Steelband

Het is artrock én wordt hartstochtelijk omhelsd. Hoe doen jullie dat, Alt-J?

Laatst nog, tijdens een optreden in Sheffield, zong het publiek zo overweldigend mee dat hij, van zijn stuk gebracht, niets anders kon dan hardop lachen. Voor Joe Newman is het een teken. Een teken dat het publiek een directe verbinding voelt met Alt-J, de Britse artrockband uit Leeds.

Maar een verrassing? Dat het succes zo snel kwam dat het debuutalbum van de band eerder dit jaar in de Britse top-20 belandde? Dat de band zelfs op toer zegevierde in Amerika, waar ze door het publiek werd begroet met een eigen handgebaar waarbij duimen en wijsvinger samen een driehoek vormen?

Joe Newman gaat bij zichzelf te rade en besluit: 'De muziek doet wat we ervan verwacht hadden. We zijn als band vier jaar bij elkaar. We hebben hard gewerkt. Met zijn vieren is er onderling een hechte vriendschap ontstaan. Nu zijn we er klaar voor. We zijn ontzettend opgewonden, maar we zijn er klaar voor.'

Er is geen vleugje arrogantie te bekennen als de zanger-gitarist van Alt-J dat zegt. Terwijl het album An Amazing Wave eerder dit jaar in Engeland bijna unaniem laaiend enthousiast werd ontvangen voor zijn muzikale innovatie en het meesterlijk songschrijverschap. Het gerucht rond Alt-J verspreidde zich via de moderne mon-tot-mondreclame: internet. Geen grote reclamecampagne van een platenmaatschappij, geen gehype. Sterker nog, de Britse krant The Guardian had Alt-J in zijn rubriek tot 'nieuwe band van de dag' gekozen, niet omdat de nieuwkomers nou zo vreselijk veel indruk maakten daar, maar 'omdat de hartstochtelijke ontvangst van het album, niet het album zelf, ons overtuigde'.

Het is nogal wat voor een band die muziek maakt die weliswaar niet ontoegankelijk is, maar in meerdere opzichten ongewoon klinkt. An Amazing Wave combineert elementen uit dubstep, elektronica, folk en pop zonder zich nadrukkelijk tot een genre te bekennen. Constanten zijn het kalme bedwelmende karakter, een snaredrum soms zo droog als een tikkende radiator, waar toetsen of gitaar zachtjes overheen golven en het hoge, geknepen stemgeluid van Newman.

Ook waar het de bandnaam betreft, gaat Alt-J voor de prijs van de 'Ondoorgrondelijkste'. De band heeft eigenlijk de Griekse hoofdletter delta als aanduiding, een driehoek die verschijnt als je op een Mac de combinatie Alt-J intoetst. Nerdy? Reken maar. In het nummer Let's Tesselate bekent Newman dat de driehoek zijn lievelingsvorm is.

O ja, de twintigers ontmoetten elkaar ook nog eens op de universiteit van Leeds. Newman zelf studeerde beeldende kunst. Een bewuste keuze die maar weinig met het aangeboden onderwijs te maken had. 'Ik ben ernaartoe gegaan met het vooropgezette plan er muzikaal gelijkgestemden te ontmoeten. Mijn advies aan iedereen die in een band wil spelen, is dan ook: ga naar de kunstacademie. Ga niet naar een muziek- of popacademie. Daar zijn ze gepreoccupeerd met theorie en hebben niets met innovatie. Er lopen te veel ego's rond die erop gebrand zijn elkaar technisch te overtreffen.'

Newman liet daar, geïnspireerd door zijn gitaarspelende vader en een paddestoelentrip, wat van zijn creaties aan medemuzikant Gwil Sainsbury horen. Met een ernst waaruit een totale toewijding aan een muzikale toekomst sprak, besloten Newman en zijn mede-bandleden Sainsbury (gitaar/bas), Gus Unger-Hamilton (keyboards) en Thom Greene (drums) als voorbereiding voor hun debuut te gaan hokken in een twee slaapkamers tellende kelder/ studio in Cambridge.

Newman: 'Dat klinkt misschien extreem, maar we vonden het noodzakelijk ons te richten op onze eigen cocon. Dat levert het beste materiaal op. Als ik iets aan Gwil voorspeel en hij reageert daarop, dan is dat op dat moment het beste wat me overkomt. Niet als ik me onderdompel in de Londense scene of probeer te klinken als The Smiths of Led Zeppelin.'

Terwijl toch veel inspiratie voor Newman-de-tekstschrijver van buiten komt. Nummers op An Awesome Wave hebben films, boeken of historische personen als onderwerp. Matilda, gebaseerd op de film Léon van Luc Besson, gaat over huurmoordenaar en good guy Léon, die zich aan het eind van de film opoffert voor zijn protégé, zijn 12-jarige buurmeisje Matilda. Zijn laatste woorden: 'This is for Matilda.' Die zin heeft zijn weg gevonden in het refrein van Matilda.

Newman: 'Ik geloof heilig in het stelen van andermans werk. Als iemand al iets heeft gemaakt dat zo vreselijk goed is, kun je dat als startpunt gebruiken. Voor mij zijn die verwijzingen een vorm van eerbetoon.'

Dat niet iedereen de link zal leggen met Léon, vindt hij niet erg. Vergelijk een liedje als Matilda met de muzikale vertellingen waarin de lotgevallen van een hoofdfiguur worden gememoreerd. 'Van die volksliedjes waarin de troubadour verhaalt over diens heldendaden. Die verhalen werden van generatie op generatie overgedragen, waardoor de mythe evolueerde en de structuur van het liedje veranderde. Uiteindelijk blijft alleen de essentie van zo'n verhaal over. Zo moet je het denk ik ook met dit soort liedjes zien. Het nummer blijft als zelfstandige entiteit over, terwijl het nog wel de kernwaarden van de boodschap bevat.'

Dus toch folk. Ook al is Alt-J muzikaal moeilijk te definiëren, Newman lijkt de vertellersgenen te hebben van de klassieke folkie. Lachend: 'Je zou ons een soort troubadours met moderne elektronische middelen kunnen noemen.'

Alt-J, zondag in de Bravo

Bronvermelding

De liedjes van Alt-J zitten vol verwijzingen naar films, boeken en historische gebeurtenissen. Zo verwijst Breezeblocks naar het kinderboek van Maurice Sendak Where The Wild Things Are. Matilda verwijst naar de film Léon. Fitzpleasure is gebaseerd op een hoofdstuk in de roman van Hubert Selby jr Last Exit To Brooklyn en Taro zoomt in op de laatste seconden van oorlogsfotograaf Robert Capa, die een relatie had met collega-oorlogsfotografe Gerda Taro.

undefined

Meer over