'Te vaak sorry zeggen roept agressie op'

VVD'ers hebben genoeg excuses gehoord. Tijd om liberalen terug te winnen voor de verkiezingen in 2017.

'S-HERTOGENBOSCH - 'Het is goed als je een keer sorry zegt. Maar dan moet het daarmee ook afgelopen zijn. Wegwezen!' Het lid van de partijcommissie volksgezondheid Hans Aeijelts-Averink uit Lekkerkerk refereert aan de sorry-toer van VVD-leider Mark Rutte na het debacle met de inkomensafhankelijke zorgpremie. Het was 'sorry' in Lunteren, in de Tweede Kamer, in Nieuwspoort, in Zoetermeer en op het VVD-congres zaterdag in 's-Hertogenbosch. Huisarts Aijelts-Averink: 'Ik heb eens meegemaakt dat iemand vaak sorry zei na een aanrijding. Dat roept agressie op, hij kreeg een pak slaag.'

Achthonderd VVD-leden zijn zaterdag bijeen en het is te merken dat er al stoom is afgeblazen over de gebrekkige communicatie over de inkomensafhankelijke zorgpremie. De emoties lopen niet meer hoog op. De man die de communicatieve chaos liet ontstaan en de woede over een reeks ogenschijnlijk gemakkelijke compromissen, mag nu de rommel opruimen: Mark Rutte doet dat in zijn eentje.

In de wandelgangen buigen partijleden uit alle windstreken zich nu over de vraag hoe de VVD na deze uitglijder met de teruggedraaide zorgpremie dat tweede kabinet-Rutte met de Kamerverkiezingen in 2017 kan overleven.

Fractievoorzitter Janine van Hulst uit Gennep: 'Als je ziet aankomen dat nieuwe maatregelen onze wortels raken, moeten Kamerleden en bewindslieden van tevoren het land in. Uitleggen, en geen damage control achteraf!' Van Hulst gelooft wel dat het zal lukken in 2017, maar eerst zijn er nog de gemeenteraadsverkiezingen van 2014. 'De angst zit erin dat we worden afgerekend op het landelijke beeld.'

'We moeten de boer op, gewoon overtuigen en dat liberale verhaal populair maken', zegt Tom Leijte, hoofdbestuurslid van de liberale jongeren JOVD. Hij wijst op de nieuwe aanpak van de ontwikkelingssamenwerking. 'Dat is goed liberaal uit te leggen.'

Voor het 'linksige' voormalige VVD-Statenlid Els Veenis-Kaak uit de lastige Zaanstreek is het ook duidelijk. 'Blijven communiceren en uitleggen, dan merk je wel of het aanslaat in 2017.'

Michiel Krijvenaar, actief VVD-afdelingslid, moest in zijn hockeyteam steeds verklaren aan geswitchte christen-democraten waarom ze ook alweer liberaal moesten stemmen. 'Dat was niet makkelijk. De volgende keer zal ik Mark Rutte extra in de gaten houden als hij weer verkiezingsbeloften doet.'

De Amersfoortse afdelingsvoorzitter Rick van Erp stelt een diagnose die zowel landelijk als lokaal geldt. 'Wij zijn als VVD'ers wars van het grotere verhaal, we zijn zó pragmatisch. Als grootste partij wordt meer van ons verwacht.' Van Erp hoort het ook van raadsleden in andere steden. In de vorige raadsperiode keek iedereen naar de PvdA of het CDA, schetst hij. 'Nu kijken ze naar ons. Ik zie dat we moeite hebben de lijn uit te zetten, nu we steeds als eerste aan het woord komen. Dat moeten we wel leren, en dan helpt een visie. Dat telt landelijk ook.'

De stroeve samenwerking in het tweede paarse kabinet (1998-2002) staat nog op menig netvlies. Het wordt als risico gezien dat de VVD en PvdA te veel op elkaar gaan lijken. De Amsterdamse wethouder Eric van der Burg: 'De rol van fractievoorzitter Halbe Zijlstra moet zichtbaarder zijn dan die van Blok onder het vorige kabinet. Wij moeten niet schrikken van dat rode van de PvdA'er Samsom en dat blauwe van Zijlstra. Laat maar knetteren!'

Rutte: PvdA is betrouwbare coalitiepartner

Mark Rutte zei in Den Bosch dat hij geloof heeft in de PvdA als coalitiepartner: 'De PvdA is een betrouwbare partner en zal dat blijven. Ze hebben een sterke partijleider en ze hebben hun beste mensen afgevaardigd naar het kabinet.'

Dat er extra geld komt voor de laagste inkomens, begrijpen de VVD'ers volgens Rutte: 'Iedere liberaal heeft een sociaal hart.' Rutte brak nog een lans om de koningin bij de volgende kabinetsformatie weer in te schakelen.

De motie om het congres te laten instemmen met een toekomstig regeerakkoord, haalde het niet: ongeveer 70 procent stemde tegen. De klucht rond de omstreden vijf minuten spreektijd voor de JOVD nam nog een vlucht op het congres. Partijvoorzitter Benk Korthals zei vanaf het podium dat hij dat wilde overwegen. Daarop volgde luid applaus. Dat was voor hem niet voldoende: er moest met handopsteken duidelijk worden dat een overweldigende meerderheid voor was. Midden in de behandeling van de motie over het regeerakkoord wilde Korthals de JOVD aan het woord laten. De dagvoorzitter tikte hem op de vingers: na de stemmingen. JOVD-voorzitter Jarico Vos vond dat de fractie de randen van het regeerakkoord moet opzoeken.

undefined

Meer over