vertegenwoordigers van het Overleg Joden Christenen en Moslims (OJCM) gaan zondag bloemen aanbieden aan de Franse ambassadeur in Nederland, Laurent Pic. De organisatie liet weten zo medeleven te willen tonen met de slachtoffers en nabestaanden van de aanslagen in Parijs. Ook wordt er een gezamenlijke verklaring voorgelezen.

Zondag is ook de intocht van Sinterklaas in Amsterdam. ‘Normaal zijn hier 300.000 tot 400.000 mensen bij. Ik zou het verschrikkelijk vinden als mensen bang worden en er morgen maar 100.000 mensen staan', zei burgemeester van Amsterdam Eberhard van der Laan Hij hoopte op een flinke opkomst. ‘Als teken van 'we laten ons niet kisten.’

De aanslagen in Parijs waren anders afgelopen als inwoners van de stad wapens hadden mogen dragen. Dat denkt althans de Amerikaanse presidentskandidaat Donald Trump, die na het bloedbad de strenge wapenwetgeving in Frankrijk hekelde.

‘Niemand had wapens, behalve de slechteriken', zei Trump volgens Amerikaanse media. 'Als onze mensen wapens hadden gehad, als ze toestemming hadden gehad die te dragen, dan was het een heel andere situatie geweest', aldus de zakenman, die doorgaans niet terugschrikt voor omstreden uitspraken.

Trump kwam na de aanslag op Charlie Hebdo al met een vergelijkbare boodschap. Hij noemde het toen op Twitter 'interessant' dat de tragedie plaatsvond in een land met strenge wapenwetgeving.

In Groot-Brittannië komt zondagochtend het Nationale Veiligheidskabinet (COBR) bijeen vanwege de dodelijke aanslagen in Parijs. Tijdens het spoedoverleg zal worden gesproken over antiterreurmaatregelen van de Britse regering. Minister Theresa May van Binnenlandse Zaken zal de vergadering leiden.

Premier David Cameron had zaterdag al een spoedoverleg met het veiligheidskabinet. Hij zei na afloop dat het dreigingsniveau in Groot-Brittannië niet is verhoogd.

David Cameron. Beeld afp
David Cameron.Beeld afp

Duizenden bezoekers van het evenement Loudness in Rotterdam hebben een minuut stilte gehouden voor de slachtoffers van de aanslagen van Parijs. Dat meldde dance-organisatie b2s, die de feestgangers in de nacht van zaterdag op zondag via Twitter bedankte voor het tonen van respect. 'Deze is voor Parijs', galmde het na de minuut stilte in het Engels door de zaal. Volgens b2s waren zo'n vierduizend bezoekers aanwezig bij het dancefeest in de Maassilo.

De identiteit van één verdachte van de aanslagen van Parijs was al bekend; de Fransman Ismaël Omar M. De Servische krant Blic heeft daar nog een naam aan toegevoegd. Het zou gaan om de 25-jarige Ahmad Almuhammad. Hij is de man wiens paspoort werd aangetroffen op één van de terroristen, en die ook geregistreerd staat bij de Servische autoriteiten.

Dit is wat we tot nu toe weten van de daders.

Bekijk hier voorpagina van Blic.

Tijdens het tweede Democratische verkiezingsdebat in Iowa heeft Hillary Clinton gezegd dat Islamitische Staat 'niet beheerst, maar verslagen' moet worden. Daarmee neemt ze afstand van president Obama, die vrijdag aan de vooravond van de aanslagen in Parijs zei dat IS 'onder controle' is.

Toch hamert Clinton erop dat de Amerikanen de strijd met IS vooral via partners in de regio moeten voeren. 'Dit mag geen Amerikaans gevecht zijn', zei ze. Ook Clintons belangrijkste tegenstrever Bernie Sanders zei ' IS van de kaart te zullen vegen', maar voegde daar meteen aan toe dat hij niet zit te wachten op nieuwe Amerikaanse soldaten die met trauma's terugkomen van het front.

Lees hier het verslag van het verkiezingsdebat van onze correspondent Michael Persson.

null Beeld reuters
Beeld reuters
Meer over