Spaanse tijger is nu zieke gorilla

AMSTERDAM ‘Dat is schrikken. Spanje is de zieke gorilla van 400 kilo. Griekenland en Portugal zijn kleine landjes. Het bnp van Spanje is vijf keer zo groot’, zei een obligatiehandelaar in Londen donderdag....

‘Spanje is tot nu toe goed weggekomen als je naar de markt kijkt. Spaanse banken hebben meer problemen dan tot nu toe lijkt.’

In 2005 was Spanje nog de Europese tijger. Het bruto nationaal product was groter dan dat van Italië. Maar sinds de kredietcrisis is het tij gekeerd. De huizenmarkt is ingestort en de werkloosheid opgelopen tot 20 procent.

Dat Barcelona woensdag werd uitgeschakeld in de Champions League was ineens een passend slot voor de zwartste dag die Spanje sinds de toetreding tot de EU in 1986 beleefde.

Terwijl Barcelona de dupe werd van het afbraakvoetbal van Inter, werd Spanje de dupe van een ‘afbraakactie’ van kredietbeoordelaar Standard & Poor’s die een dag eerder al de kredietwaardigheid van Griekenland en Portugal had afgewaardeerd.

De bijstelling van de rating van AA+ naar AA was gebaseerd op een voorspelling dat tot 2016 de economische groei niet meer dan 0,7 procent zal bedragen. Standard & Poor’s kreeg meteen de wind van voren. ‘Dat is duidelijk onder de schattingen die niet alleen door onze regering, maar ook door de meeste nationale en internationale statistici zijn gedaan’, aldus minister van Economische Zaken Jose Manuel Campa.

De overheid gaat zelf uit van een groei van 0,3 procent dit jaar gevolgd door 1,8 procent in 2011, 2,9 procent in 2012 en 3,1 procent in 2013. Voor de periode daarna worden geen voorspellingen gedaan.

De regering noemde de daling van de rating ook ongerechtvaardigd. Kredietbeoordelaar Fitch waardeert Spanje nog steeds met een triple A, de hoogste waardering. Brian Coulton, analist van Fitch, zegt dat er geen enkele twijfel is dat Spanje zijn staatsschuld kan afbetalen. ‘De socialistische regering heeft een ingrijpend bezuinigingsplan in werking gesteld waardoor het overheidstekort zal dalen van 11,2 procent in 2009 tot minder dan 3 in 2013’, aldus Coulton.

Premier Zapatero heeft er ook meer dan eens op gewezen dat Spanje niet te vergelijken is met Griekenland. De staatsschuld is in verhouding tot het bnp nog niet de helft van die in Griekenland. Het is met ruim 50 procent van het bnp zelfs onder de norm die het stabiliteitspact van de eurozone stelt. ‘Onze staatsschuld is ook lager dan het gemiddelde in de EU’, aldus Zapatero. In het eerste kwartaal stegen de consumentenbestedingen met 2,1 procent.

Maar er zijn ook problemen, zoals de enorme jeugdwerkloosheid van meer dan 45 procent. Spanje is net als Griekenland niet concurrerend genoeg. En daaraan wordt volgens Standard & Poor’s weinig gedaan. Hiervoor zouden de lonen moeten worden bevroren en zou de pensioengerechtigde leeftijd moeten worden verhoogd.

Risico
Zapatero’s voorganger premier Jose Maria Aznar noemde in een interview met de Duitse krant Frankfurter Allgemeine Zeitung de zwakke concurrentiepositie naast het hoge overheidstekort het grootste risico voor Spanje. ‘In Zuid-Europa moet je iets doen aan de overheidstekorten. En hoe langer je daarmee wacht, hoe gevaarlijker het is.’

Banco Santander, veruit de grootste bank van Spanje en de derde van Europa, maakte donderdag bekend dat de winst over het eerste kwartaal 2,22 miljard euro bedroeg. Dat is hoger dan verwacht.

Bestuursvoorzitter Alfredo Saenz noemde de verlaging van de rating slecht nieuws. ‘Er wordt in dit land weer meer gespaard. De economie zakt niet verder weg maar is juist aan het herstellen.’

Meer over