Taalles geven in ruil voor lage huur

In een voormalige verzorgingsflat in Arnhem kunnen jongeren goedkoop een woning huren als ze acht uur per maand vrijwilligerswerk doen. De probleemwijk moet daardoor opleven.

ARNHEM - Al meer dan dertig jaar geeft Sjef Hamer (51) op dinsdagmiddag voetbaltraining aan de buurtjongens in Malburgen-Oost. Hij trekt zich hun leven aan. Als hij om de hoek van het jeugdplein de Hakkebrak een van zijn jongens een puntzak friet ziet eten, aarzelt hij niet. 'Dat is niet slim van je, jongen. Als je profvoetballer wilt worden, moet je zeker geen patat eten.'

De voetbaltraining is zijn manier om leven en saamhorigheid in de Arnhemse probleemwijk te brengen, onder de flitsende naam 'Pimp my goal'. Toch gaat het niet echt goed. De gymzaal is krakkemikkig - de wc's zijn verstopt en de douches doen het niet - en hij zou de Turkse, Antilliaanse en Marokkaanse jongens wel vaker dan één keer per week bij de hand willen nemen. 'Een leraar betalen voor huiswerkbegeleiding is duur. Met vrijwilligers zouden we dit veel vaker kunnen doen en zou Malburgen-Oost enorm opleven.'

Maar er gloort hoop. Als voorzitter van het buurtcomité staat Hamer aan de vooravond van een grote verandering. Als Bewonersbedrijf runnen ze vanaf vandaag het negen verdiepingen tellende Bruishuis, een voormalige verzorgingsflat. Daar gaan ze vooral studenten huisvesten, die in ruil voor een aantrekkelijke huur (350 euro voor 30 vierkante meter met balkon) acht uur vrijwilligerswerk in de maand moeten gaan doen. Ze weten zich geruggesteund door minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem, die zich vroeger als PvdA-Kamerlid en 'adoptievader' nadrukkelijk om de wijk bekommerde.

Het is in Nederland een unieke aanpak - in Engeland bestaat de 'voor wat, hoort wat-huur' al twintig jaar. Woningbouwcoöperatie Volkshuisvesting is blij met de stap. Manager Wonen, Berry Kessels: 'Vanaf het moment dat we het Bruishuis openden in 2009, was het onze bedoeling dat het door de bewoners zelf zou worden gerund. Dat was toen nog niet haalbaar, nu kan het wel. Het is een spannend, maar fantastisch initiatief om de wijk te laten ontplooien en meer economie in de buurt te krijgen.'

Initiatiefrijke jongeren

Met hulp van het Landelijk Samenwerkingsverband Aandachtswijken (LSA) wordt het pand overgenomen. LSA geeft de eerste twee jaar startkapitaal. Voor ongeveer 10.000 euro per maand zal het Bewonersbedrijf het pand gaan huren van de woningbouwcoöperatie.

De bewoners, het liefst 'initiatiefrijke jongeren', kunnen kiezen uit verschillende soorten vrijwilligerswerk. Variërend van taalles, computerles, ramen wassen, tuinieren tot voetbaltraining bij de F'jes. De wijk moet gaan floreren door dit verkapte welzijnswerk. De winst die het Bewonersbedrijf maakt, gaat terug in de woningen en de wijk. Salarissen, de grootste kostenpost binnen een bedrijf, worden uitgespaard. Zakelijk leider Walter Klein Nienhuis: 'Ik ben de enige betaalde kracht. Toch wil ik me bewust geen directeur laten noemen. Samenwerken, sfeer en vertrouwen, daar draait het om.'

De tuin voor de flat ligt er weelderig bij. De eerste bewoners, zes Polen, kozen voor het tuinierswerk - logisch, want ze zijn hoveniers. Ze wonen sinds een maand op de negende verdieping. 'In het begin waren ze een beetje afstandelijk en schuw', zegt Hamer, 'maar toen ik ze uitnodigde voor een biertje in onze kantoorwoonkamer, trokken ze wel bij.'

De Poolse arbeiders zijn erop vooruitgegaan: in hun vorige woning moesten ze nog kamers delen, nu hebben ze ieder hun eigen stek. Verlegen laat een weinig spraakzame Pool in een wit hemd zijn eenkamerappartement met balkon zien. Een donkere bank en een smal witstalen bed met een Winnie de Poeh-kleedje ervoor. 'Het meubilair hebben we in de wijk bij elkaar verzameld.'

Beneden in de gang loopt de flatbeheerder één van zijn laatste rondes. Het is de laatste week. Weifelend blijft hij bij de balie staan. Hoewel hij 'het idee van het initiatief mooi' vindt, heeft hij zo zijn bedenkingen. 'Bijna alle bestuursleden zijn 40-plus. Het moet toch een project zijn voor en door de bewoners?' Nienhuis is het daar niet mee eens. 'Wij zijn ouder, maar de bewoners zijn jong. Uiteindelijk willen we het bestuur aan hen overdragen.'

Controle

Nog niemand heeft het op zich genomen om het vrijwilligerswerk te controleren. 'Daar moeten we het nog over hebben', zeggen de bestuursleden. Nienhuis maakt zich geen zorgen. 'Iedereen heeft het alsmaar over vrijwilligers die hun werk verzuimen. Ook de gemeente Arnhem kijkt argwanend toe. Natuurlijk komen er problemen. Alles zal fout gaan. Fouten kun je oplossen en we werken vanuit een vertrouwensrelatie. Humaniteit. We zullen mensen trekken door de goede sfeer.'

Kunstenares en buurthuishoofd Annet (71) stemt met hem in. 'Het leven is net een rivier. Het is niet te overzien. Opeens ligt daar midden in de rivier een steen. Het probleem. Dan kun je links of rechts daaromheen, maar uiteindelijk moet je rechtdoor en lost het probleem zich vanzelf op.'

De stofzuiger gaat aan op de gang. De negende verdieping met groene vloerbedekking wordt gezogen door een Poolse man. 'Zie je wel dat het werkt, die vertrouwensrelatie?', zegt Nienhuis lachend. 'Daar hebben we hem helemaal geen opdracht toe gegeven, hij doet het gewoon uit zichzelf.'

Ook voetbalclubs geven vrijwilligers korting

De vrijwilligerskorting is in opkomst in het huurcircuit voor studenten. Maar ook voetbalclubs geven steeds vaker korting op de contributie voor wie een vrijwilligerstaak op zich neemt. Het afkopen van bijvoorbeeld bardiensten kost extra contributiegeld.

Sportvereniging GC&FC Olympia in Gouda voerde het drie jaar geleden in. Verenigingsmanager Ronald van den Ban: 'Het herorganiseren is een ongelofelijke klus. Maar ik denk wel dat het gaat werken. Slechts 20 procent koopt de taak af. Al zitten er onder die 80 procent vrijwilligers nog altijd ongemotiveerde mensen die een instelling hebben van: ik doe dit omdat ik het moet doen'.

undefined

Meer over