Talent

JEAN-PIERRE GEELEN

Soms toont televisie haar spiegelbeeld. 'Je gaat het pas zien als je het doorheb', om met Johan Cruijff te spreken.

Het eerste fragment betrof het veelbesproken moment uit Holland's Got Talent (RTL 4), waarin de 9-jarige Amira Willighagen jury en publiek verraste met haar voldragen versie van Puccini's aria O mio babbino caro. Een wereldhit. En weer een wonderkind, waarvan we maar moeten hopen dat haar vermoede talenten niet te grabbel worden gegooid voor de aasgieren van de media-industrie.

Waar het hier om gaat: het filmpje is tot in detail een kopie van het beroemde debuut in Britain's Got Talent (2009) van Susan Boyle, terug te zien op YouTube. De niet helemaal okselfrisse 47-jarige Boyle deed ondanks - of wellicht dankzij - haar verschijning de wereld eveneens versteld staan van haar onverwachte zangkwaliteit. Ze stond in een goudkleurig gewaad, net als het tuniekje van Amira. Beiden stonden voor een driekoppige jury: in Engeland zat de blonde Amanda Holden in het midden, bij RTL was het haar evenknie Chantal Janzen.

Alle details komen uit het draaiboek, ze horen tot het dna van het format. De presentator (in Nederland Robert ten Brink) ginnegappend in de coulissen. De close-ups uit het publiek die de kijker de emotie van dat moment moeten overbrengen: respectievelijk wantrouwen, bewondering en euforie. En vooral natuurlijk de close-ups van de juryleden die camerabewust verwondering speelden.

Chantal Janzens mond viel open, precies als bij Amanda Holden: 'Ik geloof het bijna niet!'

In beide gevallen werd de kijker geacht te geloven dat de jury van niets wist. Dat niet al tijdens voorronden de mare ging over een bijzonder talent; dat niet tijdens repetities al uitlekte wat te gebeuren stond. En dat de juryleden niet onmiddellijk dachten aan eerdere voorstellingen in dit theater van tv-talent: Boyle, maar ook de 10-jarige Amerikaanse Jackie Evancho.

Hoelang is verbazing geloofwaardig?

Maandag ontving Pauw & Witteman literair debutant Mano Bouzamour. Hij was 'opgegroeid in de Amsterdamse Diamantbuurt' (nou ja: hij woonde daar niet, maar had er op de koranschool gezeten), door de week ging hij naar het lyceum in Amsterdam-Zuid. Hij schreef een roman over die werelden.

Zijn verhaal, voor zover dat duidelijk werd: stoere jongen ontsnapt uit zijn milieu naar het witte Amsterdam-Zuid. Een broer was gearresteerd voor een bankoverval. Kortom: Robert Vuijsje meets Ozkan 'Eus' Akyol. Ook Bouzamour kende zijn klassiekers: op zijn school zaten 'Alleen maar nette mensen'.

Vuijsjes scherpe boek over twee werelden brak pas door na een rel over racisme en seksisme in DWDD. De Turks-Nederlandse Akyol (ook al ontkomen aan een crimineel milieu) had eveneens veel te danken aan DWDD: zijn optreden was goed geregisseerd, inclusief felle uitval naar Kader Abdolah. Hij (of zijn literair agent) had een clip laten maken door Eddy Terstall.

Ook Bouzamour was, zo toonde P&W, al vóór zijn debuut gefilmd, door Roy Dames. We zagen De Schrijver in zijn hol, op zijn toetsenbord meedeinend op de klanken van Canto Ostinato - als de stofzuiger van Vestdijk.

Uit Marokkaanse kring krijgt hij veel kritiek, beweerde de schrijver in P&W: men vindt hem een landverrader. Waarom, dat wist hij ook niet. Hadden die Marokkanen het boek, gepresenteerd op 31 oktober, op 4 november allemaal al gelezen?

Ik niet; mogelijk is het een meesterwerk. Maar op tv wordt talent niet zozeer ontdekt, maar gemáákt.

undefined

Meer over