Stil

EÉN MINUUT stilte, vroeg Tour-speaker Daniel Mangeas zaterdagochtend voor de start van de zevende etappe. Dit zou een historische minuut worden: de eerste in 25 jaar Tour die hijzelf zwijgend ging doorbrengen....

Marcel van Lieshout

Alleen al het verzoek om een minuut stilte was memorabel. Het was mij onbekend dat Mangeas - 'Voici Mikael Bookèrrr, leaderrr de l'équipe Rrrabobank, l'ancien champion Hollandais, vainqueurrr du Flêche Brrrabançonne, le numerrro cinq en 1998, habitant d'Essen, Belgique, 63 kilogrrrammes' - eenmaal achter de microfoon ook een gedragen toon kon aanslaan.

Het verzoek aan de massa, 182 renners en de hun wekenlang nareizenden, werd niet alom gerespecteerd. In een voetbalstadion kun je een mooie stille minuut hebben, bij wielrennen alleen overdekt.

Vooraan in het peloton werd massaal gezwegen. Mede omdat Tourdirecteur Jean-Marie Leblanc en burgemeester Fabienne Keller het goede voorbeeld gaven. Achteraan was de respons minder. Jeroen Blijlevens ging weliswaar in de houding naast zijn fiets staan - quatorze juillet, misschien verwachtte hij dat Chirac langskwam - maar Erik Dekker praatte vrolijk voort.

Dat viel Dekker niet kwalijk te nemen. Dekker gaf gewoon keurig antwoord. Aan een vertegenwoordiger van een beroepsgroep die maar bleef doorlullen tijdens de bedoelde minuut stilte. Het enige lid van die beroepsgroep dat wél zweeg was ik.

Bij hoge uitzondering, moet ik bekennen, want de Tour is altijd druk, druk, druk en mijn mondje en tikvingertjes staan zelden stil. Deelnemers en vaste volgers van de Tour hadden vorige week allemaal een communiqué gekregen met het verzoek tot een minuut stilte en de reden daartoe. In Frankrijk kun je maar beter naar autoriteiten luisteren, is mijn ervaring.

Heerlijke minuut, die nep-stilte. Eindelijk eens tijd voor reflectie. Eindelijk eens aan iets anders denken. U kunt mij alles vragen over de Tour, van de leeftijd van Bart Leysen via het gewicht van Haimar Zubeldia tot de Totale Palmarrres van Laurrrent Jalaberrrt! (...excuus), maar van écht belangrijk nieuws ben ik in juli altijd drie weken afgesloten. Druk, druk, druk.

Tijdens die heerlijke minuut dacht ik aan mijn vrouw, mijn 30 december jongstleden overleden moeder, mijn nichtje Lisa van vier die ik nog een brief moet schrijven, aan de speech van Chirac, aan Wim Kok, aan het North Sea Jazz-festival én aan de reden voor de minuut stilte.

De nationale feestdag heb ik heel vaak in Frankrijk doorgebracht maar nog nooit in een sfeer als die van Straatsburg. Hier was het zaterdag nergens feest. Toen die lawaaimakers van de Tour eenmaal waren vertrokken drukte iemand in Straatsburg op de mute-knop. Totale stilte vanwege de ramp van acht dagen eerder.

Twaalf doden en tientallen zwaargewonden vielen er vrijdag 6 juli in Straatsburgs parc de Pourtalès. Een openlucht-muziekfestijn werd getroffen door een wervelwind. Immense bomen vielen als heipalen op het publiek. Justitie onderzoekt of de gemeente kan worden aangeklaagd: het muziekfestijn had verboden moeten worden nadat de weerdienst ernstige waarschuwingen had verspreid.

Zaterdag op de rampplek geweest. Een geknakte plataan had een krater achtergelaten die mij deed denken aan foto's van Dresden WO II. Roodwitte afzetlinten, verwrongen staal, zielig bungelende feestverlichting aan takken die het hadden overleefd. Amsterdamse Bos gehalveerd. Eén boeket van verse bloemen op kerkhof van rottend hout.

Morgen trekken we eindelijk de Alpen binnen! Die heerlijke Alpen, Historrrisch Strrrijdtoneel van Herrroiek en Drrrama!!

Uit Libération van zaterdag: 'Quatre morts dans les Alpes'. Plus die twee van vorige week, zes van begin juni, acht van april en dertien in februari. Daar wordt een mens een minuut stil van.

Meer over