Nieuws

Surinaamse auteur Roemer blijft Bouterse steunen: ‘Ik weiger hem moordenaar te noemen’

De Surinaamse auteur Astrid Roemer baart opzien met de lof die zij deze week op Facebook uitsprak voor oud-legerleider en ex-president Desi Bouterse. Roemer schreef dat Suriname Bouterse hard nodig heeft gehad om ‘zelfbewuster’ te worden. ‘Merci man’, zo voegde zij daaraan toe.

Roemer bij de viering van Keti Koti in 2016. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Roemer bij de viering van Keti Koti in 2016.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Eerder al noemde Roemer hem ‘onvergetelijk moedig’. Ze ontvangt in oktober dit jaar de Prijs der Nederlandse Letteren. Zij is de eerste Surinaamse winnaar van deze prestigieuze prijs van 40 duizend euro, in Brussel uit te reiken door de Belgische koning Filip.

Haar lof voor Bouterse, tegen wie twintig jaar cel is geëist wegens zijn betrokkenheid bij de Decembermoorden van 1982, valt niet bij iedereen goed. Donderdag schreef Roemer zelf dat de bekende Surinaams-Nederlandse oud-Journaal-presentator Noraly Beyer vanwege ‘mijn zogenoemde visie op de politiek in Suriname’ heeft afgezegd voor de prijsuitreiking.

Bij de Decembermoorden zijn vijftien vooraanstaande burgers, tegenstanders van het toenmalige door Bouterse geleide militaire bewind, op gruwelijke wijze gemarteld en vermoord. Bij Bouterses veroordeling in eerste aanleg, in 2019, heeft de Krijgsraad de vroegere legerleider als hoofdverdachte aangewezen. Eind deze maand komt de uitspraak in de zogeheten verzetszaak die Bouterse tegen zijn veroordeling bij verstek heeft aangespannen. Daarna kan hij nog in hoger beroep gaan.

Standbeeld

In een toelichting aan de Volkskrant schrijft Roemer hoe zij denkt over de historische betekenis voor Suriname van Desi Bouterse, die zij persoonlijk niet kent. Volgens haar zal hij ooit ‘een standbeeld’ krijgen.

Roemer zegt het verdriet en de woede van de nabestaanden te begrijpen. ‘Ik weiger echter Desi Delano Bouterse moordenaar te noemen.’ Dat heeft volgens de auteur te maken met het feit dat Bouterse zelf elke betrokkenheid bij de moorden ontkent. ‘En er is geen bewijs van het feit dat hij daadwerkelijk een of meerdere moorden heeft gepleegd, noch dat hij zijn manschappen daartoe heeft aangezet.’

Deze opmerkingen van Roemer staan in schril contrast met het zeer uitvoerige en gedetailleerde betoog dat de rechter van de Krijgsraad heeft gehouden bij de veroordeling in 2019. Net als de aanklager tegen Bouterse, die behalve leider van twee staatsgrepen tussen 2010 en 2020 ook de democratisch gekozen president van Suriname is geweest, meende ook de Krijgsraad dat Bouterse fysiek bij het zonder proces vermoorden van zijn tegenstanders betrokken is geweest.

Dekolonisatie

Maar Roemer heeft met haar lof voor Bouterse ook iets anders op het oog. Net zoals in het oeuvre van de Surinaamse auteur, opgegroeid in een Creools middenklassegezin voor de onafhankelijkheid van Nederland in 1975, de thematiek van het maatschappelijke en psychologische ‘dekolonisatieproces’ een centraal gegeven is, zo ziet Roemer ook Bouterse als iemand die het is gelukt ‘ondanks massieve tegenwerking een dekolonisatieproces op gang te krijgen dat helaas mijn geboorteland nog meer heeft verarmd, maar het bewustzijn van onze burgers enorm heeft verrijkt’.

Roemer krijgt ook kritiek op een opmerking die zij vorig jaar tijdens de Surinaamse verkiezingen maakte. Zij schreef op Facebook ‘diepe vrees’ te voelen voor bestuurlijke dominantie door ‘hindoes en moslims’. De winnaar van de verkiezingen was de vroeger vooral op de hindoestaanse gemeenschap gerichte VHP, de partij van de huidige president Chan Santokhi, zelf ook hindoe.

Aan de Volkskrant schrijft Roemer dat Santokhi haar met zijn ‘multi-etnische coalitie’ inmiddels heeft overtuigd ‘dat hij beleid wil ontwikkelen en uitvoeren voor alle etnische en religieuze groepen in Suriname’. Helemaal gerust is zij als ‘westerse en een moderne vrouw’ niet: ‘In bepaalde beroepsgroepen domineren hindoes en moslims en wat dat op den duur betekent, weet ik nog niet.’

Meer over