Nieuwsmobiliteitscijfers

Strenge lockdown schrikt minder af: we gaan nog vaak de hort op

Is er al een kentering te zien in het gedrag na de afkondiging van de strenge lockdown van vorige week maandag? Blijven burgers meer thuis en mijden ze de winkelstraten? De vier belangrijkste trends op een rij.

Het centrum van Amsterdam, een dag nadat premier Rutte een nieuwe lockdown aankondigde. Beeld ANP
Het centrum van Amsterdam, een dag nadat premier Rutte een nieuwe lockdown aankondigde.Beeld ANP

1. Werknemers blijven meer thuis, maar niet zoveel als in maart

Werknemers zijn weer iets minder op kantoor en wat vaker thuis door de nieuwe maatregelen. Maar ze werken minder thuis dan in maart en april. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van Google waarin wordt bijgehouden hoeveel mensen er aanwezig zijn op werkplekken en hoeveel mensen thuisblijven. Aangezien de eventuele verandering in besmettingscijfers pas zichtbaar kunnen worden een dag of tien na invoering van de nieuwe maatregelen, geven deze mobiliteitscijfers al een eerste indruk van de effecten van de strenge lockdown.

De sluiting van de basisscholen was onder meer bedoeld als ‘enkelband’ voor de ouders, zodat zij meer thuis zouden blijven. Deze aanpak lijkt een beetje te werken, want het aantal mensen dat thuiswerkt is iets hoger dan na de gedeeltelijke lockdown half oktober. Maar een enorm effect is er niet te zien. In maart, toen iedereen enorm geschrokken was van de corona-uitbraak, bleven veel meer mensen thuis. En ook in de zomervakantie, toen veel Nederlanders gewoon op vakantie waren, was het veel minder druk dan momenteel het geval is. Inmiddels is overigens de kerstvakantie begonnen en zal het thuiswerken naar verwachting nog meer gaan afnemen.

2. Winkelstraat is een stuk leger en (nog) geen verschuiving naar supermarkt

De geruchten over een winkelsluiting veroorzaakten vorige week voor een piek in het winkelbezoek op de maandag, vlak voor de toespraak vanuit het Torentje. Vanaf dinsdag werd het beduidend rustiger in de winkelstraten. Op locaties die door Google zijn aangemerkt als ‘winkels en recreatie’ nam het aantal bezoekers snel af. De supermarkten werden ook niet veel drukker vorige week. Het winkelend publiek ging kennelijk niet massaal op zoek naar ‘niet-essentiële’ producten in de supermarkt. Over de afgelopen dagen zijn nog geen cijfers bekend. Uit berichten over beveiliging bij supermarkten en lange rijen lijkt deze verschuiving van winkelbezoek naar supermarkten toch op gang te zijn gekomen, al kan dit ook de tijdelijke kerstinkopen betreffen.

In maart, toen alle winkels wel open mochten blijven, was het overigens een stuk rustiger in de winkelgebieden dan de laatste dagen. Ook in de supermarkten waren de rijen in de lente kort, daar kwam iedereen ook zo weinig mogelijk. Enkele winkelketens, zoals Ikea, sloten toen ook vrijwillig hun deuren.

3. Op de weg en in het ov blijft het redelijk druk

Na de toespraak van premier Rutte was het vorige week iets rustiger op de weg, maar de maandag daarop gingen de Nederlanders wel weer meer op pad. Zowel met de auto als met het ov zijn er maandag meer reizen gemaakt dan op de dinsdag en de woensdag na de toespraak vanuit het Torentje, zo blijkt uit cijfers van Apple over het gebruik van hun kaarten-app.

Het is wel iets rustiger dan medio oktober toen de ‘gedeeltelijke lockdown’ inging, maar een stuk drukker dan tijdens de eerste lockdown in maart. Half maart halveerde het autogebruik van de ene dag op de andere, en was het aantal ov-reizen maar 20 procent van het gebruikelijke niveau. Het aantal autoverplaatsingen is momenteel een kwart lager dan in januari, een gewone maand voor de uitbraak. En reizigers maken ongeveer twee keer zoveel gebruik van het ov als eind maart.

4. Burgers blijven wel vaker thuis

Blijf thuis is het devies van het kabinet. Of zoals onze zuiderburen zeggen: ‘Blijf in uw kot!’ Dat doet de Nederlander ook weer wat meer sinds de toespraak van premier Rutte vanuit het Torentje. Het regenachtige weer kan hier ook aan hebben bijgedragen, maar vorige week brachten mensen 11 procent meer tijd thuis door dan in een gemiddelde week vlak voor de pandemie. In de maand maart bleven we overigens nog meer thuis, toen burgers gemiddeld 17 procent meer binnenshuis verbleven. In de zomer bleven we 5 procent meer thuis dan normaal. Dat komt onder andere doordat veel vakanties niet doorgingen of korter waren.

Meer over