Stijging van topinkomens 'schockerend'

De forse stijging van de topsalarissen zal de sfeer rond de CAO-onderhandelingen schaden. Dit verwacht de 'verbijsterde' en 'geschockeerde' vakbeweging na lezing van de uitkomsten van het traditionele Volkskrant-onderzoek naar de topsalarissen....

'Het is van de gekke om werknemers op te roepen tot loonmatiging en zelf de eigen beloning onbeschaamd te blijven opvoeren', meent voorzitter Doekle Terpstra van vakcentrale CNV.

De werkgevers zijn niet onder de indruk. 'De discussie over de beloning van bestuurders van ondernemingen moet nu ophouden', vindt Jong Management, een aan de werkgeversorganisatie VNO-NCW gelieerde vereniging van ondernemers, directeuren en managers. De verwachte stijging van topsalarissen over 2002 van 'nog geen 4 procent' weerspiegelt 'het verband tussen inkomensstijging en de prestaties van ondernemingen', stelt Jong Management.

VNO-NCW schaart zich hierachter. Woordvoerder Roelf van der Kooy verwijst naar eigen, recent onderzoek waaruit moet blijken dat de gemiddelde stijging van vast inkomen plus bonussen aan de top in 2002 zal uitkomen op 3,5 à 4 procent. Bovendien, zegt van der Kooy, is het oneigenlijk om de stijging van de topinkomens van 8,5 procent over 2001 te vergelijken met de CAO-loonstijging van 4 procent voor 'gewone' werknemers in dezelfde periode. 'Inclusief incidentele beloningen en flexibele bonussen zijn de lonen aan de onderkant met gemiddeld 6 procent gestegen. De kloof is kleiner dan gesuggereerd.' Hij wijst erop dat de salarissen over 2001 mede bepaald zijn door het uitstekende jaar 2000. Liever kijkt VNO vooruit, in plaats van naar 'achterhaalde' cijfers over 2001.

Niettemin stelt FNV-woordvoerster Els Tieman dat 'de werkgevers bij ons aan het verkeerde adres zijn met oproepen tot loonmatiging'. Met name de situatie bij KPN vervult Tieman met ongeloof. 'Dit is een bedrijf dat bijna failliet ging, en waar de werknemers nul procent salarisverhoging hebben gekregen. Als ik dan lees dat de top zichzelf met een salarissprong van 48 procent heeft beloond, geloof ik mijn ogen niet.'

Enkele jaren spraken de vakbeweging en VNO-NCW af dat de top zich zou commiteren aan eenzelfde salarisstijging als de basis. Momenteel onderzoekt FNV in hoeverre het management van de twintig bedrijven die vertegenwoordigd zijn in het bestuur van VNO-NCW zich hieraan houdt. De resultaten zijn nog niet bekend. 'Maar ik ben er niet gerust op', zegt Tieman.

Al stegen de topinkomen minder hard dan in de jaren van 'het grote graaien', toch 'blijven we ageren', zegt CNV-voorman Terpstra. 'En wel tegen het feit dat werkgevers via raden van commissarissen de regie voeren over hun salarissen, zonder rekening te houden met de samenleving.' FNV-voorzitter Lodewijk de Waal handhaaft zijn pleidooi voor een 'kleptocratentax', een hoge belasting voor veelverdieners.

Jong Management is ondertussen 'allerminst geporteerd van het beeld van hebzucht dat internationaal opererende topondernemers is opgespeld'. Het waren jaren van goede resultaten, zegt voorzitter Tjark de Lange. Bovendien gaat het om grote ondernemingen die hun omzet in het buitenland behalen. Bij 'polderondernemingen' - lokale bedrijven - zijn de inkomen van de bestuurders de afgelopen drie jaar met 6 à 7 procent gestegen, zegt De Lange.

Meer over