Taliban-geweld wordt vernuftiger en effectiever

De opiumvelden leveren zóveel op, en Pakistan doet zó weinig tegen trainingskampen van de Taliban, dat het nauwelijks verrast dat de situatie in Afghanistan steeds gewelddadiger wordt....

Hij taxeert de vijand aan de hand van diens afval. Hoog in de bergen liggen lege Pepsi-blikjes en afgedragen schoenen. Voor de Afghaanse luitenant Naqibullah Nooristani het bewijs dat de Taliban-strijders goed worden bevoorraad. Ze vervangen kennelijk hun oude schoenen voor nieuwe als ze in de aanval gaan en ze blijken erin te slagen van heel ver frisdrank aan te voeren, want in de wijde omtrek is geen Pepsi te koop.

Volgens Nooristani, die vorig jaar sprak met de Los Angeles Times, beschikken de Taliban de laatste tijd over steeds betere uitrusting, betere wapens en zijn ze steeds beter getraind. Mobiele telefonie en computers hebben hun intrede gedaan in het verzet van de moslim-extremistische Taliban tegen de Amerikaanse en Afghaanse strijdkrachten in het zuiden en oosten van Afghanistan.

De landmijnen waarmee de Taliban aanslagen pleegden op militaire konvooien en civiele voertuigen hebben plaatsgemaakt voor inventieve elektronische bommen, die makkelijk te verbergen zijn en op afstand tot ontploffing worden gebracht met mobieltjes. Daardoor wordt het effect van de aanslagen vergroot; met de explosie kan worden gewacht totdat de passagiers zich boven de bom bevinden.

Vier jaar nadat de Taliban door de Amerikanen vanuit de hoofdstad Kabul naar afgelegen bergstreken zijn verjaagd hebben ze aan kracht gewonnen. Hun oorlog is beter gecoördineerd en wordt met modernere middelen gevoerd dan vlak na de val van hun bewind.

De gevolgen zijn af te lezen aan de lange lijst met gewelddadige incidenten die zich volgens het Amerikaanse ministerie van Defensie vorig jaar in de zuidelijke provincies Uruzgan, Kandahar en Helmand hebben voorgedaan. Tientallen Amerikaanse en meer dan duizend Afghaanse militairen kwamen het afgelopen jaar om bij vuurgevechten en bomaanslagen in het gebied waar de Taliban-rebellen actief zijn.

Hoe komen de opstandelingen aan hun opleiding en aan hun wapens? Voor veel Afghanen is het duidelijk. Ze wijzen naar buurland Pakistan, waarvan de militaire inlichtingendienst de Taliban in de jaren negentig heeft geholpen het grootste deel van Afghanistan onder controle te krijgen.

De Pakistaanse president Pervez Musharraf blijft hardnekkig ontkennen dat op zich op zijn grondgebied opleidingskampen voor terroristen bevinden, maar de aanwijzingen dat de Taliban in de bergen van Pakistan worden getraind zijn volgens de Afghanen talrijk. Het Afghaanse ministerie voor Terrorismebestrijding zegt dat uit informatie van spionnen en van gevangen strijders blijkt dat zich een netwerk van trainingskampen bevindt in de Pakistaanse grensregio Waziristan, die wordt gecontroleerd door het Pakistaanse leger.

Een Pakistaanse journalist, Zulfiqar Ali, berichtte vorig jaar in de Los Angeles Times dat verscheidene trainingskampen, die in opdracht van Musharraf waren gesloten, na enige tijd weer in gebruik waren genomen. Hij had er een bezocht en zag daar hoe rekruten, soms niet ouder dan 13 jaar, ‘ideologische’ scholing kregen en leerden hoe ze moderne wapens moesten gebruiken. Kort nadat de berichten over heropening van de kampen in de pers waren verschenen, werden de eerste high-tech bommen in Afghanistan ontdekt. De onderdelen daarvan bleken geproduceerd in Pakistan.

De Taliban hebben niet alleen hun organisatie en wapenarsenaal op een hoger niveau gebracht, ze hebben ook hun tactische repertoire uitgebreid. Naast aanvallen met automatische wapens en aanslagen met verborgen bommen, doen zich steeds vaker zelfmoordacties voor. De aanslag van gisteren in Uruzgan, waarbij tien doden vielen, is daar een voorbeeld van.

De Taliban opereren, volgens Amerikaanse militaire functionarissen, in kleine groepen onder leiding van commandanten, die de bergen van de zuidelijke Afghaanse provincies als hun broekzak kennen. De kern van zo’n eenheid wordt gevormd door ongeveer tien ervaren jihadi’s en bomexperts, die zich laten bijstaan door enkele tientallen rekruten. Dat zijn meestal jongens afkomstig uit Afghaanse dorpen of uit de radicale Pakistaanse islamscholen.

Een met veel geheimzinnigheid omgeven militaire bestuursraad van de Taliban bepaalt hoeveel geld en wapens de strijders van elke groep krijgen. Dat is afhankelijk van de effectiviteit van de commandanten. De Taliban-cellen bewegen zich vrijelijk over de grens tussen Pakistan en Afghanistan, ondanks de versterkingen die het Pakistaanse leger naar de grens zijn gestuurd.

De Taliban betalen hun wapens met opbrengsten uit de drugshandel. Afghanistan is met zijn enorme opiumvelden ’s werelds grootste heroïneproducent. Volgens de in Hongkong gevestigde Asia Times maken de Taliban daarbij gebruik van het netwerk van Al Qa’ida, dat zijn wapens onder meer zou betrekken bij de Tamil-rebellen in Sri Lanka.

Een anonieme Pakistaanse functionaris zei tegen de Asia Times dat Afghaanse opstandelingen inmiddels beschikken over onderdelen voor een luchtafweersysteem, al zou dat nog niet operationeel zijn.

Meer over