Stabilisatie van situatie rond Srebrenica verwacht Aanwezigheid Dutchbat volgens Defensie nuttig

De aanwezigheid van de Nederlandse militairen in Srebrenica blijft van nut. De situatie in de belegerde enclave zal zich waarschijnlijk de komende dagen stabiliseren, na de verovering door de Bosnische Serviërs van een belangrijke weg in het zuiden van de enclave....

Van onze verslaggever

Hans Moleman

DEN HAAG

Dat is de taxatie van de crisisstaf van de Koninklijke Landmacht, na de benarde dagen die de Nederlandse VN-eenheid in de omsingelde Moslim-enclave beleefde. Nederlanders kwamen de afgelopen dagen klem te zitten tussen Bosnische Serviërs en Moslimtroepen, als gevolg van het offensief dat de Serviërs enkele vierkante kilometers strategisch gebied opleverde.

De Serviërs zeggen het gebied onder controle te willen krijgen, om verlost te zijn van aanvallen van de Moslims vanuit de heuvels. De Nederlanders hebben hun observatieposten in het zuiden aan de Serviërs overgegeven, waarbij dertig VN-ers 'in een vorm van krijgsgevangenschap' voorlopig in Servische handen zijn.

De Serviërs leken hun opmars in de loop van maandag te hebben stopgezet. Dit gebeurde nadat Dutchbat langs de weg uit het zuiden naar Srebrenica een nieuwe mobiele observatiepost opstelde, bestaande uit enkele pantserwagens met anti-tankraketten. Dit ging vergezeld van de aankondiging van de VN dat de Serviërs door NAVO-vliegtuigen zullen worden aangevallen als ze de pantserwagens belagen.

'De situatie lijkt nu weer beheersbaar', verklaarde kolonel B. Dedden van de crisisstaf maandagmiddag in Den Haag. Dat komt volgens hem ook omdat de aanvallers hun doel hebben bereikt. Dit was het veroveren van het weggetje naar enkele bauxietmijnen. Mogelijk proberen de Serviërs de komende dagen nog een strategisch bergterrein in te lijven, dat uitkijkt op de mijnen. Maar daar blijft het bij, als ze verstandig zijn, aldus Dedden. (Maandagavond kwam het niettemin kort tot een treffen tussen de Nederlanders en de Serviërs.) Want bij een verdere opmars naar Srebrenica zouden ze niet alleen onthaald worden op NAVO-bombardementen, maar ook op hevig verzet van de Bosnische regeringstroepen in de enclave.

De huidige situatie in Srebrenica betekent niettemin dat de ruim vierhonderd Nederlandse militairen in de enclave als ratten in de val zitten. Reële militaire mogelijkheden om hen te ontzetten ontbreken.

Ook de nieuwe reactiemacht van enkele duizenden Franse en Britse troepen die wordt gevormd in centraal-Bosnië, en waaraan zo'n 170 Nederlandse mariniers een aandeel leveren, zal in Srebrenica niets kunnen uitrichten. De troepen kunnen noch over de weg, noch per helikopter de enclave bereiken.

Een ding staat vast: de geplande aflossing van de huidige Nederlandse eenheid is praktisch onmogelijk geworden. De Bosnische Serviërs blokkeren deze aflossing, die vorige week al had moeten beginnen.

De diplomatieke inspanningen van de VN in Bosnië zullen zich nu richten op de door de Nederlandse regering fel begeerde aflossing van Dutchbat door een eenheid Oekraïners. Dat moet volgens schema in augustus gebeuren. De hoop is dat de Serviërs deze aflossing wel zullen toestaan, omdat zij op goede voet staan met hun 'Slavische broeders' uit Oekraïne.

Zolang zullen de militairen van Dutchbat, die al zes maanden in de enclave zitten, het uit moeten houden. 'Het moreel is hoog', verklaarde kolonel Dedden. 'Redelijk goed. De mensen willen nu natuurlijk wel graag snel worden afgelost.'

De vraag is vooral wat de regeringstroepen in de enclave zullen doen. Harde incidenten tussen Dutchbat en Moslimsoldaten de afgelopen dagen tonen dat ook de verhoudingen binnen de enclave zeer gespannen zijn. Zaterdag had dit de dood van een Nederlandse militair tot gevolg, na een aanval op een terugtrekkende VN-pantserwagen. De Bosnische soldaten probeerden met de aanvallen de Nederlandse VN'ers ertoe te dwingen niet te wijken voor het Servische offensief.

Volgens Dedden hoeven de Moslimtroepen niet bang te zijn dat de VN zo maar de benen neemt. Er blijft volgens hem een taak voor de VN, zelfs al zouden de Serviërs de Nederlanders binnenkort verdrijven uit de laatste observatieposten.

Meer over