Stevig geweld en een goede moraal

James Monroe kijkt in zijn éénkamerflat – tweepersoonsbed, goedkope ladenkast, twee stoelen, tv-toestel op een stelling, cd-speler op een verrijdbaar karretje van gevlochten ijzerdraad – naar een aflevering van Crime Scene Investigations, en vindt het allemaal totaal ongeloofwaardig....

De schepper van James Monroe, de Amerikaanse auteur George Pelecanos, schrijft ook mee aan televisieseries, zoals The Wire, zonder ironie menigmaal de beste televisieserie aller tijden genoemd. Realisme is de belangrijkste voorwaarde voor verhaal en uitwerking en: ‘Het moet je missie zijn om de waarheid te vertellen’, zowel in boeken als in televisiefilms. Zijn laatste boek, The Turnaround, in de Nederlandse vertaling Geen weg terug, is meer dan ooit een voorbeeld van de realiteit weerspiegelen en uitspitten in fictie. De werkelijkheid van, zoals Pelecanos het zelf omschrijft, ‘de minder kansrijken die het naast de meer geslaagden uit de meeste Amerikaanse fictie ook waard zijn om beschreven te worden’. Zijn personages moeten, net als James Monroe, vaak door omstandigheden knokken voor hun leven, maken vreselijke vergissingen, blijven het geweld in zich meedragen, maar kunnen zich ook ontwikkelen tot mensen die kleine of grote overwinningen op het kwaad behalen.

Geen weg terug voert naar een gebeurtenis in 1972, waarbij zes tienerjongens in een paar ellendige momenten hun leven en toekomst zien wegzakken in een prut van geweld en gevolg, die zich aan hun vasthecht om nooit meer los te laten. Washington DC, woonplaats van Pelecanos, biedt als setting van zijn boeken, meer dan genoeg keiharde verhalen over criminaliteit, racisme, armoede, drugs en moord. Hij weet haarscherp een tijdsbeeld te presenteren, via zijn karakters, in wier levens de lezer wordt binnengetrokken; door ingrijpende gebeurtenissen, maar ook door muziek, sport, auto’s, eten en films.

Een zwart gezin, een Grieks gezin, waar leven ze, wat eten ze, waar kijken en luisteren ze naar – ‘hij houdt meer van platen, die klinken beter dan cassettes, er zitten geen cyclische overschakelingen tussen de nummers’ –, de kleinste details worden ingezet om de karakters en omstandigheden dichterbij te brengen. Alles wordt toegelicht, ook de achtergrond van de slechterik, die het fatale ‘incident’ uit 1972, waarbij een dode en een gewonde vielen, vijfendertig jaar later weer tot leven schopt. Een paar stevige geweldscènes. Een goede moraal, die geprezen wordt. Enige sociaal bewogen uitspraken. ‘De mensen in dit land zijn momenteel zo verdeeld. Ze hebben goede mensen zoals jij nodig, die hun vertellen dat we één moeten zijn. Dat we de kloof weer moeten dichten.’ Zegt een fysiotherapeut tegen een gehandicapte soldaat die in Irak gevochten heeft. Pelecanos heeft nog veel meningen te ventileren, en verhalen te vertellen, en dat kan hij, maar daarmee schrijft hij niet per se thrillers (meer).Ineke van den Bergen

Meer over