Sydney

Tijdens de Olympische Spelen is Sydney voor even het middelpunt van de wereld. Maar dat is niet genoeg voor de stad, die knokt voor een imago als Hollywoodfiliaal en financieel centrum van de Pacific Rim....

Het kroonjuweel van Sydney, het Olympisch Stadion, ligt klaar tussen groene heuvels. De laatste rimpels in het plaveisel eromheen worden gladgetrokken. Maar lang mogen de straten niet openliggen: Sydneysiders verplaatsen zich graag in looppas. Ze houden van sport en proberen ook op door deweekse dagen in beweging te blijven. 's Ochtends bijvoorbeeld, wanneer ze in een stevige pas door Hyde Park naar hun werk lopen, nadat ze aan een van de talrijke ontbijtbarretjes hun bacon-and-eggs of een haastige kop koffie hebben weggewerkt. De vrouwen dragen vaak sportschoenen onder hun mantelpakjes, de kantoorpumps bij zich in een plastic tasje.

Het echte joggen begint pas tussen de middag. De voetpaden zijn nu voor de joggers die vrolijk kletsend hun vaste rondje lopen: door Hyde Park, waar de jacaranda's af en toe een regen van paarse bloesems laten vallen, naar de glooiende grasvlaktes van The Domain, en dan misschien nog een stukje van de Botanische Tuin, waar hoog in de bomen trossen vliegende honden hangen te slapen totdat ze bij het vallen van de schemering ontwaken om op jacht te gaan.

Voor joggers is overal plaats in Sydney. Aan de kust kronkelt een riant betonnen voetpad kilometers lang over de in zee uitstekende rotspunten van baai naar baai. Een van de mooiste punten langs het pad is de begraafplaats van Waverley, waar de honderden zerken lange schaduwen werpen in de namiddagzon. Het uitzicht over de oceaan en de witte zandstranden van Bondi Beach en Bronte Beach is schitterend.

Hoe sportief de inwoners ook zijn, de Olympische Spelen alleen zijn niet genoeg voor Sydney. De stad wil meer, Sydney wil glamour. Daarom is midden in de stad een Fox-studio ge opend, een ritueel waarvoor in november een hele glitterparade uit Holly wood overkwam. Hugh Grant, Charlie Sheen, Tom Cruise en Nicole Kidman betraden een rode loper. Het Austra lische popidool Kylie Minogue zong Diamonds Are a Girl's Best Friend, verpakt als een superslanke Marilyn Monroe. Rupert Murdoch straalde aan de zijde van zijn piepjonge echtgenote Wendi Deng. De Australische mediamagnaat heeft veel geld gestoken in het filmcomplex. Dat zal zich moeten terugverdienen via de entreekaartjes: een dikke vijftig gulden voor volwassenen, kinderen ruim dertig gulden. Grootste attractie: beleef zelf de ondergang van de Titanic.

Sydney probeert op meer manieren de aandacht op zich te vestigen, en niet alleen voor de duur van de Spelen. 'Westerse landen beginnen Sydney steeds meer te beschouwen als toegangspoort tot Azië. Tegelijkertijd zien veel landen in Azië ons als hun toegangspoort tot het Westen', stelt Judd L. Webber. Namens de deelstaat New South Wales moet hij Sydney promoten als financiële link tussen de oostkust van Azië en de westkust van Amerika.

'Onze tijdszone overbrugt met gemak het sluiten van de Amerikaanse geldmarkten en het opengaan van de Aziatische', licht Webber toe. Hij onderstreept niet alleen het hoge opleidingsniveau, maar ook de voordelen van de multiculturele samenleving waarin Australië zich de afgelopen 25 jaar heeft ontwikkeld. 'Alle culturele voorkeuren zijn hier te vinden: salsamuziek, Chinees eten, zakenlieden die bekend zijn met uw culturele achtergrond.'

De talkshows op de radio doen echter geregeld verslag van uitbarstingen van vreemdelingenhaat. De ochtend dat Webber zijn lovende woorden spreekt, betuigt een radiopresentator zijn bijval aan een beller die klaagt over 'buitenlandse parasieten'. De radioman steekt een tirade af over Aziatische bootvluchtelingen die 'er een cruise van maken'. 'Nou ja, in elke samenleving heb je nu eenmaal domme en geborneerde mensen', relativeert Webber.

Vermoedelijk is Sydney inderdaad het meest multiculturele deel van Australië. De op heuvels gebouwde stad heeft haar vier miljoen inwoners verspreid over tientallen wijken, stadsdelen en voorsteden, elk met een eigen karakter. De Chinezen hebben er een klein maar welvarend Chinatown, de homo's hebben er hun eigen clubs en bars aan Oxford Street (waar ze in het voorjaar hun Mardi Gras parade houden), de dinkies hebben er hun peperdure appartementen in de pas gerenoveerde wijk Darling Harbour. En de aborigines? Natuurlijk zijn er ook aborigines. Maar die wonen wat weggestopt in de armere migrantenwijken, tussen Grieken en Arabieren. In het centrum zie je ze vrijwel niet.

Of het moeten die vier dronken aborigines zijn die luidruchtig water drinken uit een fontein met het bordje 'Do not drink from fountain', en die hiermee het clichébeeld van de onaangepaste, altijd dronken abo overeind houden. Maar dan ben je al in Manly, een stadsdeel op de noordelijke oever. Manly, met zijn langgerekt zandstrand en brede boulevard, met zijn lucht van fish-and-chips en opgewarmde doughnuts. Manly, dat zich slechts door een rijtje palmbomen onderscheidt van de meeste badplaatsen aan de Noordzee. Te midden van de Royal Copenhagen Ice Cream Makers, Charlies Pasta, Urcan Seaside Kebab, Oriental Palace en Manly Liquorland staat het reclamebord van een kerk:

Will be back:

a. Schwarzenegger?

b. Gen. D. MacArthur?

c. Jesus Christ?

Maar het kleurrijkst is de wijk Kings Cross, waar toeristen uit alle delen van de wereld zich mengen met prostituees en travestieten. Een rugzaktoerist rolt er zijn slaapzak uit in een van de romantische negentiende-eeuwse villa's aan Victoria Street. Het kermisachtige interieur van de Bourbon & Beefsteak Bar is kennelijk een overblijfsel uit de tijd dat Amerikaanse gi's hier kwamen afkicken van de oorlog in Vietnam. De rijkelijk met bourbon bevoorrade bar wordt bewaakt door een levensgrote houten indiaan, tussen de zitjes laat Marilyn Monroe haar withouten plissérok opwaaien. Onder de trap is een gele Harley Davidson opgehangen, rijen bruingeworden boeken staan te verstoffen op onbereikbaar hoge planken.

Kings Cross is rijk aan gokhallen, maar gokken kun je overal in Sydney. Wanneer in Melbourne de jaarlijkse paardenrennen worden gehouden, steken ook de Sydneysiders zich in Derby-kledij om in een van de dure restaurants aan de haven een weddenschap af te sluiten bij de tv. Zelfs tussen de boetieks van het Queen Victoria Building zitten dames met uitzinnige hoeden op klapstoeltjes gebiologeerd voor een grote monitor, gokbriefjes in de hand.

Het Queen Victoria Building aan George Street, een van de duurste winkelstraten ter wereld, is eind vorige eeuw gebouwd in de stijl van een Byzantijns paleis - als overdekte groenten- en fruitmarkt. Tegenwoordig is dit wonderbaarlijke bouwwerk een winkelcentrum waar Italiaanse modeontwerpers een filiaal hebben en statusartikelen van de duurste merken worden verkocht. Er hangt een gigantisch uurwerk, waarop ronddraaiende mannetjes de geschiedenis van Australië uitbeelden. Op de eerste verdieping zijn in hoge vitrines enkele regalia van de Britse troon tentoongesteld.

Het honderdjarige winkelcentrum, met twee reusachtige beelden van koningin Victoria naast de ingang, mag zich al tot de oudere gebouwen van Sydney rekenen. Er is weinig terug te vinden dat herinnert aan de dagen, goed tweehonderd jaar geleden, dat de Britten het door het verlies van hun kolonie Amerika ontstane cellentekort oplosten door dieven, huwelijkszwendelaars en deserteurs naar Australië te verbannen. Tot de schaarse monumenten behoren de Hyde Barracks en de St. James Church aan Macquarie Street, ontworpen door de voormalige gevangenisboef Francis Greenway, die van gouverneur Macquarie gratie had gekregen.

Van de oudste wijk van Sydney, The Rocks aan de haven, is zo goed als niets meer over. De meeste gebouwen die daar stonden zijn in 1900 opzettelijk platgebrand om een einde te maken aan de rattenplaag die werd veroorzaakt door de aangemeerde schepen. De oprit van de gigantische Sydney Harbour Bridge snijdt het wijkje dwars doormidden. Pas in de jaren zeventig probeerden sommige bewoners te redden wat er nog aan ouds te redden viel. Een kleine plaquette in een van de steegjes bewijst nu eer aan de actievoerders uit die tijd.

Dat bescheiden eerbewijs is terecht, want waarschijnlijk biedt The Rocks het beeld dat Sydney het liefst van zichzelf ziet: enkele straatjes met charmante oude huisjes en pakhuizen, waarin overwegend trendy eetgelegenheden en stijlvolle kunsthandels zijn gehuisvest. De oudste pub van Sydney staat ook in The Rocks: de Fortune of War uit 1828, waar altijd wel een paar mannen achter een lauw biertje zitten. Disco's zijn few and far between in deze wereldstad, maar pubs zijn er in alle varianten, vaak met live-muziek.

Maar de grootste muziektempel van de stad, het Sydney Opera House, is gewijd aan de klassieke muziek. Het wereldberoemde gebouw dankt zijn faam echter in de eerste plaats aan zijn opzienbarende architectuur. De bollende witte puntdaken concurreren vanaf een landtong in de haven zo fotogeniek met de zeilen van de statig langsvarende zeewaardige jachten, dat de Ope ra is uitgegroeid tot het beeldmerk van Sydney. Hoewel onder anderen de Nederlandse dirigent Edo de Waart, die er kind aan huis is, klaagt over de treurige kwaliteit van de akoestiek, zijn de kaartjes voor de Opera vaak maanden tevoren al uitverkocht. En met hetzelfde gevoel voor gala waarmee de dames van Sydney de Derby-races naspelen, zo steken ze zich voor een avondje uit in het lang, liefst met wat glitter of een randje pailletten. Brandgevaarlijk of niet, de veren boa beleeft hoogtijdagen.

Sydney knokt voor een plek tussen de metropolen van de wereld. Als Olympische stad, als filiaal van Holly wood, als financieel centrum van de Stille Oceaan. De stad werpt zich op als de onmisbare multiculturele link tussen Amerika en Azië.

Meer over