Stampvoetend meisje in onthutsende Antigone

Antigone van Jean Anouilh door De Wetten van Kepler. Regie: Dominique Hoste. In: Frascati, Amsterdam. 18 november. Herhaling t/m 21/11....

THEATER

Stampvoetend staat Antigone tegenover haar oom, koning Kreon. Is hij daarom koning geworden, om dingen te doen die hij niet wil? Ze daagt hem uit, hij zal haar, zijn kleine nichtje, ter dood moeten brengen. Openlijk heeft ze zijn bevel in de wind geslagen om haar gesneuvelde broer onbegraven te laten liggen. Zij is zand over zijn lichaam gaan strooien. Niks bijzonders, ze heeft gewoon gedaan wat ze moest doen.

Marleen Graumans, die Antigone speelt, is zestien jaar. In haar grijze plooirokje met de lange vlecht op haar rug is ze een koppige, weerbarstige meid. Maar even later ook een klein huilend hoopje. Als ze haar oom woedend toeschreeuwt, versta je nauwelijks wat ze zegt. Maar haar pubergedrag is zo echt en overtuigend dat je precies weet wat ze bedoelt.

Zo'n meisje moet Antigone ook geweest zijn: teder met haar vriend Haemon, popelend om te leven en wars van half werk. 'Ik wil het allemaal en ik wil het nu', gilt ze tegen haar oom. Hij schippert, zij niet. Hij is al gelukkig dat hij leeft, maar zij vraagt zich af 'hoeveel armzalig verraad en bedrog een mens op zijn geweten moet hebben om zijn kleine deeltje geluk binnen te slepen.'

Lijnrecht staan ze tegenover elkaar en ze hebben allebei gelijk. Want allebei knokken ze met de hopeloosheid van een gewelddadige tijd. Jean Anouilh bewerkte de klassieke tragedie Antigone in 1942 en ontdeed het stuk van de goddelijke oppermacht. Hier proberen mensen in hun eentje wegwijs te worden in een kille, chaotische wereld.

De voorstelling van het jonge Brabantse gezelschap De Wetten van Kepler is onthutsend en glashelder in haar eenvoud. Niemand is heilig. De grootste sjoemelaar is de bode, opgefokt bezig het vege lijf te redden. Maar ook de ziener kijkt de kat uit de boom, hij zingt een smartlap en grijpt pas in als het te laat is.

Hier en daar strooide de Vlaamse regisseuse Dominique Hoste met wat humor, maar de ernst overheerst. Ondanks het gedans, de fysieke manier van acteren en de discomuziek. Die beeldende stijl gokt op een jong publiek, maar ook ouderen kunnen moeilijk ontsnappen aan het intense en emotionerende spel. Kreon heeft immers twee doden op zijn geweten en Antigone's zus staat weer bij een graf. Te stampvoeten.

Marian Buijs

Meer over