Ted Cruz: stormram op cowboylaarzen

Het is nog geen 2016, maar de eerste kandidaat staat al in de startblokken voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen.

null Beeld epa
Beeld epa

De campagne voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016 gaat beginnen. Senator Ted Cruz uit Texas is de eerste prominente politicus die zich officieel kandidaat heeft gesteld. Naar verwacht volgen er nog veel meer de komende weken. Vooral aan de kant van de Republikeinen wordt het waarschijnlijk dringen.

Cruz maakte zijn kandidatuur maandag bekend tijdens een optreden op Liberty University in Virginia. Het is Amerika's grootste christelijke universiteit, opgericht door televisiedominee Jerry Falwell. In zijn toespraak tot 11duizend aanwezigen maakte Cruz al meteen duidelijk tot wie hij zich zal richten: sociaal-conservatieven en streng-christelijke kiezers. 'Onze rechten zijn niet afkomstig van de mens maar van de almachtige God', zei hij.

null Beeld epa
Beeld epa

Anti-status-quo

Cruz is 44. Hij werd eind 2012 in de Amerikaanse Senaat gekozen. Hij viel meteen op door zijn agressieve stijl. In het najaar van 2013 was hij verantwoordelijk voor een sluiting van de overheid omdat hij en zijn medestanders niet langer de regering wilden financieren als niet eerst Obama's historische zorgwet werd ingetrokken. Cruz verloor, maar dat deerde hem niet. Hij en zijn Tea-Partyaanhang verkiezen confrontatie boven compromissen, ideologische zuiverheid boven politieke haalbaarheid.

De senator is een rechtse rebel. Hij is anti-status-quo, anti-Washington, anti-Republikeins establishment. Hij is voor een kleine overheid en lage belastingen. Hij belooft dat hij als president Obamacare zal intrekken, de belastingdienst IRS zal afschaffen, abortus zal verbieden en het recht op vuurwapenbezit zal verdedigen.

Campagne-dynamiek

Als exponent van radicaal-rechts wordt Cruz op dit moment niet gezien als een grote kanshebber. Gematigder kandidaten als Jeb Bush en gouverneur Scott Walker van Wisconsin lopen op hem voor als het gaat om geldschieters en de peilingen.

Maar campagnes hebben hun eigen dynamiek, zeker als het deelnemersveld overvol raakt zoals lijkt te gaan gebeuren bij de Republikeinen. Mogelijke andere kandidaten zijn senator Rand Paul uit Kentucky, senator Marco Rubio uit Florida en gouverneur Chris Christie van New Jersey. Allemaal leggen ze het nu in de peilingen af tegen de verwachte Democratische kandidaat Hillary Clinton. Het is echter nog vroeg. Veel zal afhangen van de Republikeinse voorverkiezingen. Naar het zich laat aanzien, komt de partij met zwaardere kandidaten dan in 2012, toen werd gesproken van een clownsoptocht.

null Beeld getty
Beeld getty

Lachende derde

Wat blijft is het probleem dat de primaries meestal worden gedomineerd door de meest behoudende kiezers. Zo werd in 2008 en 2012 aan het eind van de rit een gematigde politicus uit het establishment de Republikeinse presidentskandidaat. Maar die heeft dan onderweg zoveel concessies moeten doen aan rechts dat hij de algemene verkiezingen tegen de Democratische kandidaat verliest.

Jeb Bush zegt vastbesloten te zijn dit scenario te vermijden dit keer. Maar Cruz, een scherp debater, kan de partij verder naar rechts trekken dan hem de andere gematigden lief is. Met Clinton als lachende derde.

Meer over