Nieuws

Sywert van Lienden hield minstens 9 miljoen euro over aan mondkapjeshandel

Sywert van Lienden is multimiljonair geworden met de handel in mondkapjes. Hij heeft eind vorig jaar 9 miljoen euro winst ondergebracht in een bedrijf waarvan hij via een stichting bestuurder is. Daarnaast ontvingen hij en zijn compagnons ook nog managementvergoedingen.

Sywert van Lienden blijkt nu 9 miljoen euro aan de mondkapjeshandel over te hebben gehouden. Beeld Guido Benschop/De Beeldunie
Sywert van Lienden blijkt nu 9 miljoen euro aan de mondkapjeshandel over te hebben gehouden.Beeld Guido Benschop/De Beeldunie

Voormalig gemeenteambtenaar Sywert van Lienden, die altijd zei dat hij tijdens de coronacrisis ‘om niet’ mondkapjes veiligstelde voor Nederland, blijkt daarmee fors te hebben verdiend aan de handel in beschermingsmiddelen. Van Lienden weigerde daarover wekenlang duidelijkheid te verschaffen.

Uit gegevens van de Kamer van Koophandel blijkt dat Van Lienden in december 2020 een zogenoemde commanditaire vennootschap heeft opgericht, een bedrijfsvorm die het mogelijk maakt om minimale openheid te bieden over vermogen. Daarin is 9 miljoen gedeponeerd. Zijn twee compagnons hebben ieder ook nog eens minstens 5,7- en 5,4 miljoen euro verdiend.

De drie mannen lieten zich daarnaast ook nog eens managementvergoedingen uitbetalen. In interne mails wordt gesproken over een bedrag van 15 duizend euro per maand. Van Lienden wil daar niet op reageren. Zijn compagnon Camille van Gestel erkent dat ze ook een managementfee kregen, maar wil niet zeggen hoe hoog die was.

De Volkskrant onthulde ruim twee weken geleden dat Van Lienden via een eigen bv’tje, Relief Goods Alliance, een deal sloot om voor 100,8 miljoen euro mondkapjes te leveren aan de overheid. Zo kon hij toch geld verdienen, terwijl hij altijd beweerde zonder winstoogmerk te handelen. Het bedrijfje werd enkele dagen voor het ondertekenen van het contract met de overheid opgericht.

Van Lienden noemde het artikel van de Volkskrant ‘een suggestief stuk vol onjuistheden’. De ex-gemeenteambtenaar weigerde maandag nog commentaar te geven. ‘Never mind’, was zijn enige reactie.

Tegen Follow the Money verklaarde hij maandag dat de winsten van Relief Goods Alliance uiteindelijk hoger uitvielen dan verwacht. Hij zou ‘een maatschappelijke bestemming’ hebben willen geven aan het geld, maar twijfelt daar inmiddels weer over. ‘Of dat volledig waargemaakt kan worden, is deels afhankelijk van de gevolgen van de huidige verwoestende mediastorm voor [mijn] professionele loopbaan.’

‘Gezin beschermen’

Compagnon Van Gestel ontkende twee weken geleden tegen de Volkskrant nog dat hij miljonair was geworden met de mondkapjeshandel. Nu zegt hij dat de vraag hem toen overviel. ‘Ik wilde dat niet zeggen om mijn gezin te beschermen. Het is ongelofelijk zuur dat het nu allemaal zo naar buiten komt.’

Van Lienden beweerde naar buiten toe altijd dat ze hun werk ‘om niet’ deden. Van Gestel zegt nu dat de CDA’er niet namens hem sprak. ‘Ik heb dat nooit gezegd. Sywert sprak namens de stichting, zo keek ik er altijd naar. Een aantal mensen wist ook dat ik een financiële meevaller heb gehad.’

Van Gestel zegt dat er nog een uitgebreide verklaring komt waarin ze ingaan op de gang van zaken. Daarom wil hij nu niet reageren op de vraag of deals met de overheid die ze als stichting wisten binnen te halen door hen vervolgens commercieel zijn gemaakt.

Debat

Naar aanleiding van artikelen in de Volkskrant hebben meerdere partijen vragen gesteld over het toekennen van de megaorder aan Van Lienden. Het ministerie hoopt voor donderdag, als er een Kamerdebat over de coronapandemie op het programma staat, met antwoorden te komen.

Een woordvoerder herhaalt dat voor het ministerie vooropstond dat Van Lienden binnen de gangbare marges mondkapjes kon leveren van goede kwaliteit. Dat hij zich naar de buitenwereld voordeed als een filantroop, maar ondertussen een eigen bedrijfje inschakelde, was daaraan ondergeschikt.

Het ministerie van VWS wist dat Van Lienden en zijn compagnons flinke winst konden maken. De mannen hadden eerder via hun non-profitorganisatie aangeboden om voor 2,20 euro per stuk mondkapjes te leveren, daar was het transport bij inbegrepen. Toen vervolgens de deal via de commerciële bv van Van Lienden werd gesloten, ging de prijs per mondkapje flink omhoog, terwijl het transport voor rekening van de overheid kwam.

Van Lienden genoot veel steun omdat hij telkens de indruk wekte zonder winstoogmerk te opereren. Bedrijven als Coolblue, KLM en Flexport waren bereid mee te denken. Zijn partijgenoot Pieter Omtzigt, die samen met Van Lienden in de CDA-verkiezingscommissie zat, zorgde ervoor dat een aanbieding voor nog een levering van 80 miljoen mondkapjes bij premier Mark Rutte terechtkwam. Uiteindelijk ging de overheid daar niet op in.