Nieuwshoger onderwijs

Studenten laten aanvullende beurs vaak liggen

Te veel studenten die recht hebben op een aanvullende beurs, maken daar geen gebruik van. Dat zegt het ministerie van Onderwijs nadat het Centraal Planbureau nieuwe cijfers bekend heeft gemaakt.

Studerende studenten in het Groninger Forum. Beeld ANP
Studerende studenten in het Groninger Forum.Beeld ANP

De CPB-cijfers tonen dat de aanvullende beurs in 2018 niet werd benut door een kwart (24%) van de rechthebbende eerstejaarsstudenten. Gemiddeld liepen zij daardoor maandelijks 175 euro mis. Onder tweedejaars daalt het aantal licht. Twee vijfde (41%) van deze groep studenten leent wel, gemiddeld 574 euro per maand bij DUO. Dat bedrag moeten ze na de studie terugbetalen. Een aanvullende beurs hoeft alleen afgelost te worden als een student niet afstudeert.

Met de aanvullende beurs wil de overheid studenten met ouders met een lager inkomen financieel ondersteunen. De hoogte verschilt per gezinssituatie, de maximale beurs bedraagt 400 euro per maand. Het ministerie wijst studenten per brief op het bestaan ervan. Minister Ingrid van Engelshoven (Hoger Onderwijs) beseft na het CPB-rapport dat dit niet genoeg is. ‘Dit moet gewoon beter’, reageert zij tegenover de NOS.

Volgens het CPB is onwetendheidheid over de aanvraagprocedure de meest waarschijnlijke oorzaak van het hoge aantal niet-gebruikers. ‘Mogelijk kennen studenten de beurs niet of slecht, denken ze (ten onrechte) dat hun ouders te veel verdienen of zijn ze niet op de hoogte dat het veel uitmaakt of je studerende broers en/of zussen hebt’, schrijft het rapport.

Opvallend leengedrag

De onderzoekers baseren zich op een enquête van ResearchNet onder scholieren, studenten en ouders. Slechts zeven procent gaf daarin aan recht te hebben op een aanvullende beurs, terwijl dat in realiteit dus meer dan drie keer zo hoog ligt. Daarnaast is het leengedrag bij DUO volgens de onderzoekers ‘opvallend’. Het instellen van een lening gebeurt op hetzelfde platform als het aanvragen van een aanvullende beurs. Iedere student wordt gewezen op de aanvullende beurs. En als je daar recht op hebt, is er weinig reden om te lenen. Toch kiezen studenten daar vaak wel voor, een aanwijzing dat ze te weinig op de hoogte zijn van hun rechten.

Het ministerie heeft verschillende plannen om het aantal niet-gebruikers terug te dringen, laat een woordvoerder weten. De laatste jaren waren er experimenten met andere brieven, waaruit ook bleek dat meer studenten de beurs aanvroegen. Die brieven worden nu vaker verstuurd. Ook komt de aanvullende beurs nog prominenter in beeld op de site van DUO.

Daarnaast onderzoekt het ministerie de mogelijkheid om rechthebbende studenten automatisch te kunnen wijzen op de aanvullende beurs. Dat zou wellicht via een koppeling met de Belastingdienst kunnen. ‘Daarvoor moet de wet gewijzigd worden’, zegt de woordvoerder.

Correctie: In een eerdere versie dit bericht werd het rapport per abuis toegeschreven aan het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Hoe lang bestaat het leenstelstel nog?

In Den Haag buitelen de politieke partijen in aanloop naar de verkiezingen over elkaar heen met alternatieven voor het leenstelsel. Groenlinks wil jongeren 10.000 euro geven, het CDA wil de basisbeurs terug en D66 en SGP sluiten er zelfs een stembusakkoord over.

Meer over