Bellen metonze correspondent Kees Broere

Suriname vecht tegen derde coronagolf. ‘Het is nu erop of eronder’

Suriname zit sinds maandag in de zwaarste lockdown sinds de uitbraak. Er is een uitgaansverbod, alle overheidsgebouwen zijn dicht en op slechts drie dagen mogen de hoogst noodzakelijke boodschappen worden gedaan. Nederland stuurt artsen en vaccins. We bellen met correspondent Kees Broere.

Zorgpersoneel vangt een coronapatiënt op in het St. Vincentius Ziekenhuis in Paramaribo.  Beeld ANP
Zorgpersoneel vangt een coronapatiënt op in het St. Vincentius Ziekenhuis in Paramaribo.Beeld ANP

Wat is er toch aan de hand in Suriname? Een van de coördinatoren van de Nederlandse noodhulp spreekt van een ‘soort oorlogssituatie’.

‘De nood is inderdaad heel hoog. Het is nog nooit zo urgent geweest als nu. Terwijl de coronasituatie in Suriname, in vergelijking met andere landen, in het begin nog meeviel. Suriname had het redelijk onder controle. De lockdowns die tot nu toe waren afgekondigd, waren ook alleen van kracht in het weekeinde. De laatste drie weken is het aantal besmettingen echter flink gestegen, tot zo’n driehonderd per dag. Voor Surinaamse begrippen – het land telt zo’n 600 duizend inwoners – is dat heel veel. Op Nederlandse schaal zouden het tienduizend besmettingen zijn. In mei zijn er bijna honderd doden gevallen, ook een fors aantal.

‘De opmars van de Braziliaanse variant van het virus heeft er onder andere voor gezorgd dat de coronasituatie nu zo erg is. Maar ook de poreuze grenzen en de overbelaste gezondheidszorg hebben hieraan bijgedragen. De zorg moest toegeven dat ze het niet meer aan kon: ic’s zaten helemaal vol, verpleegkundigen waren overwerkt. Veel patiënten die normaal zouden worden opgenomen, werden naar huis gestuurd in de hoop dat ze thuis konden isoleren. Maar dat is niet altijd makkelijk in een groot gezin.

‘De handhaving door de politie van de coronamaatregelen was tot nu toe ook niet zo’n sterk punt. Het is nu erop of eronder. De komende weken, tot 18 juni, gaat heel Suriname op slot. Met onder andere Nederlandse medische hulp hoopt president Santokhi, die volgens de oppositie geen leiderschap toonde, het tij nu te keren.’

Hoe is er in Suriname gereageerd op de Nederlandse hulp? Toen Desi Bouterse nog president was, stond Suriname niet te trappelen om hulp uit Nederland.

‘Er was hier en daar wat scepsis. Zo van: wat zit erachter? Of: krijgen we dan afgekeurde vaccins? Nederland gaat vanaf eind juni AstraZeneca-vaccins sturen, er zijn 500 tot 750 duizend vaccins toegezegd. Verder komt er extra medische hulp voor de ziekenhuizen. Er is een tekort aan medische apparatuur, zoals beademingsapparaten, en zuurstof. In de afgelopen dagen is door Frankrijk, via buurland Frans-Guyana, ook extra medische zuurstof geschonken.

‘Tenslotte wordt er Nederlands medisch personeel naar Suriname gestuurd, onder wie verpleegkundigen en twintig artsen. Hierop is heel positief gereageerd. De situatie in de ziekenhuizen is namelijk zo erg geworden, dat de reguliere zorg vrijwel stil is komen te liggen.’

Suriname krijgt weliswaar Nederlandse vaccins, maar hoe groot is de vaccinatiebereidheid onder de bevolking?

‘Niet echt groot. ‘Het besef komt langzaam op gang’, zei een Surinaamse infectioloog. Een bekende NDP’er, de partij van Bouterse, zei dat hij homeopathische middelen gebruikte om zich te beschermen tegen het virus. De scepsis is redelijk groot. Je hoort veel: ‘Ik ben nog aan het nadenken of ik mij zal laten vaccineren’. Er is dus nog een wereld te winnen. Op Curaçao, waar ik woon, waren soortgelijke reacties te horen. Daar is veel tijd en geld gestoken in voorlichting om mensen over de streep te trekken.

‘Suriname heeft, via het internationale Covax-programma dat ontwikkelingslanden moet helpen aan vaccins, coronavaccins besteld. Maar afgelopen week waren er nog maar zo’n vierduizend beschikbaar. Dat is niet genoeg om mensen een tweede prik te garanderen. Het land heeft nu ook interesse getoond in vaccins uit Rusland en China. De Chinese regering laat mogelijk 100 duizend vaccins komen. Als de Nederlandse vaccins geleverd worden, zal het logistiek tot heel wat zorgen kunnen leiden. Hoe ga je bijvoorbeeld de bewoners in het binnenland prikken en hoe snel?’

De strenge lockdown die nu is afgekondigd, heeft ook gevolgen voor het proces tegen Bouterse wegens de Decembermoorden van 1982. Nog meer vertraging dus in deze rechtszaak die al sinds 2007 gaande is.

‘Klopt. Op maandag zou het begin zijn van het requisitoir en pleidooi in de zaak die Bouterse had aangespannen tegen zijn veroordeling in 2019 tot twintig jaar gevangenisstraf. Hij ging toen, zoals dat heet, in ‘verzet’ tegen zijn veroordeling. Bouterse werd bij verstek veroordeeld omdat hij zich niet liet zien op het proces.

‘Maar alle rechtszaken zijn nu voorlopig tot 18 juni opgeschort. Wanneer deze verzetzaak wordt beëindigd, is onduidelijk. Als hij deze zaak verliest, kan hij daarna nog gewoon in hoger beroep gaan. Maar de rechter zou nu kunnen beslissen dat Bouterse, hangende dat beroep, onmiddellijk in hechtenis moet worden genomen. Dat zal tot heel wat spanningen leiden terwijl Suriname het al moeilijk heeft vanwege de pandemie. Bouterse zelf laat deze dagen overigens weinig van zich horen. Ook uit hij in het openbaar amper kritiek op Santokhi, die hem vorig jaar opvolgde, en diens coronabeleid.’

Meer over