Strijd breekt los over opvolging van Blair

Binnen de Britse regeringspartij Labour is een openlijke machtsstrijd uitgebroken over de opvolging van Tony Blair...

Van onze correspondent Peter de Waard

Charles Clarke – voormalig minister van Binnenlandse Zaken en een van de meest vooraanstaande Labour-kopstukken – stelde vrijdag openlijk de leiderschapskwaliteiten van Blairs gedoodverfde opvolger Gordon Brown ter discussie. Hij suggereerde dat voormalig minister van Volksgezondheid Alan Milburn als premier een goed alternatief voor Brown zou zijn. Ook de namen van de ministers John Reid (Binnenlandse Zaken) en Alan Johnson (Onderwijs) worden nu genoemd als mogelijke opvolger van Blair.

Volgens Clarke had Gordon Brown moeten interveniëren in de muiterij binnen Labour waardoor Blair gedwongen is binnen twaalf maanden af te treden. ‘Hij had openlijk afstand moeten nemen van de rebellen. Met één vingerknip had hij de muiterij kunnen beëindigen.’ In een interview met de Londense middagkrant Evening Standard zegt Clarke dat Brown moet bewijzen geschikt te zijn als premier. ‘Een probleem is dat hij zelfvertrouwen mist. Hij is te nerveus.’

Clarke heeft kritiek op de glimlach van Brown na de ontmoeting met Blair afgelopen woensdag. Sindsdien wordt hij de ‘glimlachende moordenaar’ genoemd. ‘Dom, dom, heel dom. De minister is briljant en getalenteerd, maar af en toe toont hij ook een afschuwelijke kant.’ De kritiek van Clarke is opvallend, omdat hij noch tot het kamp van de Blairites noch tot dat van de Brownites wordt gerekend. Ook een ander voormalig minister Frank Field stelde de kwaliteiten van Brown ter discussie. ‘Hij had de bijna-vernietiging van de partij moeten stoppen. Zijn gedrag van de laatste dagen is niet het gedrag van een premier.’ Field zei te hopen dat een tegenkandidaat opstaat voor de minister van Financiën in de strijd voor de opvolging van Blair waarbij hij de namen noemde van de ministers John Reid en Alan Johnson. Graham Stringer – een andere parlementariër – zei dat de Labour-leden hun nieuwe leider moeten kiezen. ‘Het getuigt van gebrek aan respect dat Blair en Brown dit in een onderonsje proberen te doen.’

De situatie voor Brown is nu al uitermate moeilijk. Gordon Brown was begin jaren negentig samen met Blair de instigator van New Labour. Aanvankelijk leek Brown de favoriet als toekomstig Labour-leider, maar na de dood van toenmalig leider John Smith in 1994 schoot plotseling Blair omhoog. Brown trok zich terug uit de opvolgingsstrijd met de belofte dat hij binnen afzienbare termijn Blair zou mogen opvolgen. Maar Brown is na twaalf jaar het wachten beu en wil nu aan het roer staan. Maar inmiddels lijkt hij al flink te zijn beschadigd voordat hij daadwerkelijk een verhuiswagen kan bellen.

Kabinetsleden deden vrijdagmiddag hun uiterste best de vrede binnen de partij te herstellen. Minister Harriet Harman zei dat het tijd wordt dat iedereen binnen Labour zijn mond houdt, omdat ‘anders de deur wagenwijd open wordt gezet voor een Conservatieve regering’. Minister Ruth Kelly riep op tot kalmte. ‘Iedereen heeft recht op zijn eigen mening. Maar de woorden van Clarke zijn niet die van een meerderheid van de partij.’

Meer over