Strijd tegen wassend water inspireert politie

OM-topman De Wijkerslooth heeft de woede van de politie op zijn hals gehaald door haar nieuwe strategie te vergelijken met een Koot en Bie-act....

In die sfeer lazen de politiechefs onlangs een column van De Wijkerslooth in een vakblad en prompt kwam de stoom uit hun oren. De OM-baas veegde daarin de vloer aan met de nieuwe politiestrategie Tegenhouden. Hij vergeleek tegenhouden met een actie van de Regelneef, een typetje van Van Kooten en De Bie.

De Wijkerslooth ziet de Regelneef op het strand een streep in het zand trekken. De golven mogen niet over de streep komen. 'Helaas voor de Regelneef wenst de zee zich niet te laten tegenhouden', schrijft hij, 'terwijl het water hem letterlijk over de schoenen loopt, probeert de rood aangelopen Regelneef tevergeefs de zee tot de orde te roepen.'

De OM-topman erkent dat de politie een taak heeft op het gebied van preventie. Hij stelt evenwel dat het strafrecht niet zit te wachten op een nieuwe filosofie voor handhaving, die volgens hem ten koste gaat van de opsporing.

De Groningse korpschef Bernard Welten reageerde afgelopen weekeinde woedend, waarna Kuiper gisteren meldde dat De Wijkerslooth geen gevoel heeft voor het politiewerk.

Het is ook curieus dat de OM-topman zijn bezwaren tegen de strategie van tegenhouden nu pas naar buiten brengt. Al in 2001 besloot de Raad van Hoofdcommissarissen het concept uit te werken. Welten kreeg de opdracht en is inmiddels klaar.

Kern van tegenhouden is dat de criminaliteit wordt afgeremd. Als dat niet lukt, volgt opsporing. Jaarlijks staat bij zo'n 770 duizend aangiften bij voorbaat vast dat opsporingsonderzoek tot niets leidt. Daarom is het handiger om te kijken of die delicten kunnen worden voorkomen.

Hoofdcommissaris Joop van Riessen van de regiopolitie Amsterdam-Amstelland ontwikkelde het concept tegenhouden toen bleek dat Nederland zich ondanks alle inspanningen van de politie handhaaft als centrum van drugshandel. Meer rechercheurs, officieren van justitie en rechters helpen niet, meent hij. De overheid, de burger en het bedrijfsleven moeten er samen voor zorgen dat er minder criminaliteit is. 'Veiligheid kun je organiseren', is zijn motto.

Bij de nieuwe aanpak is het de bedoeling dat criminele activiteiten worden verstoord en dat de crimineel wordt ontmoedigd of de voet wordt dwarsgezet. Volgens de korpschefs is tegenhouden de belangrijkste bijdrage die de politie de samenleving kan bieden.

Buiten de politie heeft tegenhouden nog weinig weerklank gevonden. De hoofdcommissarissen kijken bijvoorbeeld met afgunst naar de milieulobby die het wel voor elkaar kreeg dat er milieu-effectrapportages en milieukeurmerken zijn.

Tegenhouden betekent ook dat op onconventionele manier onveiligheid wordt aangepakt. Zo is de Vreemdelingenwet al ingezet in de strijd tegen straatroof door illegalen en tippelprostitutie. Overheden zouden moeten voorschrijven dat nieuwbouw moet voldoen aan het Politiekeurmerk Veilig Wonen. Diefstalgevoelige producten kunnen van chips worden voorzien om opsporing te vergemakkelijken.

Andere vormen van tegenhouden: winkeliers die onvoldoende maatregelen treffen tegen winkeldiefstal hoeven niet te rekenen op hulp van politie of justitie. En: bij diefstal van waardevolle voorwerpen die onbeheerd in de auto zijn achtergelaten, wordt geen aangifte opgenomen.

De politie heeft bij tegenhouden geen beeld van de Regelneef bij de vloedlijn. In een rapport over de strategie wordt de vergelijking gemaakt met de strijd tegen het water. Dammen, dijken, sloten, vaarten, sluizen, molens en gemalen moeten overstromingen voorkomen. Pas als het water over de dijk slaat, wordt gehoosd. Zo zou ook de criminaliteit op een beheersbaar peil kunnen blijven.

Meer over