Nieuws

Tekort aan lammeren maakt Offerfeest voor Nederlandse moslims duurder dan ooit

Door een tekort aan lammeren was het Offerfeest voor Nederlandse moslims nog nooit zo duur. De gemiddelde prijs voor het ritueel laten slachten van een lam ligt tussen de 300 en 350 euro, 30 euro meer dan afgelopen jaar. Ook moslims die van het offeren afzien zijn meer geld kwijt. Zij doneren het aankoopbedrag van een offerlam aan het goede doel.

Moslims in Den Haag halen voor het Offerfeest hun bestelling op bij de slager, september 2017. Beeld Najib Nafid
Moslims in Den Haag halen voor het Offerfeest hun bestelling op bij de slager, september 2017.Beeld Najib Nafid

Nederlandse moslims komen vandaag samen om het Offerfeest te vieren. Voor velen verloopt de dag als volgt: bezoek aan de moskee, offerdier ophalen bij het slachthuis en dan barst het familiefeest los. Vaak bestellen families al weken van tevoren een schaap of lam voor de viering, maar juist die dieren zijn nu schaars.

Het Offerfeest, ook wel Eid al-Adha, is een van de belangrijkste islamitische feestdagen. Wereldwijd herdenken moslims dat de profeet Ibrahim bereid was zijn zoon Ismaël aan God te offeren. Uiteindelijk mocht Ibrahim van God een lam offeren en deelde hij samen met zijn zoon het vlees uit aan de armen. Daarom wordt er elk Offerfeest een dier op traditionele wijze geslacht, wat in Nederland gevoelig ligt. Dierenwelzijnorganisaties pleiten al jaren voor een verbod op het ritueel slachten.

Schapentekort

Dat de prijs van lammeren oploopt, heeft onder meer te maken met de druk die er bestaat op het aanbod. Waren er in 2007 nog 1,3 miljoen schapen in Nederland, vorig jaar telde het CBS er nog ‘slechts’ 525 duizend. Veel kleine schapenhouders zijn de afgelopen jaren verdwenen als gevolg van strengere wetgeving en toenemende regeldruk. Ook de hoge prijs van landbouwgrond in Nederland speelt mee. Voor de schapenhouders die zijn overgebleven is het moeilijk om rond te komen, omdat schapenvlees nu eenmaal veel minder opbrengt dan bijvoorbeeld rundvlees. Prinet Hein heeft op Texel een boerderij met zeshonderd schapen. ‘De prijs van lamsvlees stijgt nu al een tijdje, maar dat is ook hard nodig.’

Volgens de Vereniging voor Slachthuizen en Vleesverwerkingsbedrijven (VSV) wordt bijna 80 procent van het ritueel geslachte lams- en rundvlees tegenwoordig geïmporteerd. Maar sinds de Brexit verloopt de import van levende dieren een stuk moeizamer. Groot-Brittannië is na Australië en Nieuw-Zeeland de grootste exporteur van schapen ter wereld. Op het eiland lopen bijna 23 miljoen schapen rond.

Daarbij komt nog dat de lammeren een houdbaarheidsdatum hebben. ‘Er is niet zozeer een tekort aan dieren, maar een tekort aan jonge dieren’, stelt Frans Wouters, voorzitter van de VSV. Wouters, die zelf ook een slachthuis runt, ziet problemen ontstaan omdat het Offerfeest elk jaar iets eerder valt. ‘Het lam moet minimaal zes maanden oud zijn. Doordat het feest naar voren schuift, zijn steeds meer Nederlandse lammetjes nog te jong.’

Strengere regelgeving

De stijgende prijzen worden niet alleen veroorzaakt door de schaarste. Ook door de strengere wetgeving krijgen slachthuizen te maken met extra kosten. Zo moeten er bij het onverdoofd slachten nu altijd een dierenarts en een inspecteur van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) aanwezig zijn.

Door de hogere kosten haken sommige slachthuizen af, omdat het ritueel slachten niet meer winstgevend is. Vorig jaar werden er volgens de NVWA bijna 47 duizend dieren geslacht rondom het Offerfeest. In 2017 waren dat er nog ruim 65 duizend. Meer dan de helft van deze dieren werd onverdoofd geslacht.

Ook binnen islamitische gemeenschappen neemt de populariteit van het offeren af, vooral onder jongeren. ‘Eigenlijk zijn er drie opties. Je kunt een dier offeren en een deel van het vlees weggeven, je kunt hetzelfde bedrag doneren aan een organisatie die vlees geeft aan mensen in arme landen, of je doet het allebei’, vertelt Mohammed Bouimj van SPIOR, de islamitische koepelorganisatie van regio Rotterdam-Rijnmond. Het tekort aan lammeren heeft volgens Bouimj als bijkomend effect dat dit jaar extra veel mensen kiezen voor een donatie.

Meer over