Stefanova foutloos in knock-out race

Iedereen heeft recht op verkeerde vrienden maar FIDE-president Kirsan Iljoemzjinov heeft er wel erg veel en, erger nog, hij valt ons voortdurend met hen lastig....

Gert Ligterink

Het is nog niet alles. Het deze week afgesloten WK voor vrouwen was oorspronkelijk toegewezen aan de Georgische stad Batoemi, waar Aslan Abasjidze, een andere vriend van Iljoemzjinov, tot voor kort de baas was. Batoemi is de hoofdstad van de provincie Adzjaridie lang in handen was van rivaliserende criminele bendes en pas onlangs weer onder controle kwam van de centrale regering.

Nadat opperroverhoofdman Abasjidze naar Rusland was gevlucht, stelde de Georgische president Saakasjvili voor het WK in de hoofdstad Tbilisi te houden, maar daar wilde Iljoemzjinov niet van weten. Hij nodigde de deelnemers uit in zijn woonplaats Elista, waar zij zouden strijden om de wereldtitel en een prijzenfonds van 700 duizend dollar dat hij 'Aslan Abasjidzes Geschenk aan de Schaakwereld' noemde. Kennelijk had de hoofdman kort voor zijn overhaaste vertrek uit Adzjariog de tijd gevonden om ten behoeve van de schaaksters de provinciekas te plunderen.

De Georgische deelneemsters, in het verleden altijd de sterksten van de wereld, hebben het in Elista niet gemakkelijk gehad. Twee van hen, Ana Matnadze en Lela Javakisjvili, schrijven in een open brief dat ze gei¿ntimideerd zijn en wijzen FIDE-bestuurslid Zurab Azmaiparasjvili, een vertrouweling van Abasjidze, aan als de schuldige. Het moet helaas niet onmogelijk worden geacht dat hun klacht terecht is, maar op steun van de andere FIDE-bestuurders hoeven ze niet te rekenen.

Het toernooi in Elista werd gewonnen door de Bulgaarse Antoaneta Stefanova die de knock-out race foutloos doorstond en in de finale met 21/2-1/2 afrekende met de Russische Ekaterina Kovalevskaja. Misschien zou de finale spannender zijn geweest als Stefanova tegen de Indiase Humpy Koneru had gespeeld. Vreselijk was het hoe Koneru in de halve finale haar kansen verprutste:

Kovalevskaja -Koneru Eerste halve finalepartij 1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 e7-e6 3. c2-c4 a7-a6 4. Pb1-c3 d7-d6 5. d2-d4 c5xd4 6. Pf3xd4 Pg8-f6 7. Lf1-e2 Lf8-e7 8. 0-0 0-0 9. Lc1-e3 Dd8-c7 10. f2-f3 Pb8-d7 11. Dd1-d2 Tf8-e8 12. Tf1-c1 b7-b6 13. a2a4De juiste strategie. Wit gaat de DIAGRAM 1 damevleugel aanpakken en zwart moet zien dat ze aan de andere kant van het bord tegenspel vindt.

13 ... h7-h5 14. a4-a5 b6xa5 15. Pd4-b3 h5-h4 16. Pb3xa5 h4-h3 17. g2-g3 Pd7-e5 18. Pc3-a4 Lc8-d7 19. Pa4-b6 Ta8-b8 20. Pb6xd7 Dc7xd7 21. Ta1-a2 Te8-d8 22. b2-b4 Recht op het doel af maar het was verstandiger 22. Ld4 in te lassen.

22 ... d6-d5!

Op het juiste moment.

23. e4xd5 Le7xb4 24. Dd2-d4 Dd7-c7

Zie diagram 1

25. Pa5-b3 Een kritiek moment. Sterk lijkt 25. f4 maar zwart blijft op de been met 25 ... Lxa5 26. fxe5 Lb6 27. c5 Txd5 28. cxb6 Dxc1+ 29. Lxc1 Txd4 30. exf6 Txb6.

25 ... Pe5-c6 26. Dd4-d3 Lb4e7!

Wit is de controle over de gebeurtenissen geheel kwijt. Er dreigt kwaliteitsverlies door 27 ... Pb4 en pionverlies door 27 ... exd5. Intussen staat de lastige pion op h3 nog steeds op het bord.

27. Dd3-d1 e6xd5 28. c4-c5 d5-d4 29. Le3-f4 Pc6-e5 30. Ta2-d2 Een matige verdediging. Meer DIAGRAM 2 hoop op overleving biedt 30. c6 d3 31. Lf1.

30 ... Pf6-h5! 31. Pb3xd4 Ph5xf4 32. g3xf4 Pe5-g6 Nu is wits koningsvleugel onherstelbaar verzwakt. Koneru speelt de volgende fase bijzonder sterk.

33. Pd4-f5 Le7xc5+ 34. Kg1-f1 Dc7-b6 35. Td2xd8+ Tb8xd8 36. Dd1-c2 Lc5-f8 37. Le2-c4 Pg6xf4 38. Dc2-b3 Db6-g6 39. Pf5-g3 Td8-d2 40. Db3-e3

Zie diagram 2

40 ... Td2xh2?

Onvoorstelbaar. Na 40 ... Dd6 41. Pe4 Td1+ 42. Txd1 Dxd1+ 43. Kg3 Ph5 is het afgelopen maar in plaats daarvan geeft ze een stuk weg.

41. De3xf4 Th2-g2 42. Tc1-d1 a6-a5 43. Td1-d3 Zwart stond zo goed dat ze zelfs met een stuk minder nog lang niet verloren is. Na 43 ... Tb2 zou de strijd zijn voortgegaan.

43 ... a5-a4? 44. Pg3-e2! Tg2-g5 Het kwaad was bij de vorige zet al geschied. Zwart had geen goede zetten meer, na 44 ... h2 komt 45. Lxf7+ en na 44 ... a3 wint 45. Td7.

45. Lc4xf7+ Dg6xf7 46. Df4xg5 h3-h2 47. Kf1-g2 ...

En met een toren meer won wit DIAGRAM 3 bij de 59ste zet. Koneru trok de stand gelijk in de tweede partij maar in de rapid tiebreak ging ze alsnog tenonder na opnieuw vele goede kansen te hebben gemist.

De finale tussen Stefanova en Kovalevskaja viel tegen. In de eerste partij blunderde Kovalevskaja een pion weg en in de tweede ontspon zich een taai gevecht waarin remise lang de meest voor de hand liggende uitslag was. Bij mijn noodgedwongen summiere commentaar heb ik gebruik gemaakt van de aantekeningen van Jakovitsj op de FIDE-website.

Stefanova -Kovalevskaja Tweede matchpartij 1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 e7-e6 3. Pg1-f3 c7-c6 4. Dd1-c2 Pg8-f6 5. Lc1-g5 d5xc4 6. Dc2xc4 b7-b5 7. Dc4-c2 Lc8-b7 8. e2-e3 Pb8-d7 9. Pb1-d2 Dd8-b6 10. a2-a4 a7-a6 11. Dc2-b3 Lf8-e7 12. Lf1-e2 0-0 13. 0-0 Tf8-c8 14. Pf3-e5 Goede openingsbehandeling heeft wit in het voordeel gebracht. De natuurlijke reactie 14 ... Pxe5 15. dxe5 Pd5 wordt weerlegd door 16. Lxe7 Pxe7 17. Pc4! en 18. Pd6.

14 ... Db6-d8 15. Pe5xd7 Pf6xd7 16. Lg5xe7 Dd8xe7 17. Tf1-c1 e6-e5 18. d4-d5 Jammer van het voortreffelijke voorafgaande spel. Veel sterker is 18. Lf3.

18 ... c6xd5 19. a4xb5 a6-a5 Niet slecht al is 19 ... Txc1+ 20. Txc1 axb5 ook mogelijk. Na 21. Tc7 heeft zwart de uitweg 21 ... Dd8! 22. Txb7 Pc5.

20. Tc1xc8+ Ta8xc8 21. Ta1xa5 De7-c5 22. Pd2-f1 g7-g6 23. Ta5-a1 Dc5-c2 24. Le2-d1 Dc2-c5 25. Db3-a3 Dc5-b6 26. Da3-e7 Tc8-c7 27. h2-h3 Kg8-g7 28. Ld1-g4 Db6-f6 Leidt tot een eindspel dat houdbaar voor zwart moet zijn.

29. De7xf6+ Kg7xf6 30. Lg4xd7 Tc7xd7 31. Ta1-c1 Kf6-e6 32. Pf1-d2 Ke6-d6 33. f2-f4 f7-f6 34. f4xe5+ f6xe5 35. Kg1-f2 Td7-f7+ 36. Kf2-e2 Tf7-f8 37. Tc1-f1 Tf8-b8 38. Tf1-f7 Lb7-c8 39. Tf7xh7 Tb8xb5 40. b2-b3 Lc8-a6 41. Ke2-f2 Tb5-c5 42. Th7-a7 La6-d3 43. Ta7-a2 Tc5-c8 44. Pd2-f3 Tc8-b8 45. Ta2-b2 Tb8-b4 46. Kf2-e1 Zie diagram 3

46 ... Kd6-e6?

Jakovitsj noemt dit een vermoeidheidsfout. Zwart kon remise maken met 46 ... d4 47. exd4 e4 48. Pe5 Kd5 49. Pxg6 Kxd4.

47. Ke1-d2 Ld3-a6 48. Kd2-c3 Tb4-b8 49. b3-b4 Sterker is 49. Ta2!

49 ... Tb8-c8+ 50. Kc3-d2 La6-b5 51. Pf3-e1 Tc8-f8 52. Pe1-d3 g6-g5 53. Tb2-a2 e5-e4 54. Pd3-c5+ Ke6-d6 55. Kd2-c3 Tf8-f1 56. Ta2-a5 Lb5-e2 Mist de laatste kans 56 ... Lc6 57. Pb3 Te1.

57. Ta5-a7 Tf1-g1 58. g2-g4 Le2-b5 59. Ta7-g7 Tg1-c1+ 60. Kc3-d2 Tc1-h1 61. Tg7-g6+ Kd6-c7 62. Tg6xg5 Th1xh3 63. Tg5xd5 Lb5-c6 64. Pc5-e6+ Kc7-b7 65. Pe6-d8+ Kb7-c7 66. Pd8xc6 Kc7xc6 67. Td5-e5 ...

Zwart geeft op.

Meer over