Te oud

HEEFT de Raad van State gelijk als hij zegt dat een wet tegen leeftijdsdiscriminatie niet helpt omdat bedrijven toch nooit openlijk op leeftijd selecteren?...

Nee natuurlijk. Geen bedrijf zal een sollicitant afwijzen met de mededeling: 'U bent te oud.' Toch geeft een willekeurige greep in de zaterdagkrant handenvol leeftijdsgrenzen in personeelsadvertenties, of het nu gaat om 'juristen tot 30 jaar', een 'verkoper-adviseur tussen 30 en 40 jaar', of een 'consultant tussen 35 en 45 jaar'. Leeftijd speelt dus wel degelijk een rol bij de selectie, zelfs openlijk. Zoals geslacht dat ook vaak doet, maar minder vaak en manifest dan vroeger gebruikelijk was.

Volgens artikel 1 van de Grondwet is discriminatie op grond van geslacht (en ook leeftijd) verboden, maar in de praktijk hebben benadeelde burgers daar weinig aan. Artikel 1 gaat vooral over de verhouding tussen overheid en burgers; discriminatie tussen burgers onderling kan er niet mee worden aangepakt. Vandaar dat er, naast de Grondwet, een Wet Gelijke Behandeling bestaat die, onder anderen, vrouwen in de gelegenheid stelt tegen ongelijke behandeling te reclameren. Daarvan is door individuele vrouwen en organisaties dankbaar gebruikgemaakt.

Met een verbod op leeftijdsdiscriminatie beoogt het kabinet eenzelfde effect. Het biedt burgers de gelegenheid bij de rechter of de Commissie Gelijke Behandeling aan de bel te trekken als zij benadeeld zijn. Ook kan de commissie zelf onderzoek doen naar discriminerende praktijken. De uitkomst daarvan is niet verplichtend, maar de praktijk bewijst dat bedrijven die op de vingers worden getikt, vaak toch bereid zijn hun procedures aan te passen.

Maar wonderen mogen van een verbod op leeftijdsdiscriminatie natuurlijk niet worden verwacht. Ook de positie van vrouwen is immers niet alleen door de wetgeving veranderd. Daarvoor was - in het onderwijs, in de opvoeding en het gezin - een cultuuromslag tussen de seksen nodig die veel omvattender was.

Het streven van het kabinet ouderen meer kansen te bieden en langer te laten participeren, vraagt om veelomvattend beleid. Misschien is dat wel het signaal dat minister Wijers wil geven met zijn plan werklozen van 57,5 jaar en ouder weer tot solliciteren te verplichten. Maar dan is het wel het verkeerde signaal.

Anders dan hun collega's in het buitenland, tonen Nederlandse werkgevers niet de geringste animo om ouderen in het arbeidsproces op te nemen, of zelfs te houden. Mogelijk verandert dat als de arbeidsmarkt verder vergrijst. Maar zolang zelfs veertigplussers nauwelijks kansen hebben, is het onredelijk werknemers aan het eind van hun carrière met een sollicitatieplicht op te zadelen die alleen maar tot teleurstellingen leidt.

Meer over