Superdiplomaat met moderne kijk op de wereld

Jakaya Mrisho Kikwete (55), de nieuwe president van Tanzania, kan Afrika een ander politiek gezicht laten zien. De superdiplomaat heet de man van de echte liberalisering te zijn....

Tijdens zijn laatste toespraak in de verkiezingscampagne brak hij een lans voor gehandicapten. Ook zij zouden onder zijn bewind in Tanzania een eerlijke kans krijgen. Het waren woorden die bijna op hemzelf van toepassing werden: voor hij was uitgesproken, viel hij van het podium.

De paniek, zeker bij zijn vrouw, was groot, maar tijdelijk. Het was niet meer dan oververmoeidheid. Binnenkort zal een frisse Jakaya Mrisho Kikwete worden geïnstalleerd als de nieuwe president van het Oost-Afrikaanse land. Hij is 55 jaar en moet dus zowel fysiek als politiek nog even mee kunnen.

Kikwete is de vierde leider sinds de onafhankelijkheid van Groot-Brittannië. De constante factor tussen hem en zijn voorgangers– vader des vaderlands Julius Nyere, Ali Hassan Mwinyi en Benjamin Mkapa – is hun partij. De Chama cha Mapinduzi, de Revolutiepartij (CCM), heeft nog geen verkiezing verloren.

Veel interessanter echter is de koers die Kikwete naar verwachting gaat varen. Tanzania was jaren het land met een Afrikaans-socialistisch model. Dat leverde een even vreedzame als economisch stagnerende samenleving op. Mkapa was de eerste die het roer voorzichtig omgooide. Kikwete heet de man van de echte liberalisering te zijn.

Tien jaar geleden al, na eerder minister te zijn geweest, deed hij een gooi naar de kandidatuur voor het presidentschap. De CCM benoemde echter Mkapa, die na zijn overwinning Kikwete zijn minister van Buitenlandse Zaken maakte. De ‘superdiplomaat’, zoals Mkapa hem graag noemt, heeft ervaring op vrijwel alle fronten.

De afgelopen jaren heeft Tanzania voor het eerst een sterke economische groei gekend. Het lidmaatschap van het regionale Sadc, waarvoor Kikwete zich sterk heeft gemaakt, heeft daaraan veel bijgedragen. Zuid-Afrika, de sterkste economische motor binnen het Sadc, is in Tanzania een van de belangrijkste investeerders.

Kikwete, zo is de verwachting, bouwt hierop voort. Hij mag dan al dertig jaar een trouw CCM-lid zijn, de vroegere dorpspolitiek van ‘oom Julius’ Nyerere heeft de econoom Kikwete vrijwel geheel achter zich gelaten. Hij staat bekend als een sportieve en gemoedelijke man, met een open en moderne blik op de wereld.

In Tanzania, de republiek die is ontstaan door het samengaan van Tanganyika op het vasteland met de twee eilanden die als Zanzibar bekendstaan, is Kikwete net als zijn voorgangers een man van het vasteland. Op de twee semi-autonome eilanden is hij minder populair.

Een voordeel voor Kikwete is mogelijk echter dat hij, net als bijna elke Zanzibari, een moslim is. De recente verkiezingen op Zanzibar gingen met fraude en geweld gepaard. Het heeft er de roep om onafhankelijkheid weer versterkt. Aan Kikwete de taak om zijn moslimbroeders op de eilanden weer in de pas met de republiek te krijgen.

Daarnaast zullen ook de leiders in de Oost-Afrikaanse landen Uganda en Kenia, die met Tanzania politieke en economische samenwerking zoeken, met belangstelling naar de nieuwe president kijken. Museveni en Kibaki klampen zich steeds meer aan hun machtszetels vast. De ‘jonge’ Jakaya Kikwete kan Afrika de komende vijf jaar een ander politiek gezicht laten zien.

Meer over