Nieuws

SvPO-scholen onder verscherpt toezicht na hard oordeel inspectie: ‘Zwak onderwijs en belangenverstrengeling’

De Stichting voor Persoonlijk Onderwijs (SvPO) komt onder verscherpt financieel toezicht. Dat meldt onderwijsminister Arie Slob, nadat de inspectie opnieuw een hard oordeel heeft geveld over het schoolbestuur. Op meerdere scholen is het onderwijs ondermaats. Ook maken bestuurders zich schuldig aan belangenverstrengeling.

Bestuurder Misha van Denderen (rechts) van de Stichting voor Persoonlijk Onderwijs tijdens de zitting om publicatie van het inspectierapport te voorkomen. De inspectie constateert dat het onderwijs op meerdere vestigingen onder de maat is. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Bestuurder Misha van Denderen (rechts) van de Stichting voor Persoonlijk Onderwijs tijdens de zitting om publicatie van het inspectierapport te voorkomen. De inspectie constateert dat het onderwijs op meerdere vestigingen onder de maat is.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Op 3 van de 8 scholen schiet de onderwijskwaliteit tekort, valt te lezen in de maandag verschenen rapporten van de Onderwijsinspectie. Het gaat om de scholen in Amsterdam, Hoorn en Utrecht. De inspectie omschrijft alle als ‘zeer zwak’. Voor Utrecht is dit al de tweede keer: in 2019 kreeg de school ook al dit slechtst mogelijke predicaat.

De SvPO is een opvallende nieuwkomer in het Nederlands onderwijs. Door mazen in de wet lukt het oprichter Misha van Denderen om sinds 2010 acht scholen te stichten. Doel: kleine klassen, weinig huiswerk en veel vrijheid voor de docent. Een plan dat aanvankelijk juichend werd ontvangen, maar inmiddels klinkt er kritiek.

Onder meer van de onderwijsinspectie, die in de recente rapporten hard uithaalt naar het SvPO-onderwijs. De drie scholen doen te weinig aan kwaliteitsbewaking, waardoor goede lessen, begeleiding en toetsing niet is gegarandeerd. Toetsuitslagen worden niet altijd geregistreerd en de medezeggenschapsraad (MR) wordt op belangrijke momenten buitenspel gezet, bijvoorbeeld bij de aanstelling van een nieuwe schoolleider. Ook schort het intern aan onafhankelijk toezicht. Onderwijs op andere SvPO-scholen krijgen geen onvoldoende, hoewel ook daar zorgen zijn over de kwaliteit en financieel beheer. Naar de twee jongste scholen (Deventer en Hengelo) is geen diepgravend onderzoek gedaan.

Omdat de SvPO-scholen nieuw zijn, neemt de inspectie geen leerresultaten mee in de beoordeling. In plaats daarvan focust het op voorwaarden voor goed onderwijs, zoals kwaliteitszorg en begeleiding van docenten. En dat is volgens SvPO-bestuursvoorzitter Van Denderen nu juist waar de schoen wringt. ‘De inspectie is van de regels en protocollen, maar wij sturen op resultaten. Die zijn voortreffelijk.’

De inspectie maakt verder melding van belangenverstrengeling en ondoorzichtige geldstromen. Alle SvPO-scholen moeten gebruik maken van digitaal lessysteem dat is ontwikkeld door Van Denderen. Scholen betalen voor het gebruik ervan geld aan de bestuursvoorzitter. Sinds 2018 zou er minstens 1,1 miljoen euro zijn overgemaakt naar de privé-stichting van Van Denderen. Ook noemt de inspectie het onwenselijk dat zijn vrouw is aangesteld als directeur en zijn zoons op de loonlijst staan.

Het valt de inspectie bovendien op dat de acht scholen, die op papier zelfstandig zijn maar in de praktijk door dezelfde bestuurder worden gerund, onderling forse bedragen aan elkaar schenken. Zo maakte de Utrechtse school in 2019 1,6 miljoen euro aan drie andere scholen. Bij deze ingrijpende beslissing werd de MR niet geïnformeerd, melden ingewijden aan de Volkskrant.

Van Denderen heeft op elke casus een verweer. Volgens hem horen ze bij de aanloopfase, waarin een nieuwe school wordt gesticht ‘met tegenwerking van de overheid’. Dat financiële kasstromen door elkaar lopen is ‘rommelig, maar niet onoorbaar’. Het onderwijsconcept heeft hij samen met zijn vrouw ontwikkeld en zijn zoons maken onderdeel uit van een poule waar meerdere studenten in zitten. Wel had de MR vaker betrokken moeten worden bij beslissingen, erkent de bestuursvoorzitter.

Nu de SvPO onder verscherpt financieel toezicht staat, wordt er door de inspectie vaker naar de financiën gekeken. Ook volgt aanvullend onderzoek naar miljoenenuitgaven voor vastgoed. Verder wordt de onderwijskwaliteit voortaan extra in de gaten gehouden. Zonder herstel volgen financiële sancties.

De strijd tussen de Onderwijsinspectie en de SvPO is niet geluwd: op 9 augustus staan beide partijen opnieuw voor de rechter. Dan zal Van Denderen aannemelijk proberen te maken dat de inspectierapporten inhoudelijk niet deugen.

Meer over