Stevig eten na een dag op de steiger

De Poolse supermarkten van Sklep Halinka zijn er niet alleen voor pierogi, bier en brood, eigenares Sandra van Zalingen helpt de Polen die hier tijdelijk zijn ook wegwijs te worden in Nederland.

Nee, Pools bier is het dus niet, zoals Nederlanders vaak denken. Het brood is het populairste artikel van supermarkt Sklep Halinka. Zuurdesembrood, naar Pools recept, zoals het thuis ook smaakt. Elke ochtend vers, in samenwerking met de buurman in het winkelcentrum in Vlaardingen-West, bakker Jac. Herweijer. De zoete broodjes, ook heel populair, komen van een bakkerij in Den Haag, en gaan ook naar de drie andere supermarkten van Sklep Halinka, in Boskoop, Hillegom en Haarlem.

Verder lopen - naast de traditionele worsten - de Poolse cola (smaakt iets anders) en de kant-en-klaarmaaltijden goed; Poolse gerechten zoals pierogi (aardappeldeeg met verschillende vullingen zoals zuurkool met paddestoelen) en bigos: zuurkool met jonge kool en veel vlees en worst erin. Stevig eten, dat goed smaakt na een dag op de steiger, in de kas of op het land. 'Want dat is zwaar', zegt Sandra van Zalingen.

De 32-jarige Poolse eigenares van Sklep Halinka kan het weten, want ze kwam tien jaar geleden naar Nederland om tomaten te plukken. Ze moest wel, om haar studie bedrijfskunde te betalen. Banen in Polen waren er niet. Ze is van 1981, toen er relatief veel kinderen werden geboren. De concurrentie om werk was groot, het aanbod gering. Van Zalingen werkte hier via een uitzendbureau in Schiedam, waarvoor ze na een tijdje ook hand-en-spandiensten ging verrichten. Als een van de weinige Poolse uitzendkrachten van toen sprak ze ook Engels, en later Nederlands. Ze kon dus dingen vragen en uitleggen.

'We woonden met veel Poolse mensen in een flat in Vlaardingen. Het ging als een lopend vuurtje door de flat: Sandra weet hoe het zit! Het zit niet in de Poolse, communistische cultuur om vragen te stellen, los van de taalproblemen. Je doet gewoon wat de baas zegt. Daarom zijn Poolse werknemers ook zo populair: ze werken hard en stellen bijna geen vragen. Ik ben nogal open en praat makkelijk. Ik vroeg dus gewoon naar het loonstrookje. Daardoor werd ik een vraagbaak voor de anderen, een soort sociaal werkster.'

Eigenlijk is dat niet veranderd, zegt ze. 'Poolse klanten hebben vaak ook nog wat vragen, als ze bij mij afrekenen. Ik heb ook meegeholpen om brochures in het Pools van de gemeente Vlaardingen uit te delen, met simpele, praktische informatie. Want Nederlanders kunnen wel klagen dat Polen in de buurt het vuilnis verkeerd buiten zetten, maar hoe moeten die mensen dat weten, als ze hier tijdelijk zijn en de taal niet spreken?'

Van Zalingen ging later voor het Schiedamse uitzendbureau als bemiddelaar naar Polen, om arbeidskrachten te werven. Maar dat werkte niet. De concurrentie van onder meer het grote, gespecialiseerde uitzendbureau Otto was moordend. Heen en weer pendelen naar Polen om de studie af te maken, ging ook niet meer. In Nederland had Sandra inmiddels haar man ontmoet. Hij werd enthousiast over Polen en Poolse producten en kwam met het plan een winkeltje te beginnen. In 2008, aan de vooravond van de kredietcrisis, was het zover, aan de Rotterdamsedijk in Schiedam.

Maar een supermarkt beginnen is niet eenvoudig. Laat staan een Poolse. 'De buurt reageert eerst altijd wantrouwend: wordt dat geen hangplek en zo. Dat is ook wel begrijpelijk. Ik heb hier bij de politie nog Polen geholpen. Ze hadden vanaf het balkon met blikken bier naar agenten gegooid. Dat doe je thuis toch ook niet, zei ik. Maar ja, ze zijn niet thuis. Ze zijn hier weg bij papa en mama. Dat gedrag kan natuurlijk niet, maar het beeld dat wordt geschetst van Polen, vind ik niet altijd terecht. Kijk naar Nederlandse jongeren op vakantie in Zuid-Europa. Dan zeg je toch ook niet dat Nederlanders altijd dronken zijn en zich onbeschoft gedragen?'

Als beginnend ondernemer de buurt overtuigen van de goede bedoelingen is één, potentiële Poolse leveranciers een ander. 'Waarom zouden ze spullen gaan leveren aan iemand die ze niet kennen met een winkeltje in Nederland? Helemaal omdat ze btw-plichtig worden en dan bezoek krijgen van de Poolse belastingdienst. En die is heel anders dan de Nederlandse.

Er zijn ook gevallen bekend van Poolse groothandels die spullen hebben geleverd die nooit zijn betaald. Dus is het logisch dat ze argwanend zijn. Andersom kan het zijn dat je geen of slechte spullen krijgt, over de datum. Dat is ons ook gebeurd, maar nu hebben we gelukkig een heel goede leverancier.'

De financiering voor de eerste winkel kwam van het spaargeld - de verbouwing van het huis lag stil. 'Best eng', zegt Van Zalingen. Wel kwam het van pas dat haar man financieel adviseur is. Hij heeft niet alleen een goede baan, voor het geval het mis mocht gaan, maar is ook de boekhouder van Sklep Halinka - dat scheelt in de kosten. Sklep betekent winkel, Halinka verwijst naar de Poolse vrouw die Sandra opving toen ze tien jaar geleden naar Nederland kwam om tomaten te plukken. 'Een geweldige vrouw, echt Pools, warm en gastvrij, die lekker voor ons kookte. Het is dus een eerbetoon aan haar. En ook wel een beetje marketing. Halinka roept in het Pools warme en lieve associaties op.'

Nadat het winkeltje in Schiedam een succes bleek, volgde een tweede (Vlaardingen) en derde (Boskoop) vestiging. Daarna volgde een winkel in Hillegom, een bewuste keuze vanwege de Poolse arbeidskrachten in de bollenstreek. 'Als het groter wordt, moet je serieus naar dat soort dingen gaan kijken.' Haarlem was min of meer toevallig, omdat er een pand beschikbaar kwam. 'Dat is weer een wat ander publiek. Iedereen denkt bij Polen aan de bouw en de kassen, maar er zijn natuurlijk ook Polen die hier al langer wonen, en die tolk zijn, of in de ict werken.'

Inmiddels is de bakermat in Schiedam met pijn in het hart gesloten, omdat de vestiging even verderop in Vlaardingen vernieuwd is. De lichte zaak - formaat: een flinke campingwinkel - heeft een uitgebreid en verbeterd assortiment, met onder meer nieuwe sauzen van Winiary - de Poolse variant van Maggi die anders smaakt dan de Nederlandse, en veel meer soorten heeft.

Zijn er plannen voor een volgende vestiging, nu er inmiddels naar schatting 300 duizend Polen in Nederland zijn? Nee, zegt Sandra van Zalingen, althans niet van baksteen. De winkel in Vlaardingen is vorig jaar overvallen, een ingrijpende gebeurtenis, die het inzicht bracht dat dingen als overvaltrainingen voor het personeel ook bij het runnen van een supermarktketen horen. De groei wordt dus, als moment van bezinning, even op een laag pitje gezet. 'Ook omdat er niet eeuwig Polen naar Nederland zullen komen. Op een gegeven moment komen er nieuwe, nog goedkopere groepen, zo is dat altijd gegaan. Misschien heel snel al, met de Roemenen en Bulgaren. Wij hebben sinds kort in elk geval ook wat Letse producten. Maar op internet willen we wel meer gaan doen. Daar zijn veel mogelijkheden als je goede Poolse producten kunt leveren voor een goede prijs.'

PROFIEL

Bedrijf

Sklep Halinka

Waar

Vlaardingen, Boskoop, Hillegom, Haarlem

Sinds

2008

Aantal werknemers

12

Jaaromzet

geen opgave

undefined

Meer over