Column

Strijd tegen klimaatverandering is geen linkse hobby meer

Wie herinnert zich nog het Groen Rechtse pamflet uit 2008 van VVD-fractievoorzitter Mark Rutte? Premier Rutte in ieder geval niet. Onder zijn bewind zijn alle Haagse prioriteitenlijstjes 'ontgroend'. Nederland bungelt daardoor steevast onderaan in de groene ranglijstjes. Onlangs nog waren we met het missen van de doelstellingen voor zowel energiebesparing als hernieuwbare energie de Europese hekkensluiter. Een gezonde leefomgeving wordt in politiek Den Haag nog altijd gezien als een linkse, wat elitaire hobby. Ook al is gezonde lucht voor eenieder, links of rechts, van levensbelang.

Smeltende gletsjer Beeld thinkstock
Smeltende gletsjerBeeld thinkstock

Ook klimaatverandering gaat ons allemaal aan. Al lijden de armen wel het meest onder het opwarmende klimaat aangezien zij minder middelen hebben om zich aan te passen. Waar Nederland de dijken verhoogt, stroomt in Bangladesh het zeewater de delta binnen. Waar de armen in de schaduw liggen te zweten, bewegen de rijken zich in een wereld van airco. Wordt een land echt onbewoonbaar, dan kan het gefortuneerde deel van de bevolking altijd nog verhuizen. Mits je maar voldoende geld meebrengt, kun je tegenwoordig in verschillende EU-landen een paspoort kopen. Voor rijke vluchtelingen is altijd wel een plekje.

Ook vluchtelingen die kennis, vaardigheden en netwerken meenemen, verrijken het land van aankomst. Niet iedereen profiteert echter in gelijke mate van deze nieuwe medelanders. De instroom van vluchtelingen kan vooral in de onderste regionen van de arbeidsmarkt leiden tot verdringing. Dat een grote groep Nederlanders zich zorgen maakt over de huidige instroom is dan ook begrijpelijk. Het gebrek aan een passend antwoord voor hun zorgen geeft nationalistische politici de wind in de zeilen.

Maar wie de 'nationale identiteit' en het 'eigen volk' wil beschermen, kan zich niet beperken tot de vluchtelingenopvang en de concurrentie op de huizen- en arbeidsmarkt. Dat is namelijk dweilen met een kraan die steeds verder opengaat. Juist nationalistisch geïnspireerde partijen zouden ook de oorzaken moeten adresseren van de conflicten waarvoor mensen vluchten.

Naast de traditionele nationale, etnische en religieuze scheidslijnen waarlangs conflicten uitbarsten, is er de laatste jaren meer aandacht voor klimaatverandering als bron van conflicten. In 2007 benoemde VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon klimaatverandering als belangrijke oorzaak voor de strijd in Darfur. In 2008 waarschuwde een medewerker van de VN voedselveiligheidsorganisatie FAO voor de ontwrichting van Syrië door de ongekende droogte. In de droge jaren die volgden, verruilden 1,3 miljoen boeren het uitgedroogde platteland voor steden als Damascus, Aleppo en Homs. Steden die al vol zaten met Irakese vluchtelingen. In 2011 brak de burgeroorlog uit. De voorzichtige wetenschappelijke conclusie is dat klimaatverandering nooit de enige oorzaak is, maar dat deze wel steeds meer bijdraagt aan de escalatie van conflicten.

Klimaatverandering is geen voorspelling, het is een realiteit. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Kerry wees erop dat de negentien warmste jaren ooit in de laatste twintig jaar vielen. Klimatologen voorspellen dat de neerslag in Syrië de komende decennia met zo'n 20 tot 30 procent kan afnemen. Volgens Kerry zal de huidige Europese migratiecrisis verbleken bij wat droog-te, een stijgende zeespiegel en andere gevolgen van klimaatverandering teweeg zullen brengen. Een stijgende temperatuur kan de explosiefste regio's van de wereld doen ontvlammen. Regio's waarvan wij inmiddels weten hoe dicht ze bij Europa liggen.

Rens van Tilburg Beeld .
Rens van TilburgBeeld .

De strijd tegen klimaatverandering is daarom al lang geen linkse hobby meer. Het Amerikaanse leger noemt klimaatverandering een 'dreigingsmultiplier'. Bedrijven, van Shell tot de Nederlandse Vereniging van Banken, vragen om het beprijzen van de CO2-uitstoot. Daar is ook niets elitairs meer aan, nu landen als China en India serieuze beloften doen de eigen uitstoot terug te dringen.

Groen Nationalistisch is, net als Groen Rechts, vooralsnog helaas non-existent. De enige keer dat het woord klimaat valt in het PVV-verkiezingsprogramma is bij het programmapunt 'Stop de overheidspropaganda', zoals die ingegeven door 'klimaathysterie'. Hiermee bewijst Wilders zijn achterban geen dienst. Met het klimaat zal ook de door hem zo gekoesterde nationale identiteit veranderen. Niet in een verre toekomst, maar nu, en spoedig nog veel meer. Politici die de nationalistische kaart spelen, en daarin staat Wilders zeker niet alleen, kunnen een ambitieus klimaatbeleid daarom niet afdoen als een linkse of elitaire hobby. Het nationalisme zal groen zijn, of niet zijn.

Meer over