Space shuttle

Behalve de kwestie-Irak is er nóg een vervolgverhaal dat al wekenlang de Amerikaanse kranten bezighoudt: het ongeluk met het ruimteveer Columbia....

Michael Persson

Behalve een fraai dossier vol beelden en simulaties (www.nytimes.com) heeft die continue informatiestroom ook een vrij springerige verslaggeving opgeleverd. Eerst was een tijdens de lancering afgebroken brok schuim de hoofdverdachte, daarna een stuk ruimtepuin (www.esoc.esa.de), zo valt nog na te lezen op news.bbc.co.uk, en inmiddels is de zaak weer terug bij af: de lancering.

Foto's wijzen uit dat vlak na het opstijgen een stuk isolatieschuim van de externe brandstoftank af viel (spaceflightnow.com), dat al dan niet verzwaard met ijs de linkervleugel kan hebben beschadigd.

Een rapport op trs.nis.nasa.gov uit juni 2001 geeft aan dat die problemen eerder zijn voorgekomen. De schrijvers stellen voor een camera te monteren om het schuim voortaan in de gaten te houden. Dat is niet gebeurd. De fabrikant van de externe tank, Lockheed, maakt overigens nog geen melding van problemen met de tank tijdens de laatste shuttlevlucht (www.lmco.com).

De botsing tussen het brok schuim en de vleugel kan op zichzelf niet hard genoeg zijn geweest om de Columbia in problemen te brengen, zo berekende de NASA (www.nasa.gov) nog tijdens de vlucht. Dus moet het een combinatie van factoren zijn geweest, zo opperde de Columbia Accident Investigation Board (CAIB) dinsdag.

Daarbij richt de aandacht zich niet meer zozeer op de hittewerende keramiektegeltjes onder de vleugel, maar vooral op de koolstofpanelen aan de voorrand (science.ksc.nasa.gov).

Een soort corrosie kan zich namelijk via minuscule gaten door die voorrand hebben heen gevreten, zo blijkt uit een rapport uit 1999, van het Glenn Reserach Center van de NASA (www.grc.nasa.gov). De hypothese: zinkoxidedeeltjes, afkomstig van de lanceerinstallatie, kunnen een beschermlaagje op de vleugelvoorrand hebben aangetast. Daarna kon zuurstof binnendringen, dat bij hoge temperaturen met het koolstof reageert.

Door de hoge leeftijd van de Columbia kunnen de scheurtjes zijn gegroeid, waarna het botsende stuk ruimteschuim wellicht de fatale druppel was, zo luidde dinsdag de suggestie van voorzitter Gehman van de onderzoekscommissie (www.caib.us). Letterlijke verslagen van zijn hoorzittingen zijn te vinden op www.nasawatch.com.

Hoe ze ook ontstaan zijn, zeker is dat er bij de landing openingen zijn geweest waarlangs het hete plasma rond het ruimteveer de vleugel is binnengedrongen. In een diapresentatie op images.spaceref.com is de volgorde van de uitvallende sensoren in de vleugel weergegeven. Een deze week geactualiseerde tijdlijn van de laatste minuten van het ruimteveer is te vinden op www.caib.us.

Over de ramp in wording werd op donderdag 30 januari, twee dagen voor het ongeluk, trouwens al vrijelijk gespeculeerd door ingenieurs op verschillende NASA-vestigingen. Met name materiaalkundige Bob Daugherty zat met zijn voorspellingen dicht bij de werkelijkheid. Het e-mailtje in kwestie is gescand te zien op www.nasa.gov/columbia. Ook de rest van de correspondentie geeft een interessant inkijkje bij NASA (www.msnbc.com).

Deze week lichtte Daugherty zijn e-mailtje toe, op een speciaal daartoe belegde telefonische persconferentie. Volgens hem was zijn voorspelling niet veel meer dan speculatie, en maakte hij zich verder geen zorgen over de Columbia.

Op www.spaceref.com is de persconferentie woord voor woord afgedrukt. Vraag: had hij zijn bazen niet moeten waarschuwen? Nee, het was een technisch probleem waarover alleen technici konden discussiëren.

Meer over