Sterrenkijker

In het dankwoord dat hij woensdag in Amsterdam uitsprak ten paleize, citeerde Erasmusprijswinnaar Alan Davidson – gelauwerd wegens onder meer 'uitzonderlijke boeken over vis' – uit de Colloquia (1518) van de grote humanist naar wie de prijs is vernoemd....

Davidson prees de retoriek van de slager, die de tegenpartij voor rotte vis uitmaakt: 'Aangezien sommige soorten voedsel de geest bederven, bederf je de geest zelf. Kijk maar eens naar die viseters: zien die er niet uit als vis: bleek, stinkend, dom en stom?' Een extreem standpunt, maar Davidson gaf meteen ook de context aan: Erasmus' verzet tegen het vasten, de vele dagen waarop katholieken geacht werden zich tot vis te beperken.

Na Davidsons fenomenale Noord-Atlantisch viskookboek, dat twee jaar geleden uitkwam, is nu ook het werk waarmee de diplomaat zijn schrijversloopbaan aanving, in het Nederlands verkrijgbaar. Henja en Jos Schneider vertaalden Mediterranean Seafood (1972) voor uitgeverij Pereboom. Het Mediterraan Visboek (A 49,95) heeft dezelfde aangename trekken als het zusterdeel, dezelfde lay-out en indeling, en ook de mediterrane exemplaren zwemmen getekend voorbij. Sommige soorten trekken zich weinig aan van Davidsons indeling in noordelijke en zuidelijker wateren en komen vanwege hun ruime leefgebied in beide delen voor.

Ook in dit met welgekozen citaten gelardeerde naslagwerk annex kookboek dragen de minder bekende soorten vaak de meest poëtische namen. Bij Sicilië komt de gitaarrog voor ('Niet zo lekker als de zee-engel, maar wel net zo lekker als de beste roggen'). De sterrenkijker 'heeft zijn ogen voortdurend naar de hemel gericht en is zo geconstrueerd dat hij de maximale ruimte overziet om aan eten te komen'. In Turkije verwijdert men de twee witte balletjes, otolieten, uit de kop van de zeeraaf of zwarte ombervis; ze worden gebruikt als kwakzalversmiddeltje tegen problemen met de urinewegen.

Zwaardvis met tomaten, Turks recept voor zes personen. Was 1 kilo moten zwaardvis, dep ze droog. Pel 4 grote tomaten, verwijder de pitjes, hak ze fijn. Bak de tomaat met 2 theelepels zout in olijfolie, roer geregeld. Schep de helft in een ovenschaal, smeer de saus uit, leg de vis erop en bedek de moten met de andere helft van de saus. Voeg 5 eetlepels water (of visbouillon) toe. Onafgedekt gaar laten worden in de oven (180 graden, minuut of 30, afhankelijk van de dikte van de moten).

Meer over