Speculeren over kanshebbers Nobelprijs is begonnen

Vandaag wordt bekend aan wie de Nobelprijs voor Fysiologie en Geneeskunde wordt toegekend. Het begin van een week gissen. Wie worden al genoemd?

Martijn van Calmthout
Malala Yousafzai wordt genoemd voor de Nobelprijs voor de Vrede. Beeld reuters
Malala Yousafzai wordt genoemd voor de Nobelprijs voor de Vrede.Beeld reuters

Wie er daadwerkelijk genomineerd is voor een Nobelprijs is en blijft een goedbewaard geheim, maar dat neemt niet weg dat er alweer volop namen rondzoemen voor de toekenningen anno 2014, de komende week in Stockholm en Oslo. Onder de genoemden is, behalve de eeuwige kandidaat Cees Nooteboom, nog een Nederlander: natuurkundige Laurens Molenkamp, die werkt aan de universiteit van Würzburg.

Bookmakers als Ladbrokes noemen als kanshebbers voor de Vredesprijs paus Franciscus, de Congolese gynaecoloog en mensenrechtenactivist Denis Mukwege, de Pakistaanse kinderrechtenactivist Malala en cyberrechtenvoorvechter Edward Snowden. Voor de literatuurprijs is de Japanner Haruki Murakami de meestgenoemde gegadigde, gevolgd door de Keniaanse schrijver Ngugi wa Thiong'o.

Vastestoffysicus Molenkamp gooit hoge ogen voor de ontdekking, jaren geleden, van een nieuw type isolatoren, waarin over het oppervlak wel stroom kan lopen. De Nederlander is een van de potentiële winnaars voor de fysica, chemie, geneeskunde en economie die informatiemakelaar Thomson Reuters traditiegetrouw publiceert aan de vooravond van de bekendmakingen, vanaf vandaag.

Dat gebeurt op basis van een brede raadpleging van wetenschappers wereldwijd en vaak met behoorlijk succes: vorig jaar voorzag Thomson acht winnaars, een record. Sinds 2002 voorspelde het bedrijf 35 van de winnaars, zij het niet altijd in het jaar zelf.

Poetin

Voor de meeste Nobelprijzen gebeurt de nominatie en selectie in alle stilte door de Zweedse Academie van Wetenschappen en weten hooguit vakgenoten over wie er geruchten gaan. Alleen voor de Nobelprijs voor de Vrede, toegekend door het Noorse parlement, zijn de nominaties openbaar. De officiële voordracht van de Russische president Vladimir Poetin leidde eerder dit najaar al tot ophef.

Getipt voor de Nobelprijs voor Fysiologie en Geneeskunde worden een drietal Amerikaans-Canadese onderzoekers voor de ontdekking van genetische kopieerfouten als bron van ziekten, alsook drie Amerikaanse genetici die regelmechanismen in het dna uitplozen. Een derde kanshebber, aldus Thomson Reuters, is de Amerikaanse pijnonderzoeker David Julius. Vandaag wordt bekend wat de echte keuze van de Zweden is.

De Nobelprijs voor Natuurkunde, die dinsdag wordt toegekend, zou volgens de Thomson-enquête kunnen gaan naar Peidong Yang voor de ontdekking van de nanolaser. Ook een Japans-Amerikaans-Brits drietal dat geleidingsonderzoek deed aan ijzerelementen, kan in de prijzen vallen. En het team van Molenkamp en de Amerikanen Charles Kane en Shoucheng Zhang zouden goed kunnen winnen.

Nederland

In Nederland noemen vakgenoten ook KNAW-president en stamcelonderzoeker Hans Clevers als kandidaat, evenals kankeronderzoekster Titia de Lange. Beiden wonnen in 2012 een Heinekenprijs en daarna een Breakthrough Prize in Life Science van de Russische miljardair en mecenas Joeri Milner.

De Chemieprijs gaat volgens Thomson komende woensdag naar twee ontdekkers van organische leds. Ook een Saoedisch-Zuid-Koreaans-Amerikaans drietal dat nieuwe poreuze materialen ontdekte, trekt stemmen. Daarnaast worden drie Australische polymeeronderzoekers dit jaar veel genoemd, voor een reeks nieuwe chemische reacties die ze ontwikkelden.

De literatuurprijs wordt traditioneel niet aangekondigd, maar doorgaans op donderdag bekendgemaakt. Op vrijdag volgt doorgaans de Vredesprijs, en maandags de Nobelprijs voor Economie.

Intussen zijn er ook nog speculaties gaande over de voorzitter van het Noorse Nobelprijscomité, Thorbjørn Jagland, die ook secretaris-generaal is van de Raad van Europa. Zijn positie is omstreden, omdat hij tegelijk de politiek neutrale functie bekleedt en mogelijk met de prijs partij kiest. Onder meer na de toekenning van de Vredesprijs aan dissident Liu Xiaobo in 2010 stond Jagland onder grote Chinese druk om terug te treden.

In Noorwegen worden de namen van een reeks voormalige ministers van buitenlandse zaken genoemd als mogelijke opvolgers voor Jagland.

Haruki Murakami wordt genoemd als kanshebber voor de Nobelprijs voor de Literatuur. Beeld reuters
Haruki Murakami wordt genoemd als kanshebber voor de Nobelprijs voor de Literatuur.Beeld reuters
Meer over