Taalpolitie in Frankrijk: in de bouw mag alleen Frans klinken

Frankrijk heeft er sinds kort een taalpolitie bij. Vanaf deze week controleren vijf agenten in de regio Auvergne-Rhône-Alpes of bouwvakkers wel behoorlijk Frans spreken. Als zij metselaars of timmerlieden tegenkomen die dat niet doen, kan de aannemer een boete krijgen van maximaal 5 procent van de bouwsom.

Bouwvakkers aan het werk in La Flotte in Frankrijk Beeld afp
Bouwvakkers aan het werk in La Flotte in FrankrijkBeeld afp

Verscheidene Franse regio's, departementen en gemeenten - alle geregeerd door de rechtse Republikeinen - hebben de strijd aangebonden met de 'oneerlijke concurrentie' van bouwvakkers uit landen als Polen, Roemenië of Portugal. Zij zijn goedkoper dan hun Franse collega's, vooral omdat werkgevers via allerlei constructies minder sociale lasten afdragen. Daarom hebben regio's en andere overheden in hun bouwcontracten een 'clausule van Molière' opgenomen - het Frans wordt wel de taal van de toneelschrijver Molière genoemd. Daarin wordt een aannemer verplicht om uitsluitend Frans sprekende bouwvakkers te gebruiken.

Een politieke stunt van de Republikeinen, zeggen critici. 'Meer dan populistisch', vond leider Philippe Martinez van de radicale vakbond CGT: 'Een stap in de richting van de nationale voorkeur van het Front National.' Marine Le Pen wil dat Franse bedrijven Franse burgers inhuren, tenzij het niet anders kan. De 'clausule van Molière' maakt geen onderscheid naar nationaliteit. Een Roemeen is van harte welkom, mits hij behoorlijk Frans spreekt.

Officieel is de 'clausule van Molière' een veiligheidsmaatregel. 'We gaan werknemers niet vragen om zich systematisch in het Frans uit te drukken', zei Sébastien Grangis, chef van de taalbrigade uit Auvergne-Rhône-Alpes. 'We moeten er vooral zeker van zijn dat veiligheidsaanwijzingen perfect worden begrepen door alle arbeiders.' Desnoods mag een aannemer een tolk de steiger op sturen.

'Hypocriet', zei premier Cazeneuve. De clausule is duidelijk bedoeld om buitenlandse werknemers te weren. Kortzichtig, vond een medewerker van de liberale kandidaat Emmanuel Macron. Frankrijk profiteert immers ook van het vrij werknemersverkeer: 'Er werken 200 duizend Fransen als gedetacheerd werknemer in andere Europese landen. Moeten die soms allemaal Pools leren?'

Het is twijfelachtig of de 'clausule van Molière' juridisch stand zal houden, omdat zij in strijd lijkt met Europese richtlijnen.

Meer over