Bellen metverslaggever Anneke Stoffelen

Syrische broers Fatah en Aziz Al H. staan terecht: ‘Ze ontkennen alles en hebben overal een verklaring voor’

Na jaren van onderzoek staan vandaag de Syrische broers Fatah en Aziz Al H. in Rotterdam terecht wegens deelname aan een terroristische organisatie in Syrië. De Volkskrant belt met verslaggever Anneke Stoffelen, die samen met Midden-Oosten correspondent Ana van Es uitgebreid onderzoek deed naar het verleden van de broers.

Aziz, de Syriër die herkend werd als IS-strijder in De Balie, kijkt uit over Amsterdam waar hij woont en werkt. Beeld Aurélie Geurts
Aziz, de Syriër die herkend werd als IS-strijder in De Balie, kijkt uit over Amsterdam waar hij woont en werkt.Beeld Aurélie Geurts

Aziz kreeg in 2017 landelijke bekendheid, nadat hij in het Amsterdamse debatcentrum De Balie werd herkend door andere Syriërs. De zaak trok nog meer aandacht toen bleek dat Aziz een relatie had gehad met correspondent Ans Boersma, die als gevolg daarvan Turkije werd uitgezet. Later kwam ook nog het bericht dat Aziz als informant voor de inlichtingendienst zou hebben gewerkt.

Ha Anneke, vandaag begint de rechtszaak tegen de twee Syrische broers, Fatah en Aziz Al H., die worden verdacht van het deelnemen aan de terroristenbeweging Al Nusra. Vind je het spannend?

‘Ja, dit wordt een interessante zaak. Ik ben vooral benieuwd of de broers gaan praten en vragen zullen beantwoorden. Uit voorbereidende rechtszittingen bleek eerder dat ze alles ontkennen en overal een verklaring voor hadden. Maar er zijn behoorlijk wat afgeluisterde gesprekken tussen hen waarin ze praten over hun verleden in Syrië. Dus het is erg interessant hoe ze dat gaan uitleggen in de rechtszaal.’

Even terugblikken: waar gaat deze zaak precies over?

‘De twee mannen kregen als vluchteling asiel in Nederland. Later kwam Nederlandse justitie met de verdenking dat ze in Syrië hebben deelgenomen aan terroristische groeperingen en daarin mogelijk ook een leidende rol hadden.

‘De jongste broer, Aziz Al H., wordt verdacht van het vermoorden van 17 passagiers in een bus, een oorlogsmisdrijf. Aziz is dus de man die in september 2017 opdook in de Balie in Amsterdam, waar hij werd herkend door activisten van Raqqa is Being Slaughtered Silently. Het onderzoek naar hem liep toen al een tijdje, en nu begint de rechtszaak eindelijk.’

Wat hebben Ana van Es en jij ontdekt over het verleden van de broers?

‘Samen hebben we, zowel in Nederland als in Syrië, een aantal mensen gesproken die ons meer konden vertellen over hun verleden. Uit deze verhalen bleek dat de oudste broer in Syrië werkzaam was in een gevangenis van Al Nusra en betrokken zou zijn geweest bij arrestaties en de verdwijning van een aantal mensen.

‘Het interessante was dat Ana onderzoek heeft gedaan in een gebied in Syrië waar de Nederlandse justitie naar eigen zeggen te weinig juridische mogelijkheden heeft om strafrechtelijk onderzoek te doen of getuigen te horen. Terwijl uit gesprekken bleek dat veel van die mensen in Syrië juist graag hun verhaal wilden delen met justitie.

‘Ana was vorige week nog in dat gebied en hoorde van drie sjeiks die toen met naam in ons artikel werden genoemd, dat zij nooit meer iets hebben vernomen van justitie in Nederland.’

Journalist Ans Boersma had ook een link met deze zaak, iets wat begin 2019 voor heel wat commotie zorgde. Staat zij nu ook terecht?

‘Nee. Haar zaak komt in mei voor de rechter. Haar wordt valsheid in geschrifte verweten, omdat ze bij een visumaanvraag voor Aziz bewust foute gegevens zou hebben genoteerd.

‘Boersma werkte als correspondent in Turkije en werd in begin 2019 plotseling gedeporteerd en terug naar Nederland gestuurd, door haar connectie met deze zaak. Zij heeft namelijk een relatie gehad met Aziz.

‘Het Openbaar Ministerie wilde van haar weten hoeveel Aziz haar had verteld over zijn Syrische verleden. Er waren vermoedens dat ze daar meer van wist. Boersma heeft dat altijd ontkend. Ze is in deze zaak dus alleen als getuige gehoord door justitie. ’

En dan is er ook nog dat verhaal over Aziz die werd ingezet als informant voor de AIVD.

‘Ja dat maakt het nog ingewikkelder, want vermoedelijk was hij al in het vizier van justitie in de periode dat hij ook door de AIVD werd ingeschakeld. Blijkbaar kan dat allemaal tegelijkertijd. Sowieso zijn die verschillende gezichten van Aziz intrigerend.

‘Toen hij in 2014 voor het eerst in Nederland aankwam, leek hij op het oog een hele moderne jonge Syriër. Hij had een bijbaan in een café, ging naar muziekfestivals en ging losjes met meisjes om.

‘Pas later bleek dat hij ook een heel ander gezicht had: dat van een diepgelovige radicale moslimjongen. Het is best beangstigend dat hij die kant zo lang in Nederland verborgen wist te houden.’

Meer over