Strijder tegen koloniale machten

De Franse advocaat Jacques Vergwordt de raadsman van Saddam Hussein en Tariq Aziz. Zijn strategie ligt vast: de tegenaanval op de westerse landen, de VS voorop, heeft hij nu al geopend....

'Mijn vrees geldt niet het proces, maar de mogelijkheid dat Saddam Hussein nog voor aanvang ervan wordt vergiftigd.' De 78-jarige mae Jacques Verggaf dit weekeinde alvast een eerste schot voor de boeg: zijn verdediging van de Iraakse dictator zal bestaan uit een spijkerharde aanval op de Verenigde Staten en andere westerse bondgenoten die dit proces hebben gewild.

Want zij waren immers in het verleden bevriend met Saddam. De Amerikaanse minister van Defensie Rumsfeld heeft zelf eind jaren tachtig nog wapens aan de toenmalige dictator helpen verkopen, stelt Verg dus die hoort ook in de beklaagdenbank thuis. 'Saddam was bevriend met en bondgenoot van alle westerse staatshoofden', is een van de onaangename waarheden die Vergde rechters zal voorhouden.

Dat Saddam Hussein bij Vergis uitgekomen, kan niet verbazen. De Franse advocaat van Aziatische afkomst is gespecialiseerd in oorlogsmisdadigers en terroristen van de buitencategorie. Het procesvan de Franse justitie tegen de Duitse SS-officier Klaus Barbie in 1987 leverde hem zijn internationale doorbraak op. Terwijl de Duitser op advies van zijn advocaat in de cel bleef, stond Vergin zijn eentje tegenover de aanklagers en een leger van 43 advocaten die civiele, joodse partijen vertegenwoordigden. Ook toen was zijn strategie die van de tegenaanval, waarbij het Vergerom ging tegenover de Duitse oorlogsmisdaden die van Frankrijk te plaatsen het meten met twee maten is een terugkerend thema in zijn pleidooien.

Aangezien de Fransen tijdens de Algerijnse strijd voor de onafhankelijkheid hadden gemarteld en gemoord, kon een gerechtshof met de Franse nationaliteit onmogelijk gerechtigd zijn om wie dan ook wegens oorlogsmisdaden te veroordelen. Het zal niet verbazen dat die redenering Klaus Barbie niet heeft geholpen: de man kreeg levenslang en stierf in gevangenschap.De strategie van de tegenaanval die Vergzo lief is, hangt bij hem nauw samen met zijn afkeer van wat hij 'koloniale machten' noemt. De strijd daartegen loopt als een rode draad door zijn leven. Als jonge rechtenstudent in Parijs maakt hij mee hoe de kolonisator Frankrijk in oorlog raakt met Vietnam. Vergbesluit daarop lid te worden van de Franse communistische partij, 'omdat die als enige het kolonialisme bestrijdt'.

In de jaren vijftig sluit hij zich aan bij een groep van linkse advocaten, die met de Algerijnse onafhankelijkheidsstrijd sympathiseren. Hij trouwt met een Algerijnse vrouw die vanwege bomaanslagen ter dood is veroordeeld, maar wier straf hij in levenslang weet om te zetten en die niet lang daarna zelfs wordt vrijgelaten.

Was destijds Frankrijk de koloniale macht tegen wie verzet geboden was, tegenwoordig dienen de VS volgens Vergte worden bestreden. 'Want deze supermacht stelt de regels vast en wil die aan iedereen opleggen. De VS beschuldigenanderen van oorlogsmisdaden, maar voeren zelf barbaarse oorlogen. Chemische oorlogvoering in Vietnam, waar kinderen nu nog last van ondervinden. (. . .) Het gaat met de zelfde bruutheid gepaard die in de negentiende eeuw tegen Afrikanen en Aborigines werd gebruikt.'

Het proces tegen Saddam wordt dus voor Vergbovenal het proces tegen de VS en hun veronderstelde ongebreidelde machtswellust. De vergelijking met de processen van Neurenberg, toen rechters uit de overwinnende landen van de Tweede Wereldoorlog rechtspraken over Duitse nazikopstukken, gaat in zijn ogen bij Saddam niet op.

'Want de geallieerden waren destijds niet betrokken bij de Duitse oorlogsmisdaden. Maar veel van wat Saddam wordt verweten, vond plaats v1991. Dat was de tijd waarin het Westen Saddam aanmoedigde om Iran aan te vallen. Hoe kreeg hij de benodigde wapens?, vraagt Vergzich retorisch af. Onthullingen van Saddam over die 'waarheden' zouden voor de Amerikanen zo pijnlijk zijn dat zij zullen besluiten Saddam nog vhet proces uit de weg te ruimen, zo vreest de advocaat.

Waar het proces gaat plaatsvinden, is nog niet bekend. Maar een proces in Irak is in zijn ogen weinig geloofwaardig, omdat iedere rechter zorgvuldig door de Amerikanen zal worden geselecteerd. 'Saddam Hussein en Tariq Aziz zijn al lang veroordeeld!', roept Vergnu al uit. Bij die provocatie zal hij het niet laten.

Meer over