Stormloop van aanvragers Spaans paspoort in Israël

De Spaanse consulaten in Israël kampen met een stormloop van aanvragers van een Spaans paspoort. Aanleiding is het besluit van de Spaanse regering om alsnog de Spaanse nationaliteit terug te geven aan de nazaten van de Joden die vanaf 1492 uit het Iberische schiereiland werden verbannen.

MADRID - Volgens betrokken Joodse organisaties zou de maatregel van toepassing zijn op ongeveer 3,5 miljoen personen die zich verspreid over de wereld bevinden.

Eind vorige week maakte het kabinet bekend dat het voor de Sefardische Joden - Sefarad betekent Spanje in het Hebreeuws - aanzienlijk simpeler wordt om alsnog de Spaanse nationaliteit te krijgen. Tot nu toe was dat een omslachtige en langdurige procedure, waarbij bovendien andere nationaliteiten opgezegd dienden te worden. Dat laatste komt nu te vervallen.

Wie in het bezit is van een van 5.200 achternamen die op de officiële Sefardische lijst figureren, komt in aanmerking. Daarnaast dient in huiselijke kring het 'ladino' te worden gesproken, het middeleeuwse Spaans dat de bannelingen meenamen bij hun vertrek uit het vroegere vaderland. Een certificaat van een rabbijn en de federatie van Joodse gemeenschappen in Spanje moet voorts de Sefardische afkomst nader bevestigen.

De verbanning van de Joden, samen met de moslims, geldt als een van de zwarte bladzijden uit de Spaanse (vaderlandse) geschiedenis. De maatregel werd officieel afgekondigd door de 'katholieke koningen' Fernando II van Aragón en Isabel I van Castilië na de eenwording van hun koninkrijken die leidde tot de vorming van Spanje. De joden en moslims kregen daarbij de keuze: of ze bekeerden zich tot het katholicisme of ze konden vertrekken.

Wat is bedoeld als een symbolische inlossing van een ereschuld uit het verleden blijkt evenwel op een onverwacht, gretig onthaal in Israël te kunnen rekenen. Nadat de Israëlische kranten afgelopen dagen uitgebreid aandacht aan de zaak besteedden worden de Spaanse consulaten in Tel Aviv en Jeruzalem overspoeld met verzoeken. Een extra EU-paspoort blijkt gewild. 'Plotseling zijn we allemaal Spanjaarden', aldus een commentaar in het dagblad Yedioth Aharonoth. In Spaanse consulaire kring haast men zich te verklaren dat de nationalisatie van Sefardische Joden nog slechts een wetsontwerp betreft dat nog door het parlement geloodst moet worden.

De voorgenomen wetswijziging is wereldwijd van toepassing en dus ook voor de Sefardisch-Joodse afstammelingen in Nederland. Vorige zomer had de Portugese regering al bekendgemaakt dat zij de Portugese nationaliteit terugschonk aan de gevluchte Joden. Veel van hen kwam via Antwerpen in Amsterdam terecht. Hoewel het gebaar op prijs werd gesteld, bleek er in Joods-Nederlandse kring vooralsnog weinig animo voor de aanvraag.

Sefardische en Ashkenazische Joden

In Europa bevonden zich na de 15de eeuw twee afzonderlijke Joodse groepen die hun toevlucht moesten nemen tot diaspora buiten hun oorspronkelijke vaderland. De Sefardische Joden waren afkomstig uit Spanje en Portugal. Zij behoorden tot doorgaans welgestelden families die onder andere in Antwerpen en later Amsterdam neerstreken. Na de Dertigjarige Oorlog (1618-1648) kregen zij gezelschap van de Ashkenazische Joden die vanuit de Duitse gebieden op de vlucht waren geslagen. Beide Joodse groepen kennen hun eigen gemeenschappen, waarbij - zoals in Amsterdam - de eigen afzonderlijke synagogen werden opgericht.

undefined

Meer over