nieuws

Stop met liegen over vaccins, zegt Boris Johnson tegen Brussel

Boris Johnson heeft boos gereageerd op de beschuldiging van de voorzitter van de Europese Raad, Charles Michel, dat Londen vaccins die bedoeld zijn voor andere landen tegenhoudt. Johnson noemde de aantijging ‘totaal onwaar’. Een woordvoerder van de Europese Commissie heeft erkend dat Michel fout zat met zijn aantijging.

Johnson met een AstraZeneca-vaccin. Beeld REUTERS
Johnson met een AstraZeneca-vaccin.Beeld REUTERS

Charles Michel was geschrokken van de reacties op het door de EU gesteunde besluit van Italië om de export van 250.000 AstraZeneca-vaccins aan Australië te blokkeren. Het Europees blok werd ‘vaccin-nationalisme’ verweten, wat in strijd is met de idealen waar de EU voor staat. In een nieuwsbrief aan 20.000 abonnees verdedigde Michel zich met de stelling dat het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten een totaal exportverbod op vaccins hebben.

Haperende vaccinatiestrategie

Vanuit Brussel was dit verwijt, waar geen bewijs voor bestaat, eerder te horen geweest, maar niet zo stellig als in Michels nieuwsbrief. Na Brussel meerdere malen te hebben gezegd dat hier om ‘leugens’ gaat, vroeg Brexitminister Dominic Raab de vice-ambassadeur van de EU, de Ierse Nicole Mannion, om persoonlijk langs te komen voor een discussie. Ondertussen had Michel zijn eerdere aantijging middels een tweet afgezwakt. In het Lagerhuis sprak Johnson schande van de Brusselse verwijten.

De Britten hebben, net als de EU en de VS, restricties om te voorkomen dat vaccins die bedoeld zijn voor binnenlands gebruik niet opeens naar elders geëxporteerd kunnen worden. Maar de Britten hebben, anders dan de EU, voor de rest geen exportbeperkingen. ‘Productielijnen voor vaccins zijn wereldwijd’, beweerde minister van Volksgezondheid Matt Hancock onlangs, ‘het idee dat een deel van de wereld export blokkeert is fout.’ In vergelijking met de rest van Europa produceren de Britten relatief weinig vaccins.

De aanval van Michel komt volgens de Britten voort uit frustratie met de haperende Europese vaccinatiestrategie, die haaks staat op het Britse succes. Eerder dit jaar was een flinke rel tussen Brussel en AstraZeneca uitgebroken. De EU verdenkt het bedrijf ervan dat het de Britten voorrang geeft bij de distributie van het Oxford-vaccin, dat mede met Brits belastinggeld is ontwikkeld. Volgens de Brits-Zweedse farmaceut heeft Londen simpelweg sneller gehandeld bij de bestelling ervan.

Strijd in Ierland

AstraZeneca kampte met productieproblemen waardoor er minder vaccins beschikbaar waren voor de Europese markt, maar ook de levering aan het Verenigd Koninkrijk verliep niet soepel. Woede op de farmaceut bracht Brussel eind januari tot de beslissing om een harde grens tussen Ierland en Noord-Ierland in te stellen om de export van Oxford-vaccins naar het Verenigd Koninkrijk tegen te gaan. Dit was een politieke blunder die meteen werd hersteld.

De rel tussen Londen en Brussel staat niet op zichzelf. Eerder dit jaar was er boosheid in Brussel over het besluit van Boris Johnson om de Europese ambassadeur in Londen geen volwaardige status te geven. Zelf hebben de Britten helemaal geen ambassadeur in Brussel. Tevens is Brussel ziedend over Johnsons beslissing om vanaf 1 april geen controles op dierlijke producten uit te voeren die van Groot-Brittannië naar Noord-Ierland te gaan. Dit gaat in tegen afspraken.

Dat David Frost, de oud-Brexit onderhandelaar die nu verantwoordelijk is voor het gevoelige Noord-Ierland-dossier, opmerkte dat Brussel op moet houden met ‘pruilen en huilen’, is evenmin goed gevallen op de Europese burelen. Volgens Frost weigert de EU nog steeds om het Verenigd Koninkrijk als een soevereine buurman te beschouwen. Hij sprak de wens uit dat er een vriendelijke, constructieve relatie komt tussen de buren. Vooralsnog komt die wens niet uit.

Meer over